Pön Savaşları nedenleri ve sonuçları nelerdir? Pön Savaşları'na hangi imparatorluk katılmıştır?

Pön Savaşları'nın başladığı yıllarda Kartaca İmparatorluğu çok güçlüydü ve Akdeniz'in yönetimi ellerinde tutmaktadılar. O zamanlar yeni yeni gelişmeye başlayan Roma Cumhuriyeti ise Akdeniz ticaretini ele geçirmek istemekteydi. Bu iki devletin Akdeniz sularının egemenliği için girdiği ve üç aşamada sonlanan savaşlara Pön Savaşları adı verilmektedir.

PÖN SAVAŞLARI NEDENLERİ

Pön sözcüğü aslen Latince olan Poenicus kelimesinin türetilmesi ile son halini almıştır. Poenicus kelimeli o zamanlar büyük bir imparatorluk olan Kartaca İmparatorluğu'ndaki kişileri temsil etmektedir. Yani asıl anlamı Kartacalılardır (Pönlüler). Pön Savaşlarının çıkmasının ana ve en önemli nedeni Akdeniz'de var olan deniz ticaretini kimin elde tutacağıdır.

Pön Savaşları M.Ö. 264-146 yılları arasında gerçekleşmiştir. Pön Savaşları'nın başlangıcının öncesinde Kartaca İmparatorluğu özellikle Batı Akdeniz'de egemen rol oynamaktadı. Roma Cumhuriyeti ise gittikçe güçlenmekteydi. Ancak Kartaca İmparatorluğu'nun Akdeniz'de olan hükümdarlığı nedeni ile sahip maddi kazanç ve Akdeniz üzerindeki gücü Roma Cumhuriyeti'nde yoktu. Bu açıdan bakıldığında Pön Savaşları'nı tüccarların savaşı olarak yorumlamak da mümkün olabilmektedir.

Pön Savaşları'na hangi imparatorluk katılmıştır sorusuna verebileceğimiz cevap Kartaca İmparatorluğu'dur. Pön savaşları 3 kademede gerçekleştirilmiştir.

PÖN SAVAŞLARI SONUÇLARI

Pön Savaşları toplamda 118 yıl sürmüştür. Savaşın ilk evresinde Roma Cumhuriyeti, deniz gücünün önemini eskisinden daha iyi anlamıştır. Bu durum Roma Cumhuriyeti için bir dönüm noktası niteliği taşımaktadır.

118 yıl süren üç kademeli bu savaş büyük kayıplara neden olmuştur. Maddi kayıpların yanında çok fazla can kaybı da verilen bu savaşlarda sadece I. Pön Savaşı bile Kartaca İmparatorluğu üzerinde maddi anlamda çok sarsıcı olmuştur. Kartaca İmparatorluğu o dönemlerde paralı askerler ile savaşmaktaydı.

Roma Cumhuriyeti'nde var olan zengin kesim, Roma'nın maddi anlamda Kartaca kadar zarar almasını önlemiştir. Pön Savaşları'nın genel olarak galibi Roma İmparatorluğu'dur.

1. PÖN SAVAŞI

Birinci Pön Savaşı, M.Ö. 264 ve M.Ö. 241 yılları arasında gerçekleşmiştir ve üç aşamada gerçekleşecek olan Pön savaşlarının ilk aşamasıdır. Kartaca İmparatorluğu ve Roma Cumhuriyeti özellikle Sicilya Adası ve Sicilya Adası'nın etrafı için savaşmaktadır. Küçük bir bölge olan Sicilya Adası, küçük olmasına rağmen Akdeniz'deki deniz ticaretini büyük oranda etkilemekteydi.

Savaş başladığında Kartaca İmparatorluğu günümüzde var olan Tunus'un konumunda hakimiyetini sürdürmekteydi. Birinci Pön Savaşı'ndan önce özellikle büyük bir güç olan Kartaca, savaşı kaybettikten sonra ağır mali koşulları bulunan bir antlaşmayı kabul etmek zorunda kaldı.

2. PÖN SAVAŞI

İkinci Pön Savaşı, M.Ö. 218 ve M.Ö. 201 yılları arasında gerçekleşmiştir. Pek çok Avrupa ulusunun ve ayrıca Berberi ile Numidyalı kabilelerin katılımı ile çok büyük çapta bölgede etkileri olmuştur. Bu savaşa Hannibal Savaşı da denmektedir.

Savaş sırasında kaybetmeye başlayan Roma ordusu Fabian taktiği olan ve gerilla savaşına benzeyen bir taktiğe geçtilerse de savaş 10 yılın sonunda alan muharebesi tarzına geri dönülmüştür. On yıl boyunca savaşı ve sonucunu yavaşlatmış olan Romalılar sondan kaçamamış ve Cannae Muharebesi adı verilen savaşta yenilgiye uğramışlardır.

Bundan sonra Roma ordusu bir süre kendisini toparlamaya çalışmış ve toparlamanın ardından kaybettiği pek çok şehri geri almayı başarmıştır. Sonrasında bazı Roma ordusu birlikleri Yeni Kartaca adı verilen şehri kuşatmış be ele geçirmişlerdir. Yeni Kartaca şehrinin de ele geçirilmesi ile İber Yarımadası adı verilen ada tamamen Roma Cumhuriyeti'nin eline geçmiştir. Son muharebe olan Zama Muharebesinde Kartaca Devleti I. Pön Savaşı'ndan sonra yeniden bir yenilgi alarak yine ağır şartları bulunan bir sözleşmeyi imzalamak zorunda kalmışlardır.

3. PÖN SAVAŞI

M.Ö. 149 – M.Ö. 146 yılları arasında yapılan bu savaş, Pön Savaşları'nın üçüncü ve son savaşıdır. Bu savaş diğer iki savaşla kıyasladığımızda çok daha kısa sürede sonuca ulaşmıştır. Romalılar uzun bir süre Kartaca şehrini kuşatmış ve sonrasında sokak savaşı adı verilen bir savaş tekniği ile Kartaca şehrini ele geçirmişlerdir. Roma Cumhuriyeti'nin Kartaca şehrini ele geçirmesi ile savaş sona ermiştir.

Roma Cumhuriyeti kartaca şehrini ele geçirdikten yakıp yıkarak yok etmiştir. Ayrıca Kartaca İmparatorluğu'nun yönettiği bütün koloniler de Roma Cumhuriyeti'nin yönetimi altına girmiştir. Kartacalı olan nüfusun çoğu bu savaşın sonunda öldürülmüştür. Öldürülmeyenler ise köle pazarlarına verilerek satışa sunulmuştur.

PÖN SAVAŞLARI ROMA TOPLUMSAL YAPISINI NASIL DEĞİŞTİRMİŞTİR?

Pön Savaşları Roma Cumhuriyeti'nin sosyal yapısında değişimlere neden olmuştur. Köylüler askeri seferlere katılmak amacıyla yaşadıkları toprakları bırakıp gitmişlerdir. Roma Cumhuriyeti'nin zengin kesimi ise bu toprakları satın almıştır. Bu topraklar zenginlerin elinde piyasaya dönük üretim yapan Latifundialara dönüşmüştür.

Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin

Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!