Sürrealizm nedir, temsilcileri kimlerdir? Sürrealizm akımı özellikleri ve örnekleri

Sürrealizm akımı, gerçek dışı anlamında değil aksine gerçeğin insandaki iz düşümü şeklinde bir yaklaşımdır. Aslında bu akımının ortaya çıkmasına etki eden bir diğer akım ise Dadaizm akımıdır. Sürrealizm akımında yazarın içinden nasıl geliyorsa öyle yazabilme özgürlüğü yer almaktadır. Şiir, düz yazı ve resim, üretim aşamasında birçok özgün teknik ve oyun kullanmaktadır. İşte, sürrealizm akımının özellikleri ile ilgili detaylar…

SÜRREALİZM NEDİR?

Sürrealizm akımı ilk olarak Fransa'da ortaya çıktı. Avrupa'da birinci ve ikinci dünya savaşları arasında gelişerek büyüyen bir akım oldu. Sürrealizm akımının ortaya çıkmasında Dadaizm akımı büyük rol oynadı. Temelini, akılcılığı yadsıyan ve karşı-sanat için çalışan ilk dadaistlerin eserlerinde görülmektedir. Bu akımın düşüncesinde yasa, ahlak ve din gibi konular yer almaktadır. Sürrealistlere göre rüyalar bilinçaltının eseridir. Yazarlar eserlerinde kapalı bir anlatım kullanmaktadırlar. Aynı zamanda noktalama işareti de kullanmayıp herkes tarafından anlaşılır olmayan bir dil tercih edildi. Sürrealizm akımı kısaca; gerçek dışı anlamında değil aksine gerçeğin insandaki iz düşümü şeklinde bir yaklaşımdır.

SÜRREALİZM TEMSİLCİLERİ

• André Breton
• Paul Eluard
• Louis Aragon

Türk edebiyatındaki temsilcileri ise Orhan Veli Kanık, Oktay Rifat Horozcu, Melih Cevdet Anday'dır.

SÜRREALİZM AKIMI ÖZELLİKLERİ

• Yazar içinden geldiği gibi yazabilme özgürlüğüne sahiptir,
• Bilinçaltının, bilinç alanına olan egemenliği ele alınır,
• Bu akımda akıl ve mantık devre dışıdır,
• Bu akımın kaynağı çılgınlıklar ve rüyalardır,
• Yazarlar eserlerini yazarken otomatik yazı ile yazar,
• Mizah ve alay göz önünde bulundurularak eserler yazılır,
• Bilinçaltına yönelme eğilime vardır,
• Ruhsal olaylar anlatılır,
• Bu akımı savunan kişiler zihni buz dağı gibi görürler,
• Bu akımı savunan kişilere göre insanlar kapalı kutuya benzetilir,
• Kısa süreli akımlar arasında yer almamaktadır.

SÜRREALİZM TÜRK TEMSİLCİLERİ

Sürrealizm akımının Türk temsilcileri arasında şu isimler yer almaktadır;

Orhan Veli, Sezai Karakoç, Cemal Süreyya, İlhan Berk, Turgut Uyar ile Ece Ayhan.

SÜRREALİZM ÖRNEKLERİ

BAYRAM

"Kargalar, sakın anneme söylemeyin!

Bugün toplar atılırken evden kaçıp

Harbiye Nezaretine gideceğim.

Söylemezseniz size macun alırım;

Sizi kayık salıncağıma bindiririm kargalar,

Bütün zıpzıplarımı size veririm.

Kargalar, ne olur anneme söylemeyin!"

YALNIZ DEĞİLİM

Yüklü

Dudakların tüyden hafif yemişleriyle

Giyimli

Bin bir değişik çiçekle

Anlı şanlı

Kollarında güneşin

Mutlu

Bir tanıdık kışla

Hoşnut

Bir damlasıyla yağmurun

Güzel

Tanyerinin aydınlığınca

İçten bağlı

Bir bahçenin sözünü ediyorum

Düş kuruyorum

Seviyorum düpedüz

SÜRREALİST YAKLAŞIM

Sürrealist yaklaşım biçimi realist değildir. Fakat bu gerçek olmayan anlamına gelmez. Bu yaklaşım türü gerçekliğin üstünde bir yaklaşım olarak anılmaktadır. Sürrealist yaklaşım sanat alanında, bunun altında şiir, düz yazı ve resim, üretim aşamasında birçok özgün teknik ve oyun kullanmaktadır. Özgür hayal gücünü arttırmak istenmektedir. Ayrıca bilincin etkisini azaltmak üzerine kuruludur. Bilinçdışı üretim gerçeküstücülükte merkezde olduğunu da söyleyebiliriz.