Kabare Nedir? Tiyatro Terimi Olarak Kabare Ne Demek, Örnekleri Neler?

Kabare nedir ve kabare tiyatrosu nedir, tiyatro sanat alanında ele alnına bir konu olmanın yanı sıra teorik olarak da bir türün açıklamasını temsil etmektedir. Tiyatro terimi olarak ne demek bakacak olursak, Özellikle siyasal ve toplumsal olaylara yoğunlaşan bir tür olduğunu görürüz. Örnekleri neler olduğuna göz attığımızda ise her türlü güncel sorunu ince alayla işleyen bir tür olarak örneklerini görebiliriz. Bu tür sadece tiyatroda değil skeçlerde(oyunca), danslarda, kısa filmlerde, monologlarda dâhil görülebilmektedir.

Kabare Nedir?

Kabare, her türlü güncel sorunu ince bir alayla, iğneleyici, yerici, taşlayıcı bir tutumla ele alıp toplum eleştirisine yönelen tiyatro türü olarak tanımlanmaktadır. Özellikle siyasal ve toplumsal konulara yoğunlaşan kabarede, ezgiler, danslar, skeçler, monologlar, diyaloglar ve hatta saydam gösterileri ve kısa filmlere de yer verilir.

Kabare; özellikle sistem eleştirisinin, düzene karşı çıkışın yaratıcılık, zekâ, mizah ve biraz da küstahlıkla yoğrulduğu bir tiyatro türüdür. Çoğunlukla günlük siyasal ve ekonomik olayları konu edinen, komik ve taşlamalı yönü ağır basan müzikli tiyatro türü olarak bilinir.

Kabare Tiyatrosu Nedir?

Çıkış tarihine bakacak olursak, Batı'da 19. yüzyıl sonlarında kahvelerde bir eğlence biçimi olarak ortaya çıktı. Kahve müşterileri bir yandan içkilerini içerlerken bir yandan da müzik ve dans gibi eğlenceler arasında skeçler izlerlerdi. Giderek, 1901'de Berlin'de ünlü yönetmen Max Reinhardt'ın "Schal und Rauch" topluluğu gibi kabare toplulukları oluştu. Eleştiri ve taşlama için esnek bir tür olan, zıt fikirlerin özgürce dile getirildiği kabare tiyatrosunun kökler klasik çağın eleştirel oyunlarından başlayarak, Paris'in, Berlin'in avant-garde çevrelerine kadar uzanmaktadır.

Özellikle I. Dünya Savaşı öncesinde başlayan hızlı yükselişinde sosyo-politik ortamın, çeşitli sanat akımlarının etkisi göz ardı edilmesi mümkün değildir. Kabare tiyatrosu, yaşanan toplumsal çalkantıların izini süren bir gelişim çizgisi izler. Yergi ve taşlama sanatının inceliklerini temel hareket noktası alarak güler yüzlü ama ciddiyetinden de ödün vermez. Bu şaka tiyatrosunda oyuncunun işlevi izleyiciyi sahne üzerinden esen eleştirel rüzgârların içine çekmektir. Kabare tiyatrosu sadece bir politik taşlama zemini değil, aynı zamanda toplumsal değişimin kaçınılmazlığını vurgulayan bir uyarı levhası gibidir.

Türk Edebiyatında Kabare Tiyatro

Türkiye'de ilk tiyatrolar yanında Beyoğlu'nda bu tür şarkılı, skeçli kahveler açıldı. Geleneksel meddah öykülerinin, karagöz ve ortaoyunu gibi halk tiyatrosu oyunlarının kahvelerde izlenmesi alışkanlığı, kabare tiyatrosunun sevilen bir tür olmasına yol açtı. Fakat çağdaş anlamda ilk kabare tiyatroları 1960'tan sonra kurulmuştur. Haldun Taner ilk kabare tiyatrosu denemesini 1962 yılında "Bu Şehri Stambul ki '62" ile Klüp Gen-Ar'da gerçekleştirdi. Daha sonra daha ustaca bir yapıt olarak 1967'de Halit Akçatepe, Zeki Alasya gibi isimlerle Devekuşu Kabare'yi kurmuştur. Devekuşu Kabare'de toplumsal olaylara yer vererek bu türün Türkiye'deki en iyi örneklerinden olmuştur. Haldun Taner'in yanında Kandemir Konduk, Zeki Alasya gibi isimlerde Türkiye'de kabare tiyatro türünün öncüleri olmuşlardır.

Örnekleri Neler?

Batı edebiyatında çıkan kabare türünün dünya edebiyatındaki en iyi örneklerini Bertolt Brecht, Vladimir Mayakovski, Frank Wedekind, Oscar Kokoshka vermiştir. Türk edebiyatına ise kabare tiyatro Haldun Taner'in kurmuş olduğu Devekuşu Kabare ile tam bir profesyonel giriş yapar.

Zeki Alasya'nın Kandemir Konduk ile birlikte Yasaklar Kabare'yi yazıp sahneye koymuştur. Kandemir Konduk da yine Zeki Alasya ile birlikte yazdığı "İnsanlığın Lüzumu Yok, Beyoğlu Beyoğlu, Geceler, Şuna Buna Dokunduk" oyunlarını kabare olarak oynamışlardır. Yine Ferhan Şensoy'da Ortaoyuncular'da kabare tiyatro türünün en iyi örneklerini vermiştir.