Psikodrama Nedir? Psikodrama Teknikleri Neler, Hangi Hastalıklarda Nasıl Uygulanır ve Ne İşe Yarar?
Hepimiz az çok yaratıcı drama ve psikodrama gibi kelimeleri birçok kez hayatımızda duymuşuzdur. “pysche” ve “drama” dan oluşan psikodrama, bizlere beraberinde psikodrama nedir gibi sorular da getirmiştir. Birçok insanın ve ilgilinin gündeminde olan psikodrama tekniklerinin neler olduğu sorusu ise en çok merak edilen sorulardan biridir. Peki psikodrama nasıl uygulanır ve ne işe yarar? Soruları sizler için metnin geri kalanında cevapladık.
Psikodrama birçoğumuzun sıklıkla duydıuğu terimlerden biri olarak, içeriğini ve ayrıntılarını da çok merak ettiğimiz bir konudur. Tiyatro tekniklerini ruh sağlığıyla birleştiren psikodrama nedir ve teknikleri nelerdir sorusu da herkesin merak ettiği soruların başında gelmektedir. Gelin hep beraber doğaçlama ve yaratıcılık üzerine kurulu bir psikoterapi yöntemi olan bu teknik nasıl uygulanır ve ne işe yarar hep beraber inceleyelim.
Psikodrama Nedir?
Psikodrama sözcüğü, "pysche" ve "drama" dan oluşan, kelime anlamı olarak da ruh dünyamızın eylemle anlatım bulması anlamına gelir. Psikodrama tiyatro tekniklerini ruh sağlığı ile birleştiren doğaçlama ve yaratıcılık üzerine kurulu bir psikoterapi yöntemi olarak da tanımlanabilir. İnsanın dramatik canlandırmalar yoluyla kendisini tanıyabileceği, geliştirebileceği, şimdi ve burada ilkesiyle anı yaşayabileceği, spontanlığıyla yaratıcı eylemde bulunabileceği bir yöntemdir. Jacob Levy Moreno tarafından, 20. yüzyılın başlarında geliştirien psikodrama öncelikle bireyin grup içinde iyileştirilmesini hedefleyen bir psikoterapi yöntemidir. Psikodrama, J.L. Moreno'nun tanımıyla, gerçeğin yeniden canlandırılmasıdır. Kişi yaşantısını sahnede ortaya koyduğu zaman, ruhsal yaşamını belli bir biçim ve tavır içinde somutlaştırmakta, dışa aktarmaktadır. Yaşantının grup tarafından yeniden sahnelenmesi ile kişinin ruhsal dünyası iyileşir. Toplumsal boyutu olan konularda geniş gruplarla yapılan çalışmalar, "Sosyodrama" olarak adlandırılır.
Psikodrama spontanelik, yaratıcılık ve eylem dinamiklerini temel almaktadır. Kişilerin ilişkilerini, bu ilişkilerde yaşadıkları sorunları, çatışmaları ve kendi iç dünyalarını spontane bir biçimde, bir oyunun içinde rol alarak incelemelerini ve farkındalığa ulaşmalarını sağlamaya çalışmaktadır.
Psikodramanın beş temel unsuru vardır. Sahne, ana oyuncu, yönetici, yardımcı egolar ve grup. Konunun geçtiği yer, sahnedir. Ana oyuncu sahneyi tasarlar ve yardımcı oyuncular olarak tanımlanan yan egoları seçer. Canlandırma, bir lider (psikodrama uzmanı) eşliğinde yürütülür.
Moreno, psikolojik bozuklukları "rol kuramı" içinde ele almıştır. Psikodramanın beş temel unsuru vardır. Bunlar sahne, protagonist, yönetici, yardımcı egolar ve grup olarak sıralanabilir. Protagonist, oyunu oynanan, üzerinde çalışılan kişidir. Ele alınan konunun sahnelendiği yer, sahnedir. Konu sahnelenmeden önce protagonist diğer grup üyeleri arasından kendi konusunu oynayacak kişileri seçer, bu kişilere yardımcı ego denir. Her psikodrama oturumu bir lider (psikodrama konusunda uzman olan bir psikodramatist) tarafından yönetilir.
Psikodrama Teknikleri Nelerdir?
Psikodramada kullanılan üç temel teknik vardır. Aksiyon metotları, karşılaşma teknikleri, geliştirme oyunları, tiyatro oyunları, yapılandırılmış yaşantılar ve sözsüz alıştırmalar olarak kullanılır. Bunları Moreno geliştirmiştir ve Moreno ' dan sonra da yönlendirilmiş fantezi, psikosentez, duyumsal uyanıklık, Gestalt terapi, yaratıcı drama gibi alanlardan uyarlanmış fikirlerle geliştirilmeye devam etmektedir.
Antagonist : Protagonistten sonraki en önemli kişi genellikle eşi veya çatışma halindeki kişidir.
Koterapist : Yardımcı yönetici, lidere yardım eder.
Psikodrama duygusal problem çözümünü içeren "protagonist merkezli " bir oyun biçimidir. Genellikle derin duygusal yaşantılara doğru gidiş söz konusudur.
1. Eşleme
Lider veya grup üyeleri tarafından protogonistin duygu ve düşüncelerini onun ağzından söyleme.
2. Rol değiştirme
Protogonist, ele alınan konuyla ilgili rollere teker teker girerek o rolün yerini alır.
3. Ayna
Protogonist sahnede ele alınan konuyu dışarıdan gözlemler. 
Nasıl Uygulanır ve Ne İşe Yarar?
Psikodrama grupları ortalama 12 kişiden oluşur ve genellikle sonradan üye katılımının olmadığı kapalı grup uygulaması şeklinde yapılmaktadır. Bir oturum yaklaşık 2,5 saattir ve haftada bir olmak üzere toplam 12 oturum olarak düzenlenir.
Psikodrama sahnesinde rüyalar, geçmişte yaşantılar, gelecekle ilgili hayaller, ilişkiler, günlük yaşantılar, korkular gibi aklınıza her ne gelirse çalışılabilir. Psikodramada işlenen konu ve sorunlar geçmiş, şimdi ve gelecekle ilgili olabilirler. Herkesin hikayesine sahnede bir yer vardır ve ilgilenen herkes katılabilir. Süreç, oyunculuk gibi herhangi bir profesyonel beceri gerektirmemektedir.
Isınma turlarıyla başlayan oturumlarda çeşitli dramatik oyunlar başlatıcı olarak kullanılabilir. Ardından grubun ihtiyacı doğrultusunda ya da öne çıkan bir grup protagonistin ihtiyacıyla içsel yaşantının canlandırıldığı oyun/eylem olarak tanımlanabilecek süreç ile devam edilir ve son olarak da yaşantının ve deneyimin paylaşıldığı aşama ile oturumlar sonlandırılır.
