İnhibitör Nedir? Biyolojide İnhibitör Madde Örnekleri, Çeşitleri ve Görevleri Neler?
İnhibitör nedir diye merak edenlerden misiniz? Bazen sosyal medyada bazen de gündelik hayatımızda karşımıza çıkan bu kelime için inhibitör ne demek diye araştırma yapıyor olabilirsiniz. Bu araştırmanız için doğru yerdesiniz. İçeriğimizde inhibitör madde örnekleri neler ve inhibitör görevleri hakkında bilgi edinebilirsiniz. Haberimizin kalan kısmında inhibitör nedir sorusuna ve detaylarına değineceğiz.
Bazen sosyal medyada bazen de gündelik hayatımızda karşımıza çıkan inhibitör nedir diye merak ediyor olabilirsiniz. Bunun için de araştırma yapıyor olabilirsiniz. Bu araştırmamızda sizler için inhibitör ne demek, görevleri neler bulduk. Hayatımızda sıklıkla karşımıza çıkar inhibitör nedir, inhibitör madde örnekleri neler sorularının detayları için içeriğimizin devamına bekleriz.
İnhibitör Nedir?
Fransızca kökenli olan inhibitör kelimesinin TDK'ye göre anlamı "engelleyici"dir.
Biyolojide ise, enzim etkinliğini durduran ya da azaltan maddelerdir. İnhibitör madde enzim aktif merkezine substrat gibi bağlanarak enzimi işlevsiz hale getirir. Gerekli minimum enerji seviyesine aktivasyon enerjisi denir. Yani bu enerjiden sonra giren maddeler aktive olur. İnhibitör madde ise aktivatör maddenin aksine tepkime hızını azaltmak için kullanılır. Fakat aktivatör madde gibi tepkime sırasında herhangi bir kimyasal değişime uğramaz. Enzimlerin düzenlenmesi inhibitörler ve aktivatörler aracılığıyla olmaktadır. Bir hareketin veya bir işlevin yavaşlamasına veya durmasına neden olur. İnhibitörler küçük molekül ağırlığına sahip bileşikler veya iyonlar olabilmektedir. Bir reaksiyonun hızını, belirli organizmaların gelişmesini ve çoğalmasını durdurur veya azaltır. Bir ortamda belirli bir inhibitör olması bazen reaksiyon hızını bin kat yavaşlatmaktadır. İnhibitörler bir patojeni öldürebildiği veya bir metabolik dengesizliği düzeltebildiği için, çoğu ilaç aslında birer enzim inhibitörüdür diyebiliriz. Günümüzde yaygın olarak kullanılan pek çok ilaç da enzim inhibitörü olarak etki göstermektedir. İnhibitör maddeye örnek verecek olursak;
- Kurşun
- Civa
- Ağır metaller
- Siyanür
İnhibitör Çeşitleri
Enzim aktivitelerinin, bazı bileşikler tarafından azaltılması veya tamamen yok edilmesine inhibisyon ve inhibisyon yapan bileşiklere de inhibitör adı verilir.
1- Geri Dönüşümsüz (Irreversible) İnhibisyon
Geri dönüşümsüz inhibitör enzime ya kovalent olarak bağlanır veya zor ayrışabilen bir kompleks oluşturur.
2- Geri dönüşümlü (Tersinir, Reversible) İnhibisyonlar:
- Kompetitif (Yarışmalı) İnhibisyon:
Bu tür inhibisyon yapı bakımından substrata benzeyen maddeler tarafından yapılır. İnhibitör aktif merkeze bağlanarak enzim-inhibitör kompleksi oluşturur. Bu tür inhibitörler substrat molekülleri ile yarış yaptığı için bu tür inhibisyona yarışmalı inhibisyon (kompetitif inhibisyon) adı verilir.
- Unkompetitif (Yarı Yarışmalı) İnhibisyon
Bu tür inhibisyonda inhibitör, enzime aktif bölgesinin dışındaki bir bölgeden ve sadece enzim substrat kompleksine bağlanmaktadır.
- Nonkompetitif (Yarışmasız) İnhibisyon
Eğer bir inhibitör, enzime aktif merkezin dışındaki bir bölgesinden bağlanarak inhibisyona neden oluyorsa bu tip inhibitöre nonkompetitif inhibitör, meydana gelen inhibisyona da nonkompetitif inhibisyon denir. Bu tür bir inhibitör etkisini bir enzimin turnover sayısını yani katalitik aktivitesini düşürerek gösterir. Nonkompetitif inhibisyonların bir kısmı geriye dönüşlü bir kısmı ise geriye dönüşsüzdür.
