Hirfet Ne Demek? Osmanlı’da Hirfet Teşkilatı Nedir, Görevleri Ne, Ne İşe Yarar?

Türkçede var olan anlamını bilmediğimiz pek çok kelime mevcuttur. Bunlardan nadir karşımıza çıkan kelimelerden birisi de hirfet terimidir. İlk kez hirfet kelimesini duyanların aklına hirfet ne demek sorusu gelmektedir. Peki, hirfet nedir? Osmanlı'da hirfet ne demek? Bu sorunun yanıtları şimdi sizlerle...

Hirfet Ne Demek?

Son zamanlarda günlük hayatımızda çok kullanmadığımız ve işitmediğimiz, ancak eski zamanlarda sıklıkla kullanılır hirfet kelimesinin sözlük anlamı;

Kunduracılık, marangozluk, demircilik, bakırcılık, dokumacılık gibi el sanatları mesleklerine verilen genel isimdir. Arapça kökenli bir kelime olan hirfeti Osmanlı tarihi konularında da görmekteyiz.

Osmanlı'da Hirfet Teşkilatı Nedir?

Osmanlı'da hirfet, basit tabirle küçük esnafı çatısı altında toplayan bir teşkilat diyebiliriz. Osmanlı Devleti döneminde tüccarlar ithalat ihracat yaparak büyük kazançlar elde ederdi, bu ticaret yapılırken rekabet ve kâr payını da işin içine dahil ederlerdi. Tüccarların aksine piyasaya kendi ürettiği ürünü süren, rekabet ve haksız kâr amacı gütmeyen bir esnaf sınıfı vardı ki bu kesime hirfet ismi verilirdi.

Hirfet sistemine yukarıda bahsettiğimiz kendi ürettiği malı piyasaya sokan, birbirleri arasında rekabet ve haksız kâr amacı gütmeyen esnaflar dahildi. Hirfet teşkilatı ya da sistemi iç piyasadaki dengesiz kazanç, kâr hırsı yüzünden malın kalitesinin bozulması gibi nedenlerden toplumun huzuru ve düzeninin bozulmasını engellemek amacıyla var olmuştur.

Osmanlı'da Hirfet Teşkilatının Görevleri Nelerdir, Ne İşe Yarar?

Hirfet teşkilatı ya da hirfet sistemi, topluma ürünün kaliteli ve ucuza sunulurken sisteme dahil olan üretici esnafın dengeli ve diğer satıcılarla eşit oranlarda kazanç elde etmesi amacını güder. Bu sisteme dahil olan esnafların, kendilerinden pahalı ya da kalitesiz mal satan esnaf hakkında şikayetçi olma hakkı vardır. Hirfet sisteminin varlık sebebi, haksız rekabet, kâr hırsı gibi nedenlerden meydana gelen dengesiz bir gelir dağılımı toplumun huzuru ve düzenini bozacağı fikridir, ayrıca kar güden satıcının bir noktadan sonra sadece kazanç düşünerek satış yapacağı, ürünün kalitesinin eksileceği ve bu yüzden halkın niteliksiz ama pahalıya mal alacağı kaygısı da vardır. Hemen hemen aynı işi yapmalarına rağmen bir kesimin zenginleşirken bir kesimin yoksul kalmasını halk için oldukça tehlikeli bulan yönetim, hirfet sistemini oluşturmuştur. Bu sistem sayesinde el sanatı ürünlerini piyasaya süren esnaf denkleriyle eşit oranlarda kazanç elde etmekte, halk ise kaliteli ve uyguna ürün almaktaydı.