Haldun Taner Kimdir? Haldun Taner Öne Çıkan Eserleri, Tiyatro Oyunları, Hikayeleri ve Sanat Anlayışı

Haldun Taner kimdir ve Haldun Taner hayatı, tiyatro alanında merak edilenler arasındadır. Türk tiyatro tarihinde yeniliklere kapı açan Haldun Taner tiyatro oyunları ile bir yeni tiyatro anlayışına imza atmıştır. Haldun Taner eserleri ile de edebiyatımızda yeniliklere kapı açarken aynı zamanda bunları daha da geliştirmiştir. Bunun için Haldun Taner hangi dönemde bu nitelikli eserleri verdi ve Haldun Taner hangi topluluğa dâhil öğrenmemizin yanında onun önemli bir Türk aydını olduğu sonucuna varırız.

Haldun Taner Kimdir?

Haldun Taner, 16 Mart 1915'te İstanbul'da doğmuş Türk öykü, tiyatro ve kabare yazarı, öğretim üyesi ve gazeteci Türk aydınıdır. Cumhuriyet döneminde özellikle tiyatro oyunlarıyla önde gelen yazarlardan biridir.

Babası Ahmed Selahaddin Bey, Son Osmanlı Mebusan Meclisi üyesidir. İstanbul'un işgalinden sonra yazıları ve nutuklarıyla işgalci güçlere karşı ülkesini savunmuş bir Türk aydınıdır. Babasını beş yaşında kaybeden yazar, daha sonra annesi ile büyükbabasının konağına yerleşti. Galatasaray Sultanisindeki öğrenimini 1935'te tamamlayarak, devlet tarafından Heilderberg Üniversitesinde öğrenim için Almanya'ya gönderildi. Sağlık sorunları nedeniyle buradaki eğitimini yarıda bırakıp İstanbul'a döndü. 1950'de İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde Alman Filolojisi bölümünü tamamlayıp Sanat Tarihi Kürsüsünde asistanlık yaptı.

Yazarlığının yanı sıra İstanbul Üniversitesinde Gazetecilik Enstitüsünde ve Edebiyat Fakültesinde, Ankara Üniversitesi Dil Ve Tarih-Coğrafya Fakültesinde sanat, edebiyat ve tiyatro dersleri vermiş ve gazete yazarlığı yapmıştır. Bir yandan LCC Tiyatro Okulu'nda binlerce öğrenci yetiştirmiş ve iki yıl Viyana'daki Max Reinhardt Tiyatro Akademisi'nde öğrenim gördü. Viyana'daki bazı tiyatrolarda reji asistanı olarak çalıştı. Hayatı boyunca Türk edebiyatının özgün kalemlerinden olan ve tiyatro oyunlarıyla yurt içinde ve yurt dışında tanınan Haldun Taner, 7 Mayıs 1986'da İstanbul'da yaşamını yitirmiştir.

Haldun Taner'in Sanat Anlayışı

Türk edebiyatında Cumhuriyet Dönemi'nde tiyatro denilince akla gelen ilk isimlerden olan Haldun Taner, gerek yazdığı öyküler gerekse tiyatro oyunlarıyla edebiyat tarihimizin nitelikli yazarları arasındadır. Haldun Taner edebiyata gençlikte yazdığı skeçlerle başlar ve bunu geliştirir. "Töhmet" isimli ilk öyküsünü "Haldun Yağcıoğlu" takma adıyla 1946'da yayımladı. 1953'te New York Herald Tribune gazetesinin İstanbul'da düzenlediği öykü yarışmasında "Şişhaneye Yağmur Yağıyordu" öyküsüyle birinci oldu.

Öykülerinde bireyin toplumdaki yaşam şekilleri üzerinde durmuş, bireyin aksayan yanlarını, tutarsızlıklarını, ikiyüzlülüklerini; eski ve yeni arasında sıkışıp kalan insanları, sonradan görmeleri öykü ve oyunlarına konu edinmiştir. Bunu yaparken öykülerinde ve oyunlarında mizah unsurlarını kullanmıştır. Tiyatrolarından ilk eserlerini dramatik türde veren yazar, epik tiyatro denemelerini girişmiştir. Epik tiyatro türünde yazdığı Keşanlı Ali Destanı, Türk tiyatrosundaki ilk epik tiyatro örneğidir. Bu oyun sadece Türkiye'de değil Avrupa ve Balkan ülkelerinde de sergilenmiştir. Bunun yanında Türkiye'de Zeki Alasya ve Metin Akpınar ile Devekuşu Kabare Tiyatrosu'nu, Ahmet Gülhan ile Tef Tiyatro Grubu'nu kurdu. Türk orta oyunu ve tuluat tiyatrosu ögelerinden de faydalanarak toplumsal olayları alaylı bir dille eleştirdiği oyunlarıyla büyük başarı kazandı.

Haldun Taner'in Eserleri

Öykü:

• Yaşasın Demokrasi (1949)
• Tuş (1951)
• Şişhane'ye Yağmur Yağıyordu (1953)
• Ayışığında Çalışkur (1954)
• Onikiye Bir Var (1954)
• Konçinalar (1967)
• Sancho'nun Sabah Yürüyüşü (1969)
• Kızıl Saçlı Amazon (1970)
• Yalıda Sabah (1983)

Tiyatro:

• Günün Adamı-Dışardakiler (1957)
• Ve Değirmen Dönerdi (1958)
• Fazilet Eczanesi (1960)
• Lütfen Dokunmayın (1961)
• Huzur Çıkmazı (1962)
• Keşanlı Ali Destanı (1964)
• Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım (1964)
• Zilli Zarife (1966)
• Vatan Kurtaran Şaban (1967)
• Bu Şehr-i Stanbul Ki (1968)
• Sersem Kocanın Kurnaz Karısı (1971)
• Astronot Niyazi (1970)
• Ha Bu Diyar (1971)
• Dün Bugün (1971)
• Aşk-u Sevda (1973)
• Dev Aynası (1973)
• Yâr Bana Bir Eğlence (1974)
• Ayışığında Şamata (1977)
• Hayırdır İnşallah (1980)
• Eşeğin Gölgesi
• Haldun Taner Kabare

Fıkra-gezi-söyleşi:

• Devekuşuna Mektuplar (1960)
• Hak dostum Diye başlayalım Söze (1978)
• Düşsem Yollara Yollara (1979)
• Ölürse Ten Ölür Canlar Ölesi Değil (1979)
• Yaz Boz Tahtası (1982)
• Çok Güzelsin Gitme Dur (1983)
• Berlin Mektupları (1984)
• Koyma Akıl Oyma Akıl (1985)
• Önce İnsan Olmak (1987)

Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin

Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!