Doğrudan anlatım nedir? Doğrudan anlatım cümle örnekleri
Doğrudan anlatım, genelde edebi yazılarda karşımıza sıkça çıkan bir anlatım yöntemidir. Dolaylı anlatımla edebi yazıların yanında günlük hayatımızda da sıklıkla karşılaşırız. Bu anlatım yöntemi, okul döneminde öğrenilmesi gereken en önemli dil bilgisi kurallarının başında gelmektedir. Peki doğrudan anlatım nedir? Sizin için doğrudan anlatım hakkında merak edilenleri topladık ve konuyu pekiştirebilmeniz için doğrudan anlatım örnekleri hazırladık.
Anlatım yöntemleri, doğrudan anlatım ve dolaylı anlatım olmak üzere ikiye ayrılır. Doğrudan anlatım yapıldığında bir söz, herhangi bir değişikliğe uğratılmaz ve olduğu gibi söylenir. Dolaylı anlatımda ise genelde başka bir kişinin sözleri temel alınmakta ve ana yargı değiştirilmeden kişi kendi sözcüklerini kullanarak bu yargıyı başkalarına aktarmalıdır.
DOĞRUDAN ANLATIM NEDİR?
Doğrudan anlatım ne demek sorusu birçok öğrencinin aklını kurcalamaktadır. Doğrudan anlatım, söylenecek kelimeleri biçimsel ya da yargısal hiçbir değişikliğe uğratmadan, kişiden duyulduğu şekilde olduğu gibi aktarılan anlatım biçimidir.
Doğrudan anlatım yapılırken, kişi, başkasına ait bir cümleyi hiçbir biçimde değiştirmeden başkalarına aktarmalıdır. Eğer herhangi bir değişiklik yapılırsa ya da ana yargı değiştirilirse bu durumda doğrudan anlatım yöntemi kullanılamaz.
Doğrudan anlatım yönteminin iki alt özelliği vardır. Yani doğrudan anlatım iki farklı şekilde yapılabilmektedir. Bu şekiller:
- Kişinin kendi düşünce, bilgi ve duygularını yine kendi sözcüklerini kullanarak anlatması.
- Başkasına ait sözlerin, duygu ve düşünce dokusu, ana yargısı, cümle kuruluşu değiştirilmeden yani alıntılanarak aktarılması.
DOĞRUDAN ANLATIM CÜMLELERİ
Doğrudan anlatım yöntemini pekiştirebilmek için yukarıda bahsedilen iki doğrudan anlatım tipine de örnek verilmelidir. İşte doğrudan anlatım örnekleri:
Kişinin kendi duygularını anlatması:
- Doğduğum yer, İzmir'in küçük bir kasabasıdır.
- Sanki bu kitabı lisede okuduğumu hatırlıyorum.
Kişinin alıntı yaparak, duyduğu cümleyi hiçbir biçimde değiştirmeden aktarması:
- Ablam: " Ben o kitabı ilk okuldayken okumuştum." dedi.
- Öğretmen: "Dersten sonra etüt yapılacak" diye haber verdi.
DOĞRUDAN ANLATIM VE DOLAYLI ANLATIM FARKI
Doğrudan anlatım yapılırken cümleler olduğu gibi kullanılmalı, cümle hiçbir biçimde değiştirilmemelidir. Dolaylı anlatım yapılırken ise duyulan cümleler kişi tarafından kendi sözcükleriyle aktarılmalı ancak bu sırada ana yargı değiştirilmemelidir.
