Dil ile İlgili Deyimler Nelerdir? Dille İlgili Deyimler, Cümleler ve Anlamları

Dil ile ilgili deyimler çok daha önceden dil biliminin konularından biri olan en mühim ve en güncel konulardan bir tanesi olarak günümüze dek gelmiştir. Son 20-30 sene içerisinde deyimler üstünde önemle bilimsel çalışmalar yapılmış olsa da, yapılan her çalışmada deyimler konusunun belli bir noktasına değinilmektedir. Bu sebepten ötürü deyimler konusunda çözümlenmesi gereken sorunlarımız hali hazırda mevcuttur. Bu sorunlardan biri de Dil ile ilgili Deyimler ve Anlamları konusudur.

Dil ile İlgili Deyimler Nelerdir?

İçerisinde dil kelimesi geçen onlarca deyim bulunmaktadır. Dil ile ilgili Deyimler ve Anlamları şu şekilde sıralanmaktadır;

• Dilinin Altındaki Baklayı Çıkarmak: Bir diğer ifadeyle dilinin altındaki baklayı çıkarmak anlamlarına gelmektedir. Deyimin ilk açıklaması, bir kişinin herkesten sakladığı bir sırrı ortaya çıkarmak, herkese söylemektir. Bu deyim, kişinin kalbinde sakladığı asıl niyetini ortaya dökmesi anlamına da gelmektedir.

• Dil dökmek: Bir kişiyi kandırmak, ona yaranmak veya faydalanmak için güzeş sözler söylemek anlamlarına gelmektedir. (Onu razı edinceye kadar ne diller döktü. A. Özkırımlı)

• Dil pelesengi (persengi): Söz arasında yerli yersiz ağza gelen ve sürekli tekrar edilen "efendim", "efendime söyleyeyim", "şey" gibi sözlerden oluşmaktadır.

• Dil uzatmak: Bir kimse veya herhangi bir şey hakkında kötü söylemlerde bulunmak.

• Dile (dillere) düşmek: Bir kişinin hakkında dedikodu yapılması, herkesin diline düşmesi anlamlarına gelmektedir.

• Dile gelmek: Konuşulması imkansız bir varlık veya nesne konuşmaya başlamak. (Öyle ki, ara sıra benimle konuşurken, bir büyük tarla faresi dile gelmiş sanıyorum. Y. K. Karaosmanoğlu)

• Dile gelmez: Çok güzel veya çirkin bir şeyi belirtmek amacıyla kullanılmaktadır. (Ayvalık dile gelmez, Ayvalık, Ayvalık'ta yaşanır. M. Önder)

Dile getirmek: Bir konuyu açıklamak, detaylı bir şekilde anlatmak, belirtmek, ifade etmek anlamlarına gelmektedir.

Dile kolay: Söylenmesi kolay olmamasıyla beraber aslında ifade edilen durumun çok mühim ve güç olduğunu belirtmektedir. Yedi yıl, dile kolay... Yedi yıl bir cananı görmemek ne demekti? (E. A. Okur)

Dili damağı kurumak (dili damağına yapışmak): Susuzluktan veya heyecandan ağzı kurumak.

Dili dolaşmak: Korkudan, hastalıktan veya fazla sarhoşluktan, ne söyleyeceğini bilememek, şaşırmak ve düzgün konuşamamak.

Dille İlgili Deyimler, Cümleler ve Anlamları

İçerisinde dil kelimesi geçen birçok deyim mevcuttur. Dil ile ilgili Deyimler ve Anlamları konusuna birkaç örnek daha vermek gerekirse şu şekilde sırlanmaktadır;

• Dili dönmemek: Bir sözü doğru söyleyememek; söylemek istediğini tam olarak ifade edememek, anlatamamak.
• Dili durmamak: Sürekli olarak konuşmak. Söylenmeyecek şeyleri bi anda söylemek, patavatsızlık
• Dili pabuç kadar: Saygısızca ve kalp kırıcı bir şekilde konuşan.
• Dili tutulmak: Herhangi bir sebep yüzünden bir anda söz söyleyemez olmak: Bazı köylülerle konuşurken soyut bir fikrin ortasında dilim tutulup kalıveriyorum.
• Dili varmamak: Bir sözü söylemeye gönlü razı olamamak, içi rahat etmemek: Aman, aman sus, söylemeye insanın dili varmıyor. H. R. Gürpınar)
• Dili yatkın: Herhangi bir dilin düzgün bir şekilde konuşulması ve çabuk öğrenme yeteneğinin olması.
• Dilimin ucunda: Bir söz hatırlanacak gibi olup da hatırlanmadığı anlarda söylenmektedir.
• Dilinden anlamak: Birinin konuştuğunu ve ne demek istediğini anlamak: Onun dilinden bir ben anlarım. Söz konusu şeyin özelliğini bilmek.

• Dilinin altında bir şey olmak: Söylemekten çekindiği veya söylemekte zorlandığı bir lafı olmak.
• Dilinin ucunda olmak: Bir konuyu hatırlayacakmış gibi olup hatırlayamamak.
• Dillere destan olmak: Bir olay veya kimsenin herkes tarafından sözü edilir olmak.

Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin

Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!