Epigenetik Nedir? Epigenetik Hastalıklar Nelerdir, Genetik ile Farkı Ne?

İnsanlar ilk zamanlardan itibaren kendi yapısını keşfetmeye çalışmış ve bunun hakkında bazı teoremler atarak işe başlamıştır. Zamanla bu teoremler bilim araştırmasına dönüşmüş olsa da o zamanlar için bir teorem olarak kalmıştır. İnsanlar gen yapısı hakkında bir sürü araştırma yapmıştır ve birçok da sonuca ulaşmayı başarmıştır. Epigenetik de bunlardan biri olarak sayılabilir. Epigenetik nedir, hastalıklar nelerdir, genetik ile farkı ne gibi sorular da bu konu araştırılmaya başlandıktan sonra daha da ilgi görmüştür.

Epigenetik, son yıllarda genetik araştırmaların odak noktalarından biri haline gelmiş ve biyoloji alanında önemli bir konu olarak kabul edilmiştir. Epigenetik, gen ifadesinin (DNA'nın hangi genlerin aktifleşeceğinin belirlenmesi) düzenlenmesi ve kalıtsal olmayan değişikliklerin incelenmesiyle ilgilenen bir alandır. Epigenetik genetik araştırmalar için kıymetli bir kavramdır. Epigenetik nedir, hastalıklar nelerdir, genetik ile farkı ne gibi sorular genetik araştırmalar sonrasında daha da önemli olmuştur.

Epigenetik Nedir?

Epigenetik terimi, "genetik ötesi" anlamına gelir ve gen ifadesinin düzenlenmesiyle ilgilenen bir alandır. DNA dizilimi değişmeden kalırken, hücrelerdeki gen ifadesi epigenetik mekanizmalar aracılığıyla kontrol edilir. Bu mekanizmalar arasında DNA metilasyonu, histon modifikasyonları ve non-coding RNA'lar bulunur. Epigenetik değişiklikler, gen ifadesini etkileyebilir ve hücrelerin farklılaşması, gelişimi ve fonksiyonları üzerinde önemli bir rol oynar.

Epigenetiğin bazı değişik türleri vardır. Bunlara örnek verecek olursak eğer ;

DNA Metilasyonu: DNA'daki bazların metil grupları tarafından işaretlenmesi. Metilasyon, genleri susturur.
Histon Modifikasyonu: Histon proteinlerinin kimyasal olarak değiştirilmesi. Bu değişiklikler, DNA'nın paketlenmesini ve genlerin erişilebilirliğini etkiler.
RNA Müdahalesi: Küçük RNA moleküllerinin gen ifadesini düzenlemesi.

Epigenetik Hastalıklar Nelerdir, Genetik ile Farkı Ne?

Epigenetik mekanizmaların bozulması veya düzensizleşmesi, çeşitli hastalıklara yol açabilir. Bu hastalıklar arasında kanser, nörolojik bozukluklar, kardiyovasküler hastalıklar, otoimmün hastalıklar ve metabolik sendromlar bulunur. Örneğin, kanser hücrelerinde sıkça DNA metilasyonunun düzensizleşmesi gözlemlenir ve bu, gen ifadesinin kontrolünün kaybına ve kanserli hücrelerin aşırı büyümesine neden olabilir.

Epigenetik ve genetik, birbirinden farklı ancak birbirini etkileyen iki farklı kavramdır. Genetik, DNA dizilimindeki değişikliklerle ilgilidir ve genlerin kalıtsal özelliklerini inceler. Diğer yandan, epigenetik, DNA dizilimindeki değişiklikler olmadan gen ifadesinin düzenlenmesiyle ilgilenir. Genetik, bir bireyin kalıtsal özelliklerini belirlerken, epigenetik, çevresel faktörlerin gen ifadesini etkileyerek bireyin fenotipini (görünüşünü) şekillendirebileceğini gösterir.

Epigenetik araştırmaları, yeni hastalık tedavilerinin geliştirilmesine ve hastalıkların önlenmesine katkıda bulunabilir. Örneğin, epigenetik ilaçlar, kanser hücrelerinde aktif olan genleri susturmak için kullanılabilir.