İlk Müslüman Türk Devleti Hangisidir? Tarihteki İlk Müslüman Türk Toplulukları ve Özellikleri

Anayurtları Orta Asya olan Türkler, Göktanrı inancını benimsiyordu. Göktanrı inancı dışında Türkler arasında Maniheizm, Budizm, Musevilik ve Hristiyanlık gibi çeşitli dinler de yaygındı. Türkler ve Müslümanlar arasındaki ilk karşılaşmalar Hz. Ömer döneminde Sasani Devleti'nin yıkılması ile başlamıştır. Mücadeleler Hz. Ömer döneminde başlamış olup, Hz. Osman döneminde de Müslüman Araplar Horosan ve İran'ı fethederek Ceyhun ırmağına ilerlemişlerdir. Çin'in ilerleyişini önlemek adına yapılan Talas Savaşı'nı TürkArap ittifakı kazanmıştır. Bu durumun ardından Türkler ve Müslümanlar arasında İslamiyet yayılışı giderek hız kazanmıştır.

İLK MÜSLÜMAN TÜRK DEVLETİ HANGİSİDİR?

İlk Müslüman Türk devleti Karahanlılar'dır. Bu devletin kurucusu Bilge Kül Kadir Han'dır. Balasagun'da Uygurların Kırgızlar tarafından yıkılmasının ardından 840 yılında kurulmuştur. Her ne kadar İslamiyet'i kabul eden ilk Türk devleti olsalar da geleneklerine bağlı kalmayı başarmış bir devlettir. İslamiyet'in kabulün ardından da Türkçe resmi dil olarak kalmış Uygur alfabesinin kullanımı da devam etmiştir.

Orta Asya'da kurulan ilk Müslüman Türk devleti olan Karahanlılar, Gazneli saldırıları ve taht kavgaları sebebi ile ikiye bölünmüştür. 1211 yılında Karahitaylar tarafından Doğu Karahanlılar, 1212 yılında ise Batı Karahanlılar Harzemşahlar tarafından yıkılma sürecine girmiştir.

İLK MÜSLÜMAN TÜRK DEVLETLERİ ÖZELLİKLERİ

Türkler de savaşçı bir ruhun ön plana çıkması ve her Türk erkeğinin asker sayılması, kendi dinleri ile İslamiyet'in benzerlik göstermesi gibi birçok neden Türklerin İslam dininİ benimseme nedenleri arasında yer almaktadır.

Tarihte kurulan ilk Müslüman Türk Devletleri Karahanlılar, Gazneliler, Tolunoğulları, İhşidiler ve Büyük Selçuklu Devletleridir. Bu devletler belirli coğrafik bölgelerde kurulmuş olup, arkalarında önemli kültürel merkezler bırakmışlardır.

İlk Müslüman Türk Devletleri özellikleri şu şekilde sıralanabilir;

KARAHANLILAR

• İslami benimseyen ilk Türk Devleti'dir.
• İslamTürk sentezinin öncüleri olarak bilinmektedirler.
• Karahanlılar döneminde İlk Medrese (Semerkant Medresesi) açılmıştır.
• Burslu öğrencilik sitemi Karahanlılara aittir.
• Gulam Ordusunu ilk kez kullanmışlardır ve Bimarhane adı verilen hastaneler bu dönemde kurulmuştur.

GAZNELİLER

• Kurucusu Alp Tigin'dir.
• En parlak dönemi Gazneli Mahmud dönemi olarak bilinmektedir.
• Afganistan'ın Gazne şehrinde kurulmuştur.
• Çok uluslu bir yapıya sahip olan Gazneliler, bilim ve edebiyata önem vermişlerdir.
• Firdevs'in Sultan Mahmud'a sunmuş olduğu "Şehnama" adlı eser bu döneme aittir.
• Edebiyat dili Farsça, Bilim dili Arapça, saray dilleri ise Türkçedir.
• Hindistan'a İslamiyet'i yaymak için Gazneli Mahmud 17 sefer düzenlemiştir.
• Afgan asıllı Gurlular tarafından 1187 yılında yıkılmışlardır.

TOLUNOĞULLARI

• Mısırda Ahmet Bin Tolun tarafından kurulmuşlardır. (Tolun "dolunay" anlamına gelmektedir.)
• Ahmet Bin Tolun, devlet yönetiminde görev almış olan Türk komutanlar arasında yer almaktadır.
• Mısırda kurulan ilk Türk İslam devleti olma özelliği taşırlar.

IHŞİDİLER

• Tolunoğlu devletinin yıkılmasının ardından Mısır'da kurulan 2. Türk devletidir. (Ihşid; prens anlamına gelmektedir.)
• Kurucusu Muhammed Bin Toğaç Oluğ, Abbasi devletlerinde görev yapan biridir. (Ferganalı Muhammed)

BÜYÜK SELÇUKLU DEVLETİ

• Selçuk Bey tarafından 1037 yılında kurulmuşlardır.
• Tuğrul Bey, Alparslan ve Melikşah olmak üzere 3 ana dönemden oluşmaktadır.
• En önemli dönemi ise Tuğrul Bey dönemidir.
• İslamiyet'i dış saldırılardan korumuşlardır.
• Anadolu'nun Türkleşme sürecine katkıda bulunmuşladır.
• İslam uygarlığını geliştirmenin yanı sıra yaymışlardır.

Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin

Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!