Egzistansiyalizm nedir, temsilcileri kimlerdir? Egzistansiyalizm akımı özellikleri ve örnekleri

Varoluşçuluk (egzistansiyalizm) 20. Yüzyılı içerisinde ortaya çıkan bir akımdır. Egzistansiyalizm akımı, kişinin ilk olarak var olduğunu ardından da hareket ve davranış biçimleri ile birlikte yeniden yaratılışı öne sürmektedir. Temsilcileri arasında Jean Paul Sartre'nin de yer aldığı egzistansiyalizm akımının özellikleri günden güne merak edilmektedir.

EGZİSTANSİYALİZM NEDİR?

Egzistansiyalizm akımının bir diğer adı varoluşçuluktur. İnsanın varoluşuna, özelliklerine odaklı olan bu akımın anahtar kelimeleri arasında özgürlük kelimesi yer almaktadır. Varoluşçuluk veya egzistansiyalizmde düşünce yapısı ne kadar 'özgürlük' yaygın olsa da akımın üst noktası otantisitedir. Varoluşçuluğa göre bireyin başlangıç noktası, görünürde anlamsız veya absürt bir dünya karşısında bir kopma ve keşmekeşlik duygusu ile nitelenir Bir diğer dikkat çeken anahtar kelime ise sorumluluk kelimesidir. Egzistansiyalizm akımı kişi sorumluluklarını idrak ettiğinde özgür olamayacağını öne sürmektedir. Bu akıma göre" ilk olarak insan var olur. Ardından ise yaşamı ve davranışlarıyla da kendini baştan yaratır" düşüncesi vardır. Pek çok Varoluşçu, geleneksel ya da akademik felsefeyi biçim ve biçemsel yönden değerlendirir. Yani gerçek insan deneyiminden fazlasıyla soyut ve uzak olarak görmüştür.

EGZİSTANSİYALİZM TEMSİLCİLERİ

Egzistansiyalizm akımının temsilcilerinin başında Jean Paul Sartre ismi gelirken daha birçok temsilci de bulunmaktadır. İşte, egzistansiyalizm sanatçıları:

• Jean Paul Sartre
• Albert Camus
• Nicola Abbagnano
• Nietzsche
• Franz Kafka

EGZİSTANSİYALİZMİN TÜRK EDEBİYATINDAKİ TEMSİLCİLERİ

Egzistansiyalizm akımının temsilcilerini az önce belirtmiştik. Egzistansiyalizm akımının Türk edebiyatındaki temsilcileri; Yusuf Atılgan ve Oğuz Atay'dır.

EGZİSTANSİYALİZM AKIMI ÖZELLİKLERİ

• Bu akıma göre kişi geleceğini kendisi belirlemektedir,
• Karakter söz konusu değildir,
• Karşı karşıya verilmiş insanlar yer almaktadır,
• Akıma göre insanı insan yapan şey kişinin kendi verdiği kararlardır,
• Asıl gerçek olan kişisel gerçektir,
• İnsanın varoluşunu sorgulamasını ve düşünmesini talep eder,
• Bu akıma göre özgürlük kelimesi anahtar kelimedir,
• "İnsan, özgür olmaya mahkumdur" sözü öne sürülür.

EGZİSTANSİYALİZM ŞİİR ÖRNEKLERİ

Egzistansiyalizm

Doğduğum gün eskittim

Bütün ayakkabılarımı

Dolaştım ovalarını vadilerini evrenin

Tüm suyunu bitirdim ırmakların

Sözcüklerini konuştum dillerin

Dokunulmuş kumaşlar gibi

Kuşatılmış değerlerini

Ve bütün oyuncaklarını oyunların

Seçilmiş ben olmayı

Öyküyü hikayeyi romanı

Kalın kitaplarını yazdım

İlk kez tarihin

Devletlerini kurdum yeryüzünün

Düşünü gördüm insanlığın düşünde

Ekilmiş ürünlerin dikilmiş ağaçların

Doğduğum gün tükettim

Kendi var oluşumu

Elveda Tuana

Kanat çırpınışında martıların

Şarkımız mırıldanır

Taa uzaklardan, bilinmeyen bir yerlerden.

Soluk soluğa yetişir denizin maviliğinde.

Ah bir bilsen tauna.

Seni ne kadar özledim.

Yunan'da Olympos tanrılarına,

Mısır'da Amonra'ya,

Haber saldım;

Duymadın mı Tuana?

Epifenomen

Sandık başında bir ayna

Çal çal oyna

Bilmez ki ayna

Sağını sol unu

Kime verdiğini

Oyunu oy na

KÖR müsün kardeşim

Kendine değil

Oy una gelmişsin

Eylül

Mavi gözlü eylül

Doğdu doğacak bir kız çocuğu

İçimdeki ateşin tam ortasına

Bütün patikalar kesişir eylülün ortasına

Kavgamız genç isyankar ve asi

Döşenir demir bir yol gibi

Epeyce zor epeyce uzun

Toprak sonsuz dünyamızda

Yediverir bolluğu

Açılsın saçlarında

Güneşin iri tenli varsıllığı

Buzdağları bekliyor güneşi

Beyaz elleriyle rüzgarlar

Ağarsın gün beklerken geceyi

Daha çok var şafağa

Hepimiz içmeliyiz kavganın suyunu

Omuzlarımız omuz başlarına kadar doluyken

Eylül gelecek

Gelecek çiçek bahçelerine

Ekilecek başaklar o gün

Yeşerecek karakıştan sonra

Umut olacak toprağın kıtlığına

Mavi gözlü eylüller

Felsefe

Hiçbir şey artı

Hiçbir şey

Hiçbir şey çarpı

Hiçbir şey

Hiçbir şey bölü

Hiçbir şey

Hiçbir şey eksi

Hiçbir şey

Hiçbir şey felsefe

Her şey

Felsefedeki Şiir

Deniz ırmağı çağırmaz

Irmaklar kendi çağrılarını

Denizde seslendirir aslında

Deniz var olduğu için ırmak akmaz

Tersine ırmaklar aktığı için denizler var olur

Irmaklar yatağından akmaz

Irmağın aktığı yer yatak olur

Yüce erişilmez dağlar kesemez yolunu

Ama bir damla su keser kendi yolunu

Fidan Dikmeyin Sakın Haa

Yaprağa yazıyorum

İsterseniz düşmesin yaprak

Su damlasına yazıyorum

İsterseniz yağmasın yağmur

Kar tanesine yazıyorum

İsterseniz gelmesin kış

Elinizdeyse eğer ulan

Bütün emperyalistler

İşbirlikçiler kapitalistler

Fidan dikmeyin toprağa

Kağıda yazmayacağım

Belleklerinize kazıyacağım

Devrim ve sosyalizmin

Eninde sonunda geleceğini