Elektroliz Nedir? Elektroliz Formülü Nedir, Hangi Maddelere Yapılamaz?
Elektroliz nedir diyenler için bu, kimyasal bileşenlerin sıvı içindeyken ayrıştırılmasıdır. Metalurji alanında çalışanların iyi bildiği bir işlem olsa da yeni öğrenenler elektroliz ne işe yarar diye sorar. Elektroliz zararlı mı yoksa değil mi diye düşünenler olabilir. Çeşitli maddelerin yanı sıra su elektroliz edilirse ne olur diye de sorulur. Peki hangi maddeler elektroliz edilemez?
Sıvı içinde çözünmüş olan kimyasal bileşiklerin ayrıştırılması işlemi olan elektroliz nedir diyenler olabilir. Bu işlemin niye yapıldığını bilmeyen kişiler elektroliz ne işe yarar diye sorar. Öte yandan, elektroliz zararlı mı diye merak edenler de bulunur. Su elektroliz edilirse ne olur sorusunun cevabı ise oksijen ve hidrojenin ayrıştırılmasıdır. Peki hangi maddeler elektroliz edilemez? Hangileri edilir?
Elektroliz Nedir?
Elektroliz, içinde iyon olan bir sıvı içinde çözünen kimyasal maddelerin ayrıştırılmasına denir. Kimyasal bir işlem olan elektroliz, pozitif veya negatif yüklü iyonik iletkenler olarak tanımlanan, elektrik enerjisini taşıma kabiliyetine sahip, malzeme ve maddelerde elektriksel iletkenlik üreten elektrolitlerden meydana gelir. Bu uygulama esnasında elektron verilir ve alınır. Kovalent bağda elektronlar bileşikler tarafından ortak kullanılır. İyonik bağda ise bileşik bir atom, bir diğerine elektron transfer eder. Bu yöntemi ilk olarak İngiliz Bilim İnsanı Michael Faraday bulmuştur. Elektroliz formülü ise şu şekildedir:
M= CQ = C×l×t
Madde miktarı = m
Orantı katsayısı = c
Zaman (saniye = t
Amp, coulomb (akım şiddeti) = l'dir
9,649,104 coulomb, maddelerin eşdeğer gramlarını ortaya çıkarmayı sağlayan akım miktarıdır. Faraday sabiti olarak bilinir ve "F" ile gösterilir. Bir faradaylık akım, bir elektrolizden geçiş yaptığında madde oranı değerlik olarak "z", mol ağırlığı ise "M" olur ve m=M/z şeklinde ifade edilir.
Suyun elektrolizi sırasında, kimyasal redoks reaksiyonunu meydana getirmek için sıvı bir ortamdaki elektrik iletkenliği kullanılır. Bu uygulamada iletkenliğin fazla olması için yüksek miktarda iyon veya elektrolit içeren bir çözeltiye ve elektrolitik kaplara ihtiyaç vardır. Doğru akıma bağlı elektrotlar, içinden elektronların alındığı bu elektrolitik hücreye daldırılır. Su elektrolizinin çözünmesinde bazen az miktarda sülfürik asit ilavesi yapılabilir. Bu işlem ile oksijen ile hidrojen ayrıştırılabilir. Elektrolize edilmiş bir suyun ise insan bedeni için herhangi bir zararı yoktur.
Elektroliz işleminin her maddeye yapılması mümkün değildir. Alüminyum, sodyum, klor ve bakır gibi bazı maddeler ile elektroliz gerçekleştirilebilir.
Elektroliz Ne İşe Yarar?
Değişik metallerin ayrıştırılması için yapılan elektrolizden faydalanılan çok sayıda alan bulunur. Kimya, boya, ilaç, tekstil, kaplama, sanayi ve metalurji alanlarında bu uygulamaya sıkça başvurulur. Farklı metalleri altın veya gümüş ile kaplamak için de elektroliz yöntemi kullanılır.
