Nitel araştırma yöntemleri nelerdir? Nitel veri analizi nasıl yapılır?
Bir araştırma yaparken araştırmanın amacına ulaşması için en ideal yöntemlerin seçilmesi önem taşımaktadır. Araştırma yöntemleri arasında da iki kavram öne çıkmaktadır. Bunlar nicel ve nitel araştırma yöntemleridir. Nicel araştırmada, amaca yönelik olarak sistematik ve her aşaması önceden planlanmış bir yapı vardır. Nitelde ise esneklik, ilişki ve etkileşim kavramları ön plana çıkmaktadır. Nitel araştırma yöntemleri nelerdir? İşte ayrıntılar…
Araştırma tanımını açıklayacak olursak; belirli bir soru ya da sorunların sistematik ve mantıklı bir biçimde cevaplandırılmasını sağlama girişimi diyebiliriz. Araştırmayı yapan kişi yani araştırmacı ise bilinmeyeni ortaya çıkarmak için çaba gösterir. Bunun için araştırmacı yapacağı araştırma için doğru yöntemi seçmesi gerekir. Yapılan araştırmanın nicel mi nitel mi olacağına karar vermelidir. …
NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ NELERDİR?
Sosyal olguları bağlı oldukları sosyal çevre içerisinde araştırmayı ve anlamayı planlayan araştırma yöntemine nitel araştırma yöntemi denir. Nitel araştırmada kişilere açık uçlu sorular yöneltilir. Konuşma yöntemi ile veri toplanır. Bu arada toplanan veriler sayısal nitelikte değildir. Bir konuyu ölçmekten ziyade tanımlamaya yönelik araştırmalar yapar.
Nitel analiz yöntemleri üç ana başlıkta toplanır. Bunlar:
- Tema analizi
Bireysel ve odak grup görüşmeleri, doküman ve gözlem notları bağlamsal anlamda üst temalar altında kategori ve alt temalara ayrılarak analiz şeklinde tema analizi denir.
- Betimsel Analiz
Görüşme transkriptleri, doküman metinleri ve gözlem notları doğrudan alıntılarla probleme ilişkin veriyi üst tema, kategori ve alt tema altında anlamak ve sunmak yöntemine dayanan analiz şeklinde betimsel analiz denir.
- İçerik Analizi
Nitel veri analizinin son basamağı olarak adlandırılır. Tema ve betimsel analizi kapsayan analizdir.
NİTEL VERİ ANALİZİ NASIL YAPILIR?
- Araştırma problemini belirlemek,
- Kavramsal çerçeveyi oluşturmak,
- Araştırma sorusunun yazılması,
- Örneklemin belirlenmesi,
- Araştırmacı rolünün benimsenmesi,
- Veri toplama araçlarını geliştirmek,
- Veri toplamak,
- Veri analizi yapmak,
- Elde edilen sonuçların sınırlandırılması,
- Genellemelere ulaşmak,
- Araştırmanın kuram için doğurduğu sonuçlara ulaşmak.
NİTEL ARAŞTIRMA ÖRNEĞİ
ÖRNEK: "Yönetici ve öğretmenlerin Leonardo Da Vinci projesine katılma nedenlerine ilişkin görüşlerini genel olarak yorumladığımızda, okul yöneticileri örgütsel etkililik ve yeterlilik bağlamında okullarındaki öğretmenlerin Avrupa ülkelerini görmelerini, oradaki eğitim sistemlerini incelemelerini, iyi örnekleri kendi okullarına taşımalarını ve ufuklarını geliştirmelerini istemekte; öğretmenlerin de bu amaca uygun olarak farklı bir ülkeyi tanımak, farklı bir ülkenin eğitim sistemini incelemek ve projenin işleyişine yardımcı olmak için Leonardo Da Vinci projesine katıldıkları görüşlerinden anlaşılmaktadır."
SONUÇ: Yukarıdaki içerik analizinden de anlaşılacağı üzere yönetici ve öğretmenlerin Leonardo Da Vinci projesine katılma nedenlerine ilişkin görüşleri görev bağımsız değişken, katılma nedenleri bağımlı değişken olarak ele alınmış ve yönetici ve öğretmenlerin görüşleri karşılaştırılırmış ve farklılıklar veya benzerlikler yorumlanmıştır. İçerik analizinde yöneticiler kurumsal boyutta düşünerek örgütün amaçlarına ulaşma derecesi olarak tanımlanabilecek örgütsel etkililik kaygısı taşırken, öğretmenler daha çok bireysel boyutta düşünerek işgörenlerin gereksinimlerinin karşılanması olarak tanımlanabilecek yeterlik kaygısı taşıyarak Leonardo Da Vinci projesine katıldıkları şeklinde araştırmacı tarafından yorumlanmıştır. Böylece katılımcıların görüşleri daha ayrıntılı ve detaylı bir şekilde yorumlanarak katılımcıların ilk bakışta anlaşılmayan gerçek niyetleri ortaya konularak yorumlanmıştır.
NİTEL VE NİCEL ARAŞTIRMA ARASINDAKİ FARKLAR
- Nicelde, konu dışı değişkenlerin istatistiksel ya da desende kontrol edilmesi tercih edilirken; nitelde ise, konu dışı değişkenlerin kontrolünde ya da açıklamasında mantıksal analizler tercih edilir.
- Nicelde, işlemlere ilişkin önyargılar için özel desensel kontroller tercih edilirken; nitelde ise, işlemlere ilişkin önyargılarla baş etmede araştırmacıya güvenilir.
- Nicelde, karmaşık olay ve olguların analiz edilebilir özet parçalara ayrılması tercih edilirken; nitelde ise karmaşık olgu e olayların bütününün tanımlanması tercih edilir.
- Nicelde, karmaşık olgu ve olaylarla çalışırken, koşullar, durumlar amaca uygun olarak yönlendirilebilirken; nitelde ise doğal olarak ortaya çıkan olgu ve olaylara dışarıdan müdahale edilemez.
