Karacaoğlan Kimdir? Karacaoğlan Hayatı, Şiirleri, Önemli Eserleri ve Yaşadığı Dönem

Karacaoğlan kimdir, şiirleri, eserleri nelerdir diye merak edenler için şöyle diyebiliriz; Karacaoğlan ünlü bir saz şairidir. Şiirlerini ve eserlerini ise yazımızda sizler için derledik. Bunun dışında 'Karacaoğlan nereli, kaçıncı yüzyıl ve dönemde yaşadı' gibi sorular da merak edilmektedir. Bu sorular hakkında pek çok rivayet vardır.

Karacaoğlan Kimdir? Kaçıncı Yüzyılda Yaşadı?

Karacaoğlan 17. Yüzyılda yaşamış bir saz şairidir. Karacaoğlan nereli sorusu hakkında kesin bir bilgi bulunmasa da 17.yüzyılda Çukurova-Toroslar'da doğup, yörenin Türkmen aşiretli ile yaşadığı anlaşılmaktadır. Hayatı ve çevresi hakkında net bilgiler yoktur. Bazı şiirlerine ve eserlerine dayanarak 1606 ya da 1636'da doğduğu iddia edilmiştir. Karacaoğlan nereli sorusu ile ilgili değişik rivayetler bulunsa da eserlerinde geçen yer adlarına, kullanılan deyim ve atasözlerine, töre ve adetlerine ve tasvir edilen sevgililerin kıyafetlerine bakarak Çukurova – Toroslar civarında yaşadığı anlaşılmaktadır. Gerçek ismi ile ilgili de rivayetler vardır. Bunlar şunlardır; Hasan, İsmail, Halil veya Mehmet.

Akşehirli Hoca Hamdi Efendi'nin seyahat anılarına göre Karacaoğlan yetim büyümüştür. Babası gibi ömür boyu askere alınma korkusu vardı. Bunun dışında Çukurova'da derebeyi olan Kozanoğulları ile arasının açılması sonucunda genç yaşta gurbete çıkmıştır. İki kız kardeşini de yanında götürdüğünü hatta Bursa ve İstanbul'a gittiğini belirten şiirleri vardır. Yaşamının büyük bir bölümünü Çukurova, Antep, Maraş bölgesinde geçirmiştir.

Doğum yeri gibi ölüm yeri ve tarihi de net olarak bilinmemektedir. Fakat yazdığı şiirlerden çok uzun yaşadığı anlaşılmaktadır. Bazı kaynaklara göre 1679 -1689 yıllarında vefat ettiği düşünülmektedir. Mezarının yeri de görecelidir. 2014 yılında Karaman'ın Sarıveliler ilçesinde bulunan tarihi Hacı Salih Cami'nin restore işlemi sırasında bahçede "Karacaoğlan, el Fatiha" yazılı bir mezar taşı bulunmuştur. Bu nedenle mezarının burası olabileceği düşünülmektedir.

Karacaoğlan Şiirleri ve Eserleri Neler?

Karacaoğlan şiirleri denildiğinde akla ilk aşk ve doğa teması gelir. Ayrılık, ölüm, gurbet ve sıla özlemi en çok bahsettiği konulardır. Türk aşık edebiyatına yepyeni bir tarz getirmiştir. Doğa betimlemelerini yerinde ve sık sık kullanır. Çok temiz ve yalın bir dil kullanmıştır. Kendisinden sonra gelen ozanları da etkilemiştir. Karacaoğlan'ın şiirlerini ilk kez Nüzhet Ergun derleyip yayınlamıştır. Bunun yanında pek çok şiiri de bestelenmiştir. Karacaoğlan yaşadığı dönemdeki diğer saz şairlerinin tersine dil ve ölçü bakımından Divan Edebiyatı'nın ve tekke şiirinin etkisinden uzak durmuştur. Eserlerini günlük konuşma diliyle Türkçe yazmıştır ve Arapça, Farsça kelimelerin sayısı azdır. Kendine özgü bir şiir evreni kurmuştur. Bu da onun şiirlerine renk katmıştır. Karacaoğlan Halk şiirinin yarım uyak düzenini ve redif kullanmıştır. Bazı şiirlerinde ölçü uygunluğunu yakalamak için hece düşmelerine başvurmuştur.

Karacaoğlan'ın örnek bir şiiri;

Vara vara vardım ol kara taşa

Hasret ettin beni kavim kardaşa

Sebep ne gözden akan kanlı yaşa

Bir ayrılık bir yoksulluk bir ölüm

Nice sultanları tahttan indirdi

Nicesinin gül benzini soldurdu

Nicelerin gelmez yola gönderdi

Bir ayrılık bir yoksulluk bir ölüm

Karacoğlan der ki kondum göçülmez

Acıdır ecel şerbeti içilmez

Üç derdim var birbirinden seçilmez

Bir ayrılık bir yoksulluk bir ölüm

Karacaoğlan'ın eserleri;

• Ala Gözlüm Ben Bu İlden Gidersem

• Viran Oldum Mor Sümbüllü Bağ İken

• Aşayım Dedim Karlı Dağın Başından

• Yürü bire Yalan Dünya

• Nazlı Yardan Geldi Bana Bir Name

• Deli Gönül

• Ala Gözlerini Sevdiğim Dilber

• Can Vermeye Dermanım Mı Var

• Var Git Ölüm

• Yeşil Başlı Gövel Ördek

• Bir Ayrılık Bir Yoksulluk Bir Ölüm

• Kadir Mevlam Senden Bir Dileğim Var

• Elif

• Şu Yalan Dünyaya Geldim Geleli.