İmarethane Nedir? İlk Türk İslam Devletlerinde İmarethane Ne Demek, Ne Amaçla Kuruldu?

İmarethane nedir sorusuna hayır kurumu şeklinde genel bir yanıt verilebilir. Ancak imaret nedir sorusu incelendiğinde çok daha farklı özellikleri olduğu da söylenebilir. Buralara aşevi gibi farklı isimler de verildiği söylenebilir. Tarihteki en önemli sosyal yapılar içerisindedir. Bu bakımdan İlk Türk İslam Devletlerinde imarethane ne demek, ne amaçla kuruldu sorularının tüm yanıtlarını haberimizin devamında sizler için paylaştık.

İmarethane Nedir?

İlk Türk İslam Devletleri ve sonrasındaki dönemlerde sosyal devlet anlayışı her zaman büyük bir öneme sahip olmuştur. Yoksul ve kimsesiz kişilere devletin sahip çıkması da bu anlayışın en önemli sonuçlarından biridir. İmarethane adı verilen yapıların bulunması da bu açıdan büyük bir önem taşımaktadır.

İmarethane Türk İslam Devletlerinde düşkünlere, yoksul ve kimsesizlere, yolculara ve öğrencilere yemek dağıtma amacı ile kurulan hayır kurumlarıdır. İmaret ya da aşevi olarak da bilinen yerlerdir. Bu kelime Arapça kökenlidir. Kelimenin anlamı ise "imar edilmiş, inşa edilmiş"tir.

İmarethane Özellikleri Nedir?

İmarethane belli amaçları yerine getirmek için kurulan hayır kurumlarıdır. Bu hayır kurumlarının en temel amaçları ve özellikleri arasında şunlar sayılabilir:

• Genel olarak külliye adı verilen yapıların içerisinde bulunurlar.
• Dörtgen planda yapılmışlardır.
• Orta kısımda üstü açık bir avlu bulunur. Bunun etrafında da mutfak, yemek odaları, fırın ve çeşitli bürolar yer alır.
• Gider imareti yaptıran kişinin kurduğu bir vakıf tarafından karşılanırdı.
• Günde iki öğün yemek dağıtılan bir yerdir.
• Yemek dağıtımı yanında sağlık hizmetleri de verilirdi.
• Ancak zamanla yalnızca yemek dağıtımı yapılmıştır.

Buradan yoksullar, yolcular, düşkünler, kimsesizler ve öğrenciler fayda sağlardı. İslam'ın çıkışından sonra en yaygın olarak eski Türk Devletlerinde kendini göstermiştir.

Osmanlı Devleti'nin İlk İmarethanesi

Osmanlı Devleti döneminde imarethaneler oldukça önemli hayır kurumları durumundaydı. Osmanlı Devleti'nin ilk imarethanesi ise Orhan Bey döneminde kurulmuştur. Bu imarethane 1335 tarihinde İznik'te kurulmuş daha sonra da birçok şehirde imarethanelerin açılmasına devam edilmiştir. Genelde hanedan üyeleri tarafından açılmıştır. Bunun yanında vezirler, sadrazamlar, paşalar da imarethaneler açtırmıştır. Bu kurumlar İkinci Meşrutiyet dönemine kadar da varlıklarını devam ettirmişlerdir.