Destilasyon Nedir? Distilasyon Çeşitleri, Yöntemleri ve Kullanım Alanları Nelerdir?
Damıtma olarak da bilinen destilasyon özellikle kimya alanında çok bilinen bir yöntemdir. Böylelikle destilasyon nedir sorusu da çok sık araştırılmaktadır. Kimyasal reaksiyon şeklinde değerlendirilen bu yöntemle alakalı destilasyon çeşitleri, yöntemleri ve kullanım alanları nelerdir gibi sorular sorulmaktadır. Bunun gibi soruların yanıtlarını merak eden okuyucularımız için bu metnimizde destilasyon nedir sorusuna cevap verdik.
Damıtma olarak bilinen ve kimyada önemli bir yeri olan destilasyon işlemi, birçok insanın ve ilgilinin araştırdığı ve yanıt aradığı bir başlıktır. Bununla birlikte destilasyon çeşitleri, yöntemleri ve kullanım alanları nelerdir diye merak eden insanlar, birçok yerden bu soruya cevap aramaktadırlar. Peki destilasyon nedir? Destilasyon ve destilasyonla alakalı tüm ayrıntılara sizler için derlediğimiz yazımızdan ulaşabilirsiniz.
Destilasyon veya Distilasyon Nedir?
Damıtma olarak da adlandırılan distilasyon, iki veya daha fazla bileşen içeren bir karışımın ısıtılıp, buhar ve sıvı faz oluşturmak suretiyle daha uçucu bileşenle zengin karışımların elde edilmesini sağlayan ayırma işlemidir. Bu yöntemde amaç kaynama noktası yüksek olanı sıvı fazda tutup, kaynama noktası düşük olanı gaz faza dönüştürmektir. Damıtmanın temel kurallarında biri ayrıştırılacak olan bütün maddelerin uçucu olma özelliğinde olması ve yüksek oranda ayırmaya olanak vermesidir. Özetle iki sıvıyı birbirinden ayrıldığında kaynama noktası daha yüksek maddeden de bir miktar gaz faza geçmektedir fakat bu oran ihmal edilebilecek kadar düşük olmalıdır. Damıtmanın gerçekleştirilebilmesi için gereken diğer bir temel şart, denge durumuna erişmiş buhar-sıvı sisteminde, fazların birbirinden farklı bileşimlere sahip olmasıdır. Damıtmada yeterli bir ayrışma gerçekleşmemesi durumu buhar ve sıvı faz bileşimlerinin aynı olmasından kaynaklanır.
Destilasyon Çeşitleri ve Yöntemleri Nelerdir?
Destilasyon yani damıtma işlemi normal atmosfer basıncında yapılan damıtma ve normal atmosfer basıncından düşük basınçlarda yapılan damıtma olarak ikiye ayrılmaktadır.
Normal Atmosfer Basıncında Yapılan Damıtma;
Basit Damıtma: Kaynama noktaları arasındaki farkları çok fazla olan sıvıları birbirinden ayırmada kullanılır.
Ayrımsal (Fraksiyonlu) Damıtma: Sıvı karışımları arasındaki kaynama noktası farkı çok küçükse ayırma ve saflaştırma işlemi olarak bu yöntem uygulanır. Bu sistemin sanayide uygulama alanı da Petrol sanayisidir. Sabit kaynama noktasına sahip olan karışımlara azeotropik karışımlar denir. Ayrımsal damıtmanın sonunda bazı kirlilik ve renklilik oluşabilmektedir ve bu durum basit damıtma yöntemiyle giderilmektedir.
Su Buharı Damıtması: Suda çözünmeyen birçok sıvı ve katı bileşikler, çözeltileri içinden su buharı geçirilerek saflaştırılabilirler. Ancak, bu koşullarda saflaştırılacak bileşik uçucu olmamalıdır. Suda çözünmeyen ve miktarı az olan maddeleri uçucu olmayan karışımlardan ayırmak için özellikle madde 100 oC nin üzerinde kaynıyorsa ve kaynama noktasına yakın sıcaklıklarda bozunuyorsa su buharı destilasyonu kullanılmaktadır. Su buharı damıtması, uçucu olmayan katı maddelerle bir arada bulunabilen az miktardaki uçucu yabancı maddelerin uzaklaştırılmasında ve reçinemsi reaksiyon ürünlerinden uçucu veya suda çözünmeyen bileşiklerin elde edilmesinde kullanılabilir.
Normal Atmosfer Basıncından Düşük Basınçlarda Yapılan Damıtma:
Vakum damıtması: Kendi kaynama noktasına gelmeden bozulan ve kaynama noktası çok yüksek olan bileşikleri bozulmadan elde edebilmek için uygulanan işlemdir. Burada düşük basınç uygulamak için kullanılan malzeme vakum pompası ve su trompudur. Bir sıvı ısıtıldığında buhar basıncı dış basınca eşit olunca kaynama başlar. Bu sebeple damıtma sisteminde dış basınç düşürüldüğü takdirde bileşiğin daha düşük bir sıcaklıkta kaynayarak damıtılması sağlanır. Bir maddenin atmosfer basıncından daha düşük bir basınç altındaki kaynama noktasını kesin olarak hesaplamak mümkün değildir. Yani özetle kaynama sıcaklıklarının altında bozulabilen maddeler için kullanılmaktadır ve maddeler bir vakum içerisinde damıtılır.
Damıtma, özellikle organik bileşiklerin saflaştırılması ve ayrılmasında en çok kullanılan yöntemlerden biridir. Kaynama noktasında bulunan bir sıvıya daha fazla ısı verilirse sıvının sıcaklığı artmaz, verilen ısı sıvının buhar haline dönüşmesini sağlar.
Destilasyon veya Distilasyon Kullanım Alanları Nelerdir?
Damıtma olarak da bilinen destilasyon hayatın birçok alanında kullanılmaktadır. Farklı birçok yöntemi olan bu damıtma işlemleri uçucu olmayan katı maddelerle bir arada bulunabilen az miktardaki uçucu yabancı maddelerin uzaklaştırılmasında, petrol sanayisinde vb alanlarda kullanılmaktadır.
