Klasisizm nedir, temsilcileri kimlerdir? Klasisizm akımı özellikleri, sanatçıları ve Türk edebiyatına etkileri
Edebiyatta ve sanatta her dönem, dönemin sosyal, ekonomik, politik şartlarına göre kendi dilini ortaya koymayı başarmıştır. Edebiyat eserleri ve sanat eserleri etkisi altında dönemlere göre değerlendirilir. Dönemin hakim sanat anlayışı özellikle edebiyat eserlerini hem dil bakımından, hem tema bakımından hem de üslup bakımından etkiler. Edebiyat ve sanatta çok uzun yıllar etkisini sürdüren sanat akımlarından biri de Klasisizm. Mükemmeliyetçi tavrıyla öne çıkan Klasisizm akımı etkisinde ortaya çıkan eserler bugün hala edebiyatın en başarılı eserleri arasında sayılır. Peki, Klasisizm nedir, temsilcileri kimlerdir? Klasisizm akımı özellikleri...
Klasisizm, kuralcılık ya da "1660" ekolü... Hangi isimle anılırsa anılsın sanat ve edebiyat dünyasının en önemli akımlarından biri olan Klasisizm, bugün hala ilgiyle okunan, üzerine çalışmalar yapılan pek çok eserin de ortaya çıkmasında neden olmuştur. 17. yüzyıl Avrupa'sında Rönesans'a giden yolları açmasıyla da bilinir. Klasisizm akımına dair her detayı ve temsilcilerini sizler için derledik...
KLASİSİZM NEDİR?
Klasisizm, felsefede, edebiyatta ve sanatta aklı ve sağ duyuyu öne çıkaran, düşsel öğeleri ve duyguları geri plana atan bir fikir akımı, yaklaşımdır.
16. yüzyılın sonlarına doğru oluşmaya başlasa da 17. yüzyılda gelişmiş ve etkili olmuştur. Fransa'da ortaya çıkan Klasisizm akımı Ortaçağ'ın baskıcı ortamından kaçmak için Antik Yunan ve Roma sanatına yönelinmesiyle oluşmuştur. Rönesans aristokrasisinin gölgesinde şekillenen Klasisiszm akımı mükemmeliyetçi bir üslubu ve anlatımı savunur. Eserlerde soyluluk, sağ duyu, akıl, seçkinci dil gibi unsurların dikkat çektiği Klasisizm'de "Sanat sanat içindir" anlayışı benimsenmiştir.
KLASİSİZM AKIMI ÖZELLİKLERİ NEDİR?
- Eski Yunan ve Roma sanatı, mitolojisi eserlerin konularının en çok beslendiği alanlardır.
- Eserlerde genelde hemen her eserde rastlanabilecek klasik tiplemeler vardır. İnsan sevgisi, insana dair duygular ve fikirler bu tipler üzerinden anlatılır.
- Eserlerde yalın bir anlatım hakim olsa da kullanılan dil seçkinlerin dilidir.
- Eserlerde düşsel anlatımlar, duygular değil akıl, mantık ve sağ duyu öne çıkar.
- Eserlerdeki kahramanların Ruh halleri detaylıca işlenir. Kahramanlar hep toplum tarafından kabul görebilecek ideal tiplerdir. Uç karakterler işlenmemiştir.
- Özellikle tiyatro ve deneme türündeki eserlerle öne çıksa da her edebi türün belli başlı kuralları vardır ve üretilen her eser, hangi edebi türde olursa olsun bu kurallara uyum sağlamalıdır.
- Tiyatro metinlerinde üç birlik kuralı olarak bilinen yer - zaman - mekan kuralı geçerlidir.
- Doğa önemlidir. Sanat eserlerinin doğanın yansıması hatta doğanın kopya edilmesi gerektiğine inanılır.
- Anlatımda mükemmeliyetçilik önemlidir bu yüzden konunun ne olduğuyla değil nasıl anlatıldığıyla ilgilenirler.
- Fransız edebiyatı üzerinde çok büyük etkileri vardır. Türk edebiyatının da klasisizm etkisinde eserleri bulunur.
KLASİSİZM SANATÇILARI KİMLERDİR?
Klasisizm temsilcileri genellikle Fransız edebiyatçılarıdır.
- Montaigne
- Molière
- François Malharbe
- Corneille
- René Descartes
- Blaise Pascal
- Jacques-Bénigne Bossuet
- La Fontaine
- Jean Racine
- Nicolas Boileau
- François Fénelon
- Madame de La Fayette
- Jean de La Bruyère
- Pierre Corneille
KLASİSİZM TÜRK EDEBİYATINDAKİ TEMSİLCİLERİ
- Şinasi (Şair Evlenmesi)
- Ahmet Vefik Paşa (Moliere çevirileri)
- Yusuf Kamil Paşa (Telemak çevirisi)
- Direktör Ali Bey
KLASİSİZM AKIMININ TÜRK EDEBİYATINI FAZLA ETKİLEMESİNİN NEDENLERİ?
Türk edebiyat, sanat ve fikir hayatında aydınlanma hareketleri 1839 Tanzimat Fermanı'yla başlamıştır. Türk edebiyatında Batı'nın etkisi Tanzimat döneminde başladığı ve 1800'lü yıllarda batı edebiyatı artık Klasisizm etkisinden çıkmaya başladığı için Klasisizm Türk Edebiyatı'nda çok büyük etkiler bırakamamıştır.
"Sanat toplum içindir" edebiyat anlayışının daha baskın olduğu Tanzimat dönemi eserlerinde genelde 1800'lü yıllarda etkisini gösteren Romantizm akımının etkileri görülür.
