Mandalina Türleri ve Çeşitleri – Türkiye’de ve Dünyada En Çok Tercih Edilen Mandalina Cinsleri Nelerdir?
Mandalina turunçgiller ailesine ait, genellikle sıcak ve ılıman iklimlerde yetişen aynı zamanda aromatik kokusu ve yumuşak kabuğu sayesinde kolay soyulabilir yapısıyla bilinen narenciye türüdür. Kökeni Güneydoğu Asya’ya dayanan bu meyve Akdeniz ikliminin hâkim olduğu bölgelerde yaygın olarak yetiştirilir. Mandalina türleri ve isimleri ile en iyi mandalina cinsleri ve çeşitleri neler soruları ise hem tüketiciler hem de üreticiler tarafından sıklıkla sorulmaktadır.
Küresel ölçekte yaygın olarak yetiştirilen ve tüketilen mandalina yalnızca meyve olarak değil aynı zamanda gıda, kozmetik ve ilaç sanayisinde de değerlendirilmektedir. İklim, toprak yapısı ve yetiştirme yöntemlerine göre çeşitlilik gösteren bu narenciye ürünü farklı türlere sahiptir. Tüm bu çeşitlilik mandalina türleri ve isimleri ile en iyi mandalina cinsleri ve çeşitleri neler sorularının yanıtlarını arama ve bu meyveyle alakalı bilgi edinme ihtiyacını artırmaktadır.
Mandalina Türleri
Türkiye'de Ege ve Akdeniz bölgelerinde yoğun biçimde üretilen ve dünya genelinde Çin, İspanya, Japonya ve Brezilya gibi ülkelerde farklı türleri bulunan mandalina botanikte citrus reticulata olarak adlandırılır. Mandalina ana türünün altında çok sayıda alt tür yer alır. İklim koşullarına ve yetiştirildiği coğrafyaya göre farklı aromalar ile değişik özellikler kazanan mandalina çeşitlerinden en çok bilinenleri ise şunlardır;
Satsuma (Okitsu, Miho, Owari)
Satsuma Türkiye'de özellikle Ege Bölgesi'nde, başta İzmir'in Seferihisar ve Gümüldür'de yaygın olarak yetiştirilen bir mandalina türüdür. Çekirdeksiz olması, kolay soyulması ve hafif ekşimsi aroması ile hem iç piyasada hem de ihracatta en çok tercih edilen cinslerden biri olan satsuma mandalina grubu içerisinde Okitsu erkenci tür olarak öne çıkarken, Miho ve Owari geççi türler arasında yer alır. Kaliteli, dayanıklı ve raf ömrü uzun olması nedeniyle en iyi mandalina cinsleri arasında gösterilen bu mandalina çeşidi soğuk hava şartlarında da yetiştirilebilir.
Clementine
Clementine tatlı, sulu ve yoğun aromalı bir mandalina türüdür. Küçük boyutlu, parlak kabuklu ve çekirdeksiz olan bu mandalina genellikle Akdeniz ülkelerinde ve Kuzey Afrika'da yetiştirilir. Türkiye'de de sınırlı miktarda yetiştirilen Clementine özellikle sofralık tüketim için uygundur. İtalya üzerinden ülkemize yerleşen bu mandalinalar yüksek pazar değeri olanlar arasında öne çıkar.
Nova
En kaliteli mandalina çeşitleri arasında yer alan bir diğer tür olan Nova, hibrit bir mandalina türüdür ve Clementine ile Orlando türlerinin çaprazlanmasıyla elde edilmiştir. Hafif ekşimsi, aromatik ve sulu bir meyvedir. Kabuk yapısı biraz sert olduğu için kolay soyulmaz ancak taşıma ve saklama açısından avantaj sağlar. Türkiye'de Akdeniz Bölgesi'nde yaygın olarak yetiştirilmektedir.
King Mandalina
King ya da King Mandarin diğer mandalina türlerine kıyasla daha iri yapılı, koyu turuncu renge sahip, oldukça tatlı ve sulu bir türdür. Genellikle daha geç hasat edilir. Kalın kabukludur ve çekirdeklidir. Aroması güçlü olduğundan meyve suyu üretiminde tercih edilir. King Mandarin özellikle Asya ülkelerinde yaygın olup, Türkiye'de de sınırlı bölgelerde yetiştirilmektedir.
Murcott
Murcott adıyla bilinen mandalina tatlı ve çok sulu bir hibrit mandalina çeşididir. Genellikle "bal mandalinası" olarak anılır, çünkü yüksek şeker oranına sahiptir. Şeker miktarı nedeniyle meyve suyu ve sofralık tüketim için uygundur. Türkiye'de özellikle serin kış iklimi olan bölgelerde yetiştirilmeye uygundur. Kalitesi ve aromasıyla en iyi mandalina cinsleri listesinde yer bulur.
Tangelo
Tangelo mandalina ile greyfurtun melezlenmesiyle elde edilen bir narenciye türüdür. Aroması yoğun, hafif ekşi ve büyük boyutludur. Kabukları parlak ve kalındır. Farklı ve egzotik bir tat arayan tüketiciler tarafından tercih edilir. Türkiye'de sınırlı bölgelerde yetiştirilmektedir.
Yerli Mandalina
Türkiye'ye özgü olan ve halk arasında "klasik mandalina" olarak bilinen bu tür, Ege ve Akdeniz bölgelerinde yıllardır yetiştirilmektedir. Genellikle çekirdekli, ince kabuklu ve yoğun aromalıdır. Organik tarıma uygunluğu, adaptasyon gücü ve lezzeti sayesinde hâlâ bazı üreticiler tarafından tercih edilmektedir. Yerli mandalina, mandalina türleri ve isimleri içerisinde nostaljik ve geleneksel bir yere sahiptir.
Bu çeşitlilik hem üreticiler hem de tüketiciler açısından en iyi mandalina cinsleri ve çeşitleri neler sorusunun cevabını ararken dikkate alınması gereken zengin bir kaynak oluşturmaktadır. Her mandalina türünün kendine özgü aroması, yetişme dönemi ve kullanım amacı bulunduğundan doğru bilgiye sahip olmak tüketim zevkini doğrudan etkilemektedir.
