Polye Nedir? Karstik Aşınım Şekillerinden Polye Nasıl Oluşur, Özellikleri Neler?
Coğrafi şekiller ve bu oluşumların özellikleri hakkında bilgi edinmek isteyen kişiler tarafından “Polye nedir, dolin ile arasındaki fark ne?” sorusuna yanıt aranır. Ova ve çukur olarak da adlandırılan bu oluşumların yakından tanınması için “Karstik aşınım şekillerinden polye ne demek?” sorusunun detaylı yanıtlarıyla buluşturulması gerekir. Daha sonra ise “Polye nerede görülür?” diyenler için farklı bölgelerde yer alan karstik çukurlar sıralanabilir.
"Polye nedir, dolin ile arasındaki fark ne?" gibi sorulara yanıt verilmesi için coğrafi şekiller hakkında bilgi edinilmesi gerekir. Çünkü "Karstik aşınım şekillerinden polye ne demek?" sorusuna cevap olan bilgiler incelendiği takdirde bu coğrafi oluşumun belli başlı özelliklere sahip olduğu görülür. Söz edilen bu karstik aşınım şeklinin özelliklerine değinilmesiyle birlikte "Polye nerede görülür?" sorusunun yanıtlarına da ulaşılabilir.
Polye Nedir?
Karstik ova olarak da adlandırılan polyenin özellikleri ve ne olduğu merak edilir. Dolayısıyla "Karstik aşınım şekillerinden polye ne demek?" sorusuna bu oluşumun özellikleri çerçevesinde yanıt verilmelidir. Çözünebilir yapıda olan kayaların çözünmesi sonucunda ortaya çıkan ovaların polye olarak adlandırıldığı görülür. Yani polye, kayaların çözünmesine bağlı olarak oluşan ve yüksek dağlar arasında konumlanan ovalardır. Bununla birlikte polyenin geniş bir düzlük olarak meydana gelebildiği de bilinir. Karstik çukur da denilen polyenin temel özellikleri ise aşağıdaki gibidir:
- Çukur şeklinde olduğu görülen polyelerde yağış suyunun biriktiği söylenebilir.
- Polyelerde biriken yağış suyu genelde çevreye taşmaz.
- Bu karstik çukurlar geçirgen kayaçlardan oluştuğu için polyede biriken suyun düdenlerle yeraltı akışına dahil olduğu bilinir.
- Yağış fazla olduğunda veya sel meydana geldiğinde düdenlerin tıkanmasına bağlı olarak polyelerin tabanlarında gölcük oluşumuna rastlanır.
- Bir polye oluşumunun dış drenaja açılıp temel özelliklerini kaybetmesi mümkündür.
- Temel özelliklerini kaybettiği görülen bir polyenin kapılmış, açık, fosil veya flüvyo-karstik olarak adlandırıldığı bilinir.
- Bir polyenin uzunluğu ile genişliğinin 30-40 kilometreyi bulabildiği görülür.
Polyenin Dolin İle Arasındaki Fark Ne?
Aşındırma şekilleri arasında polye, uvala, dolin ve obruk gibi oluşumlar yer alır. Bu nedenle aşındırma şekillerinin hangi özellikleri ile birbirinden ayrıldığı sıklıkla araştırılır. Çözünebilir kayaların çözünmesi sonucunda oluşan ve genelde çukur şeklinde olup yüksek dağlar arasında bulunan aşındırma şeklinin adı polyedir. Polye ile dolin arasındaki en önemli fark ise bu oluşumların büyüklüğüyle ilişkilidir. Çünkü çapı 200 metreden daha küçük olan karstik çukurlara dolin denildiği görülür. Çapı 200 metreden büyük olan aşındırma şekilleri ise uvala ya da polye olarak adlandırılır. Bununla birlikte dolinler genelde tava biçiminde iken, polyelerin ise çukur yapıda olduğu görülür.
Polye Nerede Görülür?
Polyenin yaygın olarak görüldüğü yerler arasında Toroslar başı çeker. Dolayısıyla genelde tarıma elverişli ve verimli olan arazilerin temelinde polye oluşumunun bulunduğu söylenebilir. Dünya üzerindeki polye oluşumuna örnek gösterilebilen yerlerden biri de Arnavutluk ve Yugoslavya arasında yer alan İşkodra Gölü'dür. Buna ek olarak Türkiye'de yer alan en büyük polyeler aşağıdaki gibi sıralanabilir:
- Elmalı Ovası
- Kestel Ovası
- Bozova
- Muğla Ovası
- Gembos Ovası
- Korkuteli Ovası
- Acıpayam Ovası