Sürüngen Türleri - Farklı Sürüngen Türleri ve Çeşitleri
Soğukkanlı yapıları, pullu derileri ve yumurtayla çoğalma özellikleriyle omurgalı hayvanlar arasında kendine özgü bir sınıf oluşturan sürüngenler karada, suda ve yarı sucul ortamlarda yaşam sürebilen canlılardır. Bu hayvanlar dünya genelinde oldukça geniş bir dağılıma sahiptir. Sürüngen türleri ile sürüngen hayvan çeşitleri ve isimleri hakkında bilgi edinmek isteyenler bu canlıların genel özelliklerine hâkim olmayı ister.
Sürüngenler düşük metabolizma hızları, güneş ışığından enerji sağlama yetenekleri ve uzun yaşam süreleriyle diğer hayvan gruplarından ayrılır. Her biri farklı iklim ve coğrafi koşullara uyum sağlamış olan bu hayvanlar doğada önemli bir denge unsuru oluşturur. Sürüngen türleri ile sürüngen hayvan çeşitleri ve isimleri konuları incelendiğinde bu canlıların ne kadar çeşitli ve farklı adaptasyonlara sahip oldukları açıkça görülmektedir.
Sürüngen Türleri
Ormanlardan çöllere, sulak alanlardan dağlık bölgelere kadar pek çok farklı ortamda yaşayabilen sürüngenler yüksek adaptasyon yetenekleri ile bilinen canlılardır. Kertenkeleden yılana, timsahtan kaplumbağaya kadar pek çok farklı türü bulunan bu hayvanlar omurgalılar sınıfında yer alırlar ve bilimsel olarak "reptilia" olarak adlandırılırlar. Vücutları genellikle pul ya da plakalarla kaplı olan sürüngen hayvanlar soğukkanlı yani ektoterm olmaları nedeniyle vücut sıcaklıklarını çevreden alırlar. Yumurta ile çoğalan bu hayvanlar genellikle karada yaşasalar da bazı türleri tamamen suya bağımlı ya da yarı sucul yaşama adapte olmuştur.
Bugün dünya genelinde yaklaşık 11 binden fazla sürüngen türü tespit edilmiştir. Türkiye'de de bu sınıfa ait birçok farklı tür bulunmaktadır. Sürüngenler genellikle yılanlar, kertenkeleler, kaplumbağalar ve timsahlar olmak üzere dört grupta incelenirler. Ayrıca bunların her biri kendi içinde farklı tür ve alt türlere ayrılmaktadır.
1. Yılanlar (Serpentes)
Yılanlar bacakları olmayan, uzun gövdeli sürüngenlerdir. Genellikle avlarını bütün olarak yutan, zehirle ya da boğarak öldüren türleri bulunur. Yılanlar dünya genelinde tropikal ve ılıman bölgelerde yoğun olarak yaşar. Türkiye'de engerek, yılan balığı, karayılan gibi türler yaygındır. Zehirli ve zehirsiz türleri bulunmaktadır.
2. Kertenkeleler (Lacertilia)
Kertenkeleler çoğunlukla dört bacaklı ve uzun kuyruklu sürüngenlerdir. Derileri pullarla kaplıdır ve bazı türlerde kuyruk kopması gibi savunma mekanizmaları gelişmiştir. Kertenkeleler çöllerden ormanlara kadar geniş bir alanda yaşamlarını sürdürür. Türkiye'de kertenkele türleri özellikle Ege ve Akdeniz bölgelerinde yaygındır.
3. Kaplumbağalar (Testudines)
Kaplumbağalar onları yırtıcılardan koruma görevini üstlenen sert kabuklarıyla tanınan ve hem karada hem suda yaşayabilen sürüngenlerdir. Su kaplumbağaları genellikle göl, nehir ve denizlerde yaşarken kara kaplumbağaları ormanlık ve çayırlık alanlarda bulunur. Türkiye'de tosbağa olarak da bilinen Testudo graeca sık rastlanan bir türdür.
4. Timsahlar (Crocodylia)
Timsahlar en büyük sürüngen türleri arasında yer alır. Güçlü çeneleri, uzun vücutları ve yarı sucul yapıları ile dikkat çekerler. Genellikle tropikal bölgelerde, nehir deltalarında ve bataklıklarda yaşarlar. Nil timsahı, Amerikan timsahı ve Ganj timsahı gibi türleri vardır. Türkiye'de doğal olarak yaşamazlar.
5. Bukalemunlar ve Diğer Egzotik Türler
Bukalemunlar renk değiştirme yetenekleri ve bağımsız hareket eden gözleri ile dikkat çeken özel kertenkele türlerindendir. Afrika ve Asya'nın sıcak bölgelerinde yoğun olarak bulunurlar. Ayrıca gecko, iguana ve varan gibi türler de sürüngenler sınıfında yer alır. Bu egzotik türler genellikle tropikal bölgelerde yaşar ve iklim koşullarına göre davranış değişiklikleri gösterir.
Sürüngenlerin Türkiye'deki Yaşam Alanları
Türkiye hem Akdeniz hem Karadeniz iklim kuşaklarını barındırması nedeniyle çeşitli sürüngen türlerine ev sahipliği yapar. Özellikle Güneydoğu Anadolu ve Akdeniz bölgeleri yılan ve kertenkele çeşitliliği açısından zengindir. Ayrıca sulak alanlarda su kaplumbağaları da yaygındır. Türkiye'de görülen türlerin bir kısmı koruma altındadır.
