Paleografya ne demek? Paleografya bilimi nedir?
Dilin tarihin ve kültürün aktarımı için birincil kaynak olduğu su götürmez bir gerçek ancak sözlü anlamda dil her zaman yeterli olmayabiliyor. Tarih boyunca var olmuş tüm milletler yazının bulunmasıyla birlikte kendi yazı biçimlerini ve alfabelerini icat etmiş, geride bıraktıkları eserlerle geçmişin araştırılmasına katkıda bulunmuşlardır. Sözün yazıya geçmesi geleceğe aktarılabilmesi için en önemli koşuldur desek abartmış olmayız. Yazı sistemlerinin, alfabelerin ve dillerin bazıları zaman içinde kullanılmadıkça kaybolmuş olsa da çeşitli bilim dallarının çalışmalarıyla her zaman okunulabilir ve metinlerin anlamları çözülebilir. Sosyal bilimlerden biri olarak karşımıza çıkan Paleografya ne demek? Paleografya bilimi nedir?
Tarih çalışmaları ve sosyal bilimler, binlerce yıl önce yaşamış toplumların ve devletlerin sürdüğü hayatı, savaşlarını, kanunlarını ve nicesini bugünlere doğru bir şekilde aktarabilmek için hala sayısız çalışmalar yürütüyor. Arkeoloji ve antropolojinin nen büyük destekçisi Paleografya bilimi geçmişte var olmuş toplumlar ve devlet üzerindeki çalışmalarını yazı sistemleri üzerinden yürütüyor. Paleografya'ya dair merak edilenlere haberimizde ulaşabilirsiniz…
PALEOGRAFYA NE DEMEK?
Paleografya kelimesi dilimize Yunancadan katılmıştır. Yunanca "palaios" (eski) ve "grapheia" (yazım) kelimelerinden türemiştir. Eski yazı anlamına gelmektedir.
PALEOGRAFYA NEDİR?
Paleografya eski yaz anlamına gelen, eski yazı sistemlerini inceleyen sosyal bilim kollarından biridir.
PALEOGRAFYA BİLİMİ NEDİR?
Tarih testlerinde ya da genel kültür yarışmalarında sık sık karşılaşılan "Paleografya ne bilimidir?" sorusuna cevap vermek gerekirse, paleografya eski yazı sistemlerini üzerine çalışan bilim dalıdır. Tarihin bir yerinde kurulmuş, yaşamış ve yıkılmış pek çok devletin ve toplumun yazıya geçirdiği eserler bugün, geçmiş hakkında bilgi sahibi olmamızı sağlıyor. Yazının bulunmasıyla birlikte her topluluk kendi yazı sistemini geliştirmiş ve bu yazı sistemi sayesinde siyasi anlaşmalar yapmış, kanunlar yazmış, tarih günlükleri tutmuştur.
Paleografya bilimi tarih boyunca var olmuş devletlerin ve toplumların kullandıkları alfabeleri inceleyerek onlar hakkında bilgileri ortaya çıkarmakla uğraşır. Örneğin, bundan Türk tarihi ve Türk dilleri üzerine çalışmalar yapmak isteyen birinin runik yazı sistemini bilmesi gerekir ki Orhun yazıtlarını okuyup anlayabilsin. Yine aynı Mısırla ilgili çalışmalar yapmak için hiyeroglif yazı sistemini, Slav halklarına dair çalışmalar yapmak için ise Kiril alfabesini ve yazı sistemini bilmek gerekir. İşte bu paleografinin işidir.
PALEOGRAFYA BİLİMİ NEYİ İNCELER?
Paleografya biliminin çalışma alanı eski el yazmaları, arkeolojik çalışmalarda bulunan parşömen, papirüs ve yazılı belge olmak kaydıyla her şeyi inceler.
PALEOGRAFYANIN İLK ÇALIŞMALARI NEREDE BAŞLAR?
Paleografya kelimesi ilk defa Fransız Benedictine keşişiBernard de Montfaucon tarafından 1682 yılında kullanılmıştır. Paleografyanın bir bilim olarak ortaya çıkması ise 17. yüzyıla uzanır. İlk defa Fransız keşiş Jean Mabillon tarafından yapılan paleografya çalışmalarında Yunan metinleri incelenmiştir. Daha sonra Avrupa'da ve sonrasında da tüm dünyada yaygınlaşan paleografya bilimi bugün hala tarihe yardımcı bilimler arasında ilk sıralardadır.
PALEOGRAFYA TARİHE NASIL YARDIMCI OLUR?
Tarihte yaşanan olayları aydınlatabilmek için yazılı kaynaklara ihtiyaç duyarız çünkü sözlü tarih her zaman doğru bilgiyi sağlamayabilir. Özellikle geçmiş kültürlerin buluşları, savaşları, yazdıkları kanunlar ve sanat eserleri yazıyla aktarılmıştır. Paleografya yazılı kaynakları inceleyerek tarihten doğru bilgi aktarımı yapılmasını sağlar.
Paleografyanın tarihe katkısını anlatmak için her zaman Kadeş anlaşması örneği verilir ki yanlış da değildir. M.Ö. 13. Yüzyılda imzalanan ve tarihteki ilk yazılı anlaşma özelliğini taşıyan Kadeş Anlaşması'nın bu günlere aktarımı paleografya sayesinde olmuştur. Bunun yanında eski toplumların günlük yaşam pratikleri, yemekleri, büyüleri, şiirleri de paleografya sayesinde bugün anlaşılabilmektedir. Paleografya, eski toplumların bıraktığı yazılı eserleri inceleyerek geçmişi aydınlatmaya ve yarınlara doğru aktarmaya yardımcı olan bilim dalıdır.
