Okulda zorbalık arttı evde sessizlik büyüyor
Türkiye’de yapılan bir araştırma, akran zorbalığının boyutlarını bir kez daha ortaya koydu. Ankete katılan 2 bin 315 öğrencinin yüzde 10.2’si okulda neredeyse her gün sözlü hakarete uğradığını açıkladı. Yüzde 7.2’si son 6 ayda dijital ortamlarda hedef alındığını söyledi. Her 10 veliden 9’u çocuğunun siber zorbalığa uğrayıp uğramadığını bilmiyor
CEYDA KARAASLAN
Ortaokul ve liselerde akran zorbalığı yalnızca fiziksel şiddetle sınırlı kalmıyor. Hakaret, alay ve küçük düşürme gibi sözel zorbalığın yanı sıra arkadaş gruplarından dışlama, dedikodu yayma ve dijital ortamda hedef gösterme de öğrencilerin okul hayatını olumsuz etkiliyor. Eğitim-Bir-Sen Stratejik Araştırmalar Merkezi (EBSAM) tarafından hazırlanan "Güvenli Okul ve Akran Zorbalığı" araştırması, çocukların yaşadığı zorbalığın farklı boyutlarını gözler önüne serdi. Türkiye genelinde 3 bin 198 öğretmen, 2 bin 315 ortaokul ve lise öğrencisi ile 2 bin 280 veli olmak üzere toplam 7 bin 793 kişinin katıldığı araştırmaya göre öğrencilerin yüzde 63.4'ü başka bir öğrenciye zorbalık yapıldığına tanık oldu. Bulgular, öğrencilerin zorbalığı bildirmekte zorlandığını, ailelerin ise özellikle dijital dünyadaki risklerden büyük ölçüde habersiz olduğunu ortaya koydu.
EN YAYGINI SÖZEL ZORBALIK
Araştırmada en sık karşılaşılan zorbalık türlerinin sözel ve ilişkisel zorbalık olduğu belirlendi. Sözel zorbalık; hakaret, alay etme, aşağılayıcı sözler söyleme ve incitici lakaplar takma gibi davranışları kapsıyor. Öğrencilerin yüzde 18.1'i ayda bir veya iki kez, yüzde 10.5'i haftada bir veya iki kez, yüzde 10.2'si ise hemen her gün hakaret veya alaya maruz kaldığını belirtti. Bu sonuçlar sözel zorbalığın bazı öğrenciler için günlük
okul hayatının bir parçasına dönüştüğünü gösterdi.
HER 10 VELİDEN 9'U HABERSİZ
Akran zorbalığının bir diğer boyutu ise dijital dünyada yaşanıyor. Sosyal medya ve sanal ortamlarda bir öğrencinin hedef alınması, siber zorbalık kapsamında değerlendiriliyor. Araştırmaya katılan öğrencilerin yüzde 69.9'unun akıllı telefonu, yüzde 58.8'inin kendisine ait sosyal medya hesabı bulunuyor. Öğrencilerin yüzde 7.2'si son 6 ayda dijital ortamlarda hedef alındığını söyledi. Ancak ailelerin bu durumdan ne ölçüde haberdar olduğu sorulduğunda çarpıcı bir tablo ortaya çıktı. Velilerin yüzde 88'i çocuğunun siber zorbalığa maruz kalıp kalmadığını bilmediğini belirtti. Yani her 10 veliden 9'u bu durumdan habersiz.
EKRAN SÜRESİ BAĞLANTISI
Araştırmada ekran süresi ile siber zorbalığa maruz kalma arasında da dikkat çekici bir ilişki belirlendi. Günlük ekran süresi 4 saatin üzerinde olan öğrencilerde siber zorbalığa maruz kalma oranı yüzde 14.9'a yükseldi. Bu oran, genel öğrenci ortalamasının 2 katından fazla. Raporda ailelerin dijital riskler konusunda bilinçlendirilmesi, öğrencilere çevrim içi saygı, dijital mahremiyet ve güvenli sosyal medya kullanımı konusunda eğitim verilmesi önerildi.
