Evliya Çelebi Kimdir, Nereye Kadar Gitti? Evliya Çelebi Hayatı, Eserleri ve Akademik Çalışmaları
Osmanlı dönemine yönelik araştırma yapıyorsanız Evliya Çelebi kimdir sorusunu da incelemeniz gerekir. Evliya Çelebi şiirleri ve eserleri incelendiğinde Evliya Çelebi edebi kişiliği konusunda da bilgi sahibi olacaksınız. Evliya Çelebi ne tür şiir yazar diye merak edenlerin sayısı da oldukça fazladır. Evliya Çelebi kaçıncı yüzyıl ve hangi padişah dönemine yaşadı? Evliya çelebi'nin yaptığı çalışmalar sizler için araştırılarak yazımızda derlendi.
Evliya Çelebi kimdir konusunu araştırırken Evliya Çelebi şiirleri ve eserleri paralelinde bir araştırma yapılmalıdır. Bu sayede Evliya Çelebi edebi kişiliği konusunda pratik şekilde fikir edinebilirsiniz. Evliya Çelebi ne tür şiir yazar? Evliya Çelebi kaçıncı yüzyıl ve hangi padişah dönemine yaşadı konusu da incelenmelidir. Yazılan eserler ve yazarın edebi yönü hakkında bu sayede detaylı bilgi elde edilebilir. Evliya çelebi'nin yaptığı çalışmalar yazımızın devamında.
Evliya Çelebi Kimdir?
Evliya Çelebi, 17. YY'da Osmanlı Devleti topraklarında yaşamış meşhur bir alimdir. İstanbul Unkapanı'nda doğan bu zat, kimi kaynaklarda Derviş Mehmed Zilli ismiyle de tanınır. Evliya Çelebi'nin ailesi Kütahya'dan gelerek Unkapanı'na yerleşmiştir. Babası burada kuyumcu idi. Medrese eğitimi gören Evliya Çelebi, babasından hat, tezhip ve nakış dersleri almıştır. Aynı zamanda musiki ile de ilgilenen Evliya Çelebi, bir yandan da Kuran'ı ezberleyerek hafız olmuştur. Enderun mektebine alınarak dayısı Ahmed Paşa aracılığı ile Sultan 4. Murad'ın hizmetine girmiştir.
Evliya Çelebi, geziye meraklı bir birey olarak yetişmiştir. Kendisinin bu merakı, çocukluk döneminde babasının anlattığı öykü, masal ve söylemlerden kaynaklıdır. Evliya Çelebi denildiğinde akla gelen en önemli eser kuşkusuz Seyahatname'dir. Bu eserin giriş kısmında Evliya Çelebi, rüyasında Peygamber Efendimiz (S.A.V.)i gördüğünü ve kendisine "şefaat Ya Resulallah" diyecekken yanlışlıkla "seyahat Ya Resulallah" dediğini ve bu nedenle kendisine uzak ülkeleri görme imkanı verildiğini yazmıştır. Bu rüyadan sonra Evliya Çelebi 1635 yılından itibaren önce İstanbul'un her bir yöresini, sonra da dünyayı gezmeye başlar.
Evliya Çelebi'nin Yaptığı Çalışmalar
Evliya Çelebi'nin gezileri yaklaşık 50 yıl sürmüştür. Bu geziler Osmanlı Devlet yönetimi tarafından da ilgi ile takip edilmiştir. Bu gezilerle Evliya Çelebi, gördükleri ülkelerin siyasi ve toplumsal durumunu Osmanlı Devleti'ne rapor etmiştir. Evliya Çelebi'nin gezileri çok yönlü olarak ele alınmalı ve sıradan bir gezi gibi algılanmamalıdır.
Divan edebiyatında düzyazının önemi çok büyüktür. Evliya Çelebi eserlerinde klasik divan edebiyatı mantığının dışına çıkarak eserler ortaya koymuştur. Eserlerinde daha çok konuşma diline yakın, kolay ifade edilebilen bir dil benimsemiştir. Bu dil akıcı, sürükleyici, kimi zaman alaycı ve eğlenceli olarak karşımıza çıkar.
Evliya Çelebi gezdiği yerlerde sadece gördüklerini, duyduklarını yazmakla kalmamış, aynı zamanda olayları kendi öznel yaklaşımları ile ifade etmiştir. Bu anlamda kendisinin gezi yazı türüne farklı bir boyut kazandırdığını söyleyebiliriz. Eserlerde, belli bir zaman diliminde geçen olayların sanki Evliya Çelebi'nin gözü önünde yaşanmış gibi ifade edildiği görülür. 
Evliya Çelebi Şiirleri ve Eserleri
Yukarıda da değindiğimiz gibi Evliya Çelebi denildiğinde akla gelen eserlerin başında "Seyahatname" gelir. Bu eser, esasında gezi yazıları topluluğudur. Evliya Çelebi, gezip gördüğü yerlerde edindiği izlenimleri ve kendi öznel düşüncelerini bu eserde kaleme almıştır. Evliya Çelebi'nin 1682 yılında vefat ettiğine dair farklı kaynaklarda rivayetler vardır.
