En çok kazandıran meslekler belli oldu
Üniversite tercihleri devam ederken TÜİK adayların en çok merak ettiği sorulardan birine yanıt verdi. Yükseköğretim İstihdam Göstergeleri araştırmasına göre lisans mezunları arasında en yüksek ortalama kazancı pilotaj bölümü mezunları elde ediyor. Havacılık ve ileri mühendislik alanları listenin zirvesinde yer alırken, sağlık bölümleri ise yüksek istihdam oranlarıyla dikkat çekiyor
CEYDA KARAASLAN
Üniversite tercih döneminde adayların en çok araştırdığı konuların başında "Hangi bölüm daha çok kazandırıyor?" sorusu geliyor. Türkiye İstatistik Kurumu'nun açıkladığı 2025 Yükseköğretim İstihdam Göstergeleri de mezunların ortalama kazançlarını, iş bulma sürelerini ve istihdam oranlarını ortaya koyarak tercih yapacak adaylar için önemli ipuçları sundu. Araştırma, 2015-2024 yılları arasında mezun olan ve 2025 yılında kayıtlı çalışan üniversite mezunlarının verileri üzerinden hazırlandı.
HAVACILIK VE İLERİ MÜHENDİSLİK ZİRVEDE
Araştırmaya göre lisans mezunları arasında ortalama kazancı en yüksek bölüm pilotaj oldu. Pilotajı matematik mühendisliği, uzay mühendisliği, uçak mühendisliği ve kontrol ve otomasyon mühendisliği izledi. Listenin ilk sıralarında yer alan bölümlerin ortak özelliği ise yüksek teknoloji, savunma sanayi, havacılık ve otomasyon gibi son yıllarda hızla büyüyen sektörlere nitelikli insan kaynağı yetiştirmeleri oldu. Savunma sanayii yatırımları, insansız hava araçları, uzay teknolojileri ve yapay zekâ destekli üretim sistemleri, bu alanlarda yetişen mühendislere olan talebi artırırken maaş seviyelerinin de ortalamanın üzerine çıkmasını sağlıyor.
SAĞLIK BÖLÜMLERİ GÜCÜNÜ KORUYOR
Yüksek gelir sıralamasında mühendislik ve havacılık öne çıksa da iş bulma konusunda sağlık alanları dikkat çekiyor. TÜİK verilerine göre kayıtlı istihdam oranı en yüksek lisans bölümü yüzde 95,5 ile tıp oldu. Tıbbı özel eğitim öğretmenliği, havacılık elektrik ve elektroniği, matematik mühendisliği ve hemşirelik takip etti. Uzmanlara göre sağlık hizmetlerine duyulan ihtiyaç her geçen yıl artarken, yaşlanan nüfus ve yeni sağlık yatırımları da bu alanlardaki istihdamı desteklemeye devam ediyor.
İŞ HAYATINA EN HIZLI BAŞLAYANLAR
Üniversite adaylarının dikkat etmesi gereken göstergelerden biri de mezuniyet sonrası ilk işe yerleşme süresi. TÜİK verilerine göre lisans mezunlarının ilk iş bulma süresi ortalama 14,2 ay olurken, bazı bölümlerde bu süre birkaç aya kadar düşüyor. İlk işini en kısa sürede bulan bölüm 2,4 ay ile dil ve konuşma terapisi oldu. Bu bölümü tıp, özel eğitim öğretmenliği, eczacılık ve ergoterapi izledi.
MAAŞ TEK KRİTER OLMASIN
TÜİK'in açıkladığı liste, bölümlerin ortalama kazançlarını gösteriyor. Ancak eğitim uzmanları, tercih yaparken tek ölçütün maaş olmaması gerektiği konusunda uyarıyor.
Bir bölüm yüksek gelir sağlayabilir ancak iş bulma süresi uzun olabilir. Bazı bölümlerde ise maaş ortalaması daha düşük görünmesine rağmen mezunların çok büyük bölümü kısa sürede kendi alanlarında iş bulabiliyor.
Bu nedenle uzmanlar tercih yapacak adayların şu 4 soruya birlikte yanıt aramasını öneriyor:
1-Mezun olunca iş bulma ihtimalim ne kadar yüksek?
2-İlk işime ortalama kaç ayda başlayabilirim?
3-Kendi alanımda çalışma olasılığım nedir?
4-Bölümün uzun vadeli gelir ve kariyer potansiyeli nasıl?
Uzmanlara göre yalnızca "en çok kazandıran bölüm" listelerine bakılarak yapılan tercihler yerine, ilgi alanı, yetenek ve iş gücü piyasasının ihtiyaçlarını birlikte değerlendiren adaylar uzun vadede hem daha başarılı hem de daha mutlu bir kariyer inşa ediyor.
ÖNLİSANS PROGRAMLARI NASIL?
İki yıllık programlarda ise uçak teknolojisi ortalama kazancı en yüksek önlisans programı olarak öne çıktı. Perakende satış ve mağaza yönetimi, polis meslek eğitimi, elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtımı ile marka iletişimi de listenin üst sıralarında yer aldı. Kayıtlı istihdam oranında ise yüzde 92,6 ile polis meslek eğitimi ilk sırada bulunuyor. Uzmanlar, özellikle teknik önlisans programlarının sanayi ve üretim sektöründeki ara eleman ihtiyacı nedeniyle mezunlarına önemli avantaj sağladığını belirtiyor.
YENİ NESİL ALANLAR YÜKSELİŞTE
Araştırmanın dikkat çeken yönlerinden biri de yüksek gelir sağlayan bölümlerin büyük bölümünün teknoloji odaklı alanlardan oluşması. Yapay zekâ, otomasyon, havacılık, uzay teknolojileri ve ileri mühendislik disiplinlerinin önümüzdeki yıllarda da önemini artırması bekleniyor. Uzmanlar, tercih yapacak adayların yalnızca bugünün değil, geleceğin iş gücü piyasasını da dikkate almaları gerektiğini belirterek özellikle dijital dönüşümün merkezinde yer alan alanlarda nitelikli mezun ihtiyacının artacağını ifade ediyor.
