Mute Savaşı Ne Zaman Yapıldı, Kim Kazandı? Mute Savaşı Sebebi, Sonuçları, Tarihi ve Önemi
Müslümanlar ile Doğu Roma İmparatorluğu arasındaki ilk muharebe Mute Savaşı’dır. Hz. Muhammed'in büyük devletlerin hükümdarlarına elçiler göndererek İslam'a davet etmiştir. Bu elçilerden biri de Haris bin Umeyr'dir. Haris bin Umeyr Bizans İmparatorluğu'na bağlı Busra valisine elçi olarak gitmiştir. Fakat Busra valisi Şürahbil, elçiyi öldürerek ile savaşın zeminini hazırlamıştır. Hz. Muhammed (s.a.v) bu olayı duyması üzerine Şürahbil'in üzerine ordu gönderilmesine karar vermiştir. Mute Savaşı ne zaman yapıldı, kim kazandı? sorularını yanıtlayarak Mute Savaşı kısaca özeti, önemi ve sonucuna değineceğiz.
Müslümanların Doğu Roma İmparatorluğu ile ilk kez karşı karşıya geldiği savaş kayıtlara Mute Savaşı olarak geçmektedir. Mute Savaşı sonucunda iki taraf da ağır kayıplar vermiştir. Savaş öncesi elçi olarak gönderilen Haris bin Umeyr şehit düşmüştür. Savaş Bizans İmparatorluğu'na bağlı Busra valisi Şürahbil'e karşı açılmıştır.
MUTE SAVAŞI KISACA ÖZETİ
Mute, Lut gölünün güneyinde Kerek'e 11, Kudüs'e 50 km. uzaklıkta geniş tarım arazilerine sahip bölgeyi temsil etmektedir. Hz. Peygamber savaşa katılmadığı için "gazve, ba's (ordu), yevm" olarak adlandırılan ve üç kumandan tayin etmesinden dolayı da "ceyşü'l-ümerâ" denilmiştir. Şürahbîl, Hz. Muhammed'in elçi olarak gönderdiği Hâris b. Umeyr'i şehit etmesinden sonra savaş başlamıştır. Bu olayı duyan Hz. Muhammed hemen bir ordu hazırlığına girişerek, 3000 kişilik kuvvetin kumandanlığına sırasıyla Zeyd b. Hârise, Ca'fer b. Ebû Tâlib ve Abdullah b. Revâha'yı getirdi. Mute Savaşı komutanları için: "Zeyd bin Harise'yi kumandan tayin ettim. Zeyd bin Harise şehit olursa yerine Cafer bin Ebu Talib geçsin. Cafer bin Ebu Talib şehit olursa, Abdullah bin Revaha geçsin. Abdullah bin Revaha da şehit olursa, Müslümanlar aralarından münasip birini seçip onu kendilerine kumandan yapsın." şeklinde dile getirdi. Ayrıca orduya, kadın ve çocukları, yaşlıları öldürmemeleri; ağaçları, evleri ve kiliseleri yıkmamaları konusunda telkinlerde bulundu.
MUTE SAVAŞI NE ZAMAN YAPILDI?
Mute Savaşı 629 yılının Eylül ayında yapılmıştır. Kudüs yakınlarında bulunan Mute Meydanı'nda gerçekleşmiştir.
MUTE SAVAŞI KİM KAZANDI?
İslam Ordusu Medine'ye doğru hareket etmeye başladı. Bunu duyan Şürahbil, Bizans İmparatoru Herakleios'a haber gönderdi. Kardeşi Sedus komutasındaki bir birliği de Müslümanları karşılamak üzere Vadi'l Kura'ya doğru gönderdi. Sedus Müslümanlara karşı direnemedi ve öldürüldü. İslam Ordusu Şam'ı geçti. Bizans İmparatoru Herakleios'un 100.000 kişilik bir orduyla İslam Ordusu'nu karşılamayı hedefledi. Bu durum karşısında Hz. Muhammed'e haber gönderilerek ne yapılması gerektiği soruldu. Bu savaşta ölecek olan Abdullah bin Revaha'nın şu konuşması, herkesin fikrini değiştirdi: "Arkadaşlar, çekindiğimiz şey, ele geçirmek için yola çıktığımız şeydir, yani şehit olmaktır. Dinimizi yüceltmek için savaşalım. Ya şehit, ya gazi olacağız. Bunun ikisi de güzel değil mi?"
Çarpışma sonucu Hz. Muhammed'in ismini saydığı üç sahabe de öldü. Komutayı devralan Halid bin Velid, yaptığı şaşırtıcı bir taktikle Bizans ordusunda bir anlık panik havası yarattı. Müslümanlar bu şaşırtmacayı fırsat bilerek Bizans Ordusu'nu kısa süreliğine de olsa bozguna uğrattı. Fakat Bizans Ordusu'nun 30 kat üstünlüğünü dikkate alan Halid bin Velid, devam edilmesini mantıklı bulmayıp Medine'ye dönme kararı aldı. Mute Savaşı'nda şehit olan komutanlar: Zeyd b. Hârise, Ca'fer b. Ebû Tâlib ve Abdullah b. Revâha oldu. Ayrıca Abbâd (Ubâde) b. Kays, Mes'ûd b. Esved, Vehb b. Sa'd, Hâris b. Nu'mân, Sürâka b. Amr b. Atıyye el-Mâzinî, Ebû Küleyb (Kilâb) b. Amr, Câbir b. Amr, Amr b Sa'd, Âmir b. Sa'd, Abdullah b. Sa'd, Süveyd b. Amr ve Mes'ûd b. Süveyd. Mute Savaşı'nın önemi bu şekilde aktarabiliriz.
MUTE SAVAŞI SONUCU
Müslümanlar, Mute Savaşı'nda Bizans Ordusu'na karşı tam bir zafer elde edemeseler de güçlerini göstermişlerdir. Bizans Ordusu'da tam bir zafer elde edemese de düşmanı hafife almayacaklarını öğrenmiştir.
İslamiyet bu bölgelere kadar yayılmaya başlamış ve tanınmıştır.
Hz. Muhammed tarafından orduya komutanlık etmeleri için görevlendirdiği komutanlar sırasıyla; Zeyd b. Harise, Cafer b. Ebu Talip, Abdullah b. Revaha şehit edilmişlerdir.
Halid bin Velid'in başarılı taktikleri ile Medine'ye sağ salim dönülmesini sağlamıştır. Bu başarı Hz. Muhammed tarafından övgü ile karşılanmıştır.
Halid bin Velid, Hazreti Muhammed tarafından Seyfullah unvanına layık görülmüştür.
Hazreti Muhammed savaş sonrasında kimsenin ağıt yakmamasını emretmiştir.
Şehit edilen Cafer Ebu Talip Cafer-i Tayyar olarak isimlendirilmiştir.
