Korozyon Nedir? Korozyon Çeşitleri ve Korunma Yöntemleri Neler, Nasıl Önlenir?

Metaller kullanımları süresince birçok korozyona uğramaktadır. Bu terim aslında hayatımızın çok içinde olan ama ayrıntıları bilinmemekte olan bir terimdir. Korozyon nedir sorusu da bu nedenle sıklıkla sorulmakta korozyon çeşitleri ve korunma yöntemleri nelerdir, nasıl önlenir şeklinde sorularla sık sık araştırılmaktadır. Bu yazımızda korozyon hakkında merak edilen bu ve bunun gibi sorularla siz okuyucularımızın meraklarını gidermek, korozyona ait tüm bilgileri sizlere ulaştırmayı amaçlamaktayız. Haydi metni hep beraber okuyalım.

Korozyon Nedir?

Metalden yapılan her türlü malzeme kullanım süresince veya bir süre sonra korozyona uğramaktadır. Metallerin içinde bulundukları ortam ile kimyasal ve elektrokimyasal reaksiyonlara girerek metalik özelliklerini kaybetmesine korozyon denir. Günlük yaşamda kireçlenme, paslanma vb. de denilen korozyon, madenlerin elektriksel, kimyasal ya da mekanik nedenlerle aşınması olarak da adlandırılmaktadır. En genel anlamda metalik malzemelerin çevre etkisiyle bozularak kullanılamaz hale gelmesi korozyon olarak bilinmektedir. Günlük yaşantımızda da sıklıkla karşılaştığımız bu olayda, metalden yapılan her türlü malzemenin tüm mekanik özellikleri değişmekte, sağlamlığı ve işlevselliği bozulmaktadır. İnsanların da sıklıkla kullandığı malzemelerdeki bu korozyon, insan sağlığına olumsuz etki etmekte ayrıca çevre kirliliğine ve üretilen metalik malzemelerin yılsonunda yaklaşık 1/3 nün kullanılamaz hale gelmesine neden olmaktadır. Korozyon sebebiyle yapılan köprüler ve binalar çökebilmekte, insanlar ve hayvanlar için; özetle çevreyi oluşturan tüm canlılar için yaşam alanları tehlikeye girmektedir. Metallerin kullanıldığı herhangi bir tasarım yaparken korozyoz göz önünde bulundurulması gereken en önemli bir etkenlerden biridir. Çünkü korozyona dikkat edilmesi, yapının güvenliği ve yapının ömrüyle doğrudan ilişkilidir. Korozyon olayları, her ortama ve her farklı tesir mekanizmalarına göre cereyan etmektedir. Metallerin korozyona uğrama kolaylığı, elementten elemente farklılık göstermektedir ancak genel olarak bir metal ne kadar aktifse, o kadar kolay aşınmaktadır.

Korozyon Çeşitleri ve Korunma Yöntemleri Nelerdir?

Korozyon oluş şekline göre farklılık göstermekte ve farklı türlere ayrılmaktadır:

Üniform (Tek Tip, Düzenli) Korozyon

Metalin her bölgesinde aynı hızla gerçekleşen korozyon türüne tek tip korozyon denir. Diğerlerine oranla biraz daha kolay öngörülebildiğinden dolayı, nadiren büyük çaplı sorunlara sebep olmaktadır.

Çukur Korozyonu

Korozyon sebebiyle metal üzerinde oyuklar meydana gelmesine çukur korozyonu adı verilmektedir. Bu korozyon türü, tek tip korozyonun aksine yüzeyin her bölgesinde gelişmez. Genelde yüzey koruma tabakası hasar gördüğünde veya çatladığında metalin bir kısmı katot haline gelir. Metali tamamen delebilecek potansiyele sahip olduğu için çok tehlikeli bir türdür. Koruyucu kaplamada çatlaklar, düzgün olmayan basınç, koruyucu kaplamanın güçlü bir kimyasala maruz kalması gibi etkenler çukur korozyonuna sebep olabilmektedir.

Galvanik Korozyon

Birbirleriyle etkileşim halinde olan ve birbirlerinden farklı elektrot potansiyeline sahip olan malzemelerin zamanla aynı ortam içerisinde bulunmaları sonucunda oluşan korozyon türü galvanik korozyon olarak adlandırılmaktadır. Farklı metalik malzeme çiftlerinin bağlantı noktalarında galvonik korozyon sıklıkla görülmektedir.

Aralık Korozyonu

Metal yüzeyinde üretim ya da kullanım esnasında meydana gelen yarık ve aralıklara, yüksek korozif özellikli maddelerin girmesiyle oluşan korozyon türüne aralık korozyon denir.

Seçimli Korozyon

Seçimli korozyon alaşımlı metallerde elementin ve metalin alaşımdan uzaklaşmasına neden olan korozyon türüdür.

Taneler Arası Korozyon

Taneler arası korozyon, taneler arasında bulunan herhangi bir safsızlıktan kaynaklı meydana gelen korozyonlar için kullanılmaktadır.

Erozyonlu Korozyon

Korozif özellik gösteren akışkanın metal yüzeyinden hızla akması halinde, korozyon olayı yanında erozyon da meydana gelmektedir. Hem kimyasal bir etkileşim hem de mekanik aşınmanın sebep olduğu bu korozyon türü erozyon korozyonu olarak adlandırılmaktadır.

Korozyon Nasıl Önlenir?

Belli bir ortam içinde bulunan metalik yapının korozyonunu önlemek veya korozyon hızını azaltmak üzere alınacak önlemler üç ana grup altında incelenmektedir:

Elektrokimyasal yöntemler

Katodik koruma

Anodik koruma

2. Kimyasal yöntemler

İnhibitör kullanılması

Söz konusu ortama dayanıklı bir metal veya alaşımın seçilmesi

Çevrenin kimyasal bileşiminin değiştirilmesi

3. Koruyucu kaplamalar

Organik kaplama (boya) uygulanması

İnorganik kaplama yapılması