Kontaktör Nedir? Kontaktör Ne İşe Yarar, Nasıl Bağlanır ve Çalışır?
Kontaktör, bir tür elektromekanik anahtarlama elemanıdır. Yapısı itibariyle röleye de benzerlik gösterir. Ancak röleye kıyasla çok daha yüksek düzeydeki akımlarda kullanılabilen kontaktörler, elektrik ile kontrol edilen bir anahtarlama devresidir. Kontaktörler kullanılarak, çeşitli elektrik devreleri uzaktan kontrollü şekilde açılıp kapatılabilir. Kontaktör nedir? Kontaktör ne işe yarar?
Kontaktörler, kaçak akım rölelerine de benzeyen ancak bunlardan farklı olarak çok daha yüksek akımlarda çalışmaya uygun olan anahtarlama elemanlarıdır. Kontaktörler sayesinde, bağlı bulundukları elektrik devreler uzaktan kontrol yoluyla devreye alınabilir ya da devreden çıkarılabilir. Kontaktörler birçok elektronik devrede anahtarlama elemanı olarak kullanılabilir:
- Alçak gerilim ile çalışan çeşitli devrelerde
- Elektrikli motorların kontrol edilmesinde
- Çeşitli ısıtma ve soğutma sistemlerinin devreye alınıp, devreden çıkarılmasında
Kontaktörlerin yapısında, temel olarak şu parçalar bulunur: Demir nüve, palet, kontaklar ve bobin. Demir nüve denilen parça, AC kontaktörlerde ince saçlardan imal edilmektedir. DC kontaktörlerde ise yumuşak bir demir malzemeden üretilir. Bobin, kontaktörlerde üstünden akım geçtiğinde nüveye manyetik alan sağlayan sargıdır. Kontaklar, bobinin elektriğe maruz kalmasıyla birlikte açık konumdan kapalı konuma veya kapalı konumdan açık konuma geçerler.
KONTAKTÖR NASIL BAĞLANIR?
Kontaktörün sabit bir giriş kısmı vardır ve öncelikle bu kısma enerji kaynağından gelen enerji kablosu bağlanır. Kontaktörün çıkış bölümünden çıkan kablo da aynı şekilde anahtarlaması gerçekleştirilecek motor veya alıcı devre her ne ise onun giriş kısımlarına bağlanır. Kontaktör eğer ki bir elektrik panosu üzerine monte edilecekse, bir sac ya da ray üzerine bağlanarak, sıkıca sabitlenmelidir.
KONTAKTÖR ÇEŞİTLERİ
Kontaktörler, kendi içinde farklı çeşitlere ayrılır.
- Alternatif akım (AC) kontaktörleri
- Doğru akım (DC) kontaktörleri
- Elektromanyetik kontaktörler
- Elektropnömatik kontaktörler
- Basınçlı hava kontaktörleri
KONTAKTÖR ÇALIŞMA PRENSİBİ
Kontaktör, üzerinde bulunan bobine elektrik enerjisi verildiği anda, açık olan kontakları kapatan, kapalı olan kontakları açan ve tüm bu işlemleri uzaktan kontrole de imkân sağlayacak şekilde gerçekleştiren elektromekanik anahtarlama elemanıdır. Bobinler üzerine elektrik enerjisi uygulandığında, kontaktörün içinde bulunan nüve kısmında manyetik alan oluşur. Manyetik alan sayesinde mıknatıslanma meydana gelir ve palet demir nüveye doğru çekilir. Böylece, normalde açık olan kontaklar kapanır, normalde kapalı olan kontaklar ise açılır.
YARDIMCI KONTAKTÖR NEDİR?
Yardımcı kontaktör, asıl güç kontaktörüne benzer, ancak ondan farklı olarak iç yapısı rölelere yakındır. Yardımcı kontaktör de röle ve güç kontaktörü gibi çalışır. Güç kontaktörleri, asıl motor veya elektronik sistemi çalıştırmak için anahtarlama elemanı olarak kullanılırken, yardımcı kontaktörler daha çok kumanda devrelerinde anahtarlama işlemi gerçekleştirir.
