Tapates nedir, neyden yapılır? Tapates hangi uygarlığa aittir?
Tapates, tarihi M.Ö. 800 yılı civarına kadar giden Frigyalılar Uygarlığı’na ait dokuma halı ve kilimlere verilen addır. “Tapetes” adıyla da anılan bu halı ve kilimler, Frigyalılar Uygarlığı’nın dokumacılıkta çok ileri bir uygarlık olduğunu gösterir. Tapates halı ve kilimleri, zengin tarihsel Anadolu kültürlerinin tarihe kazandırdığı önemli eserlerdendir. Tapates nedir? Tapates adı verilen halı ve kilimler hangi uygarlığa aittir?
Tapates adı verilen halı ve kilimleri üreten uygarlık, Frigler'dir. Frigler, Anadolu coğrafyasının ortasında hüküm sürmüş bir Antik Çağ uygarlığıdır. Frigler adlı uygarlığın, M.Ö. 1200 yılları civarında Hitit Uygarlığı'nın yıkılışından sonra Avrupa'dan Anadolu'ya göç ettiği tahmin edilmektedir. Kökeni itibariyle Avrupa'ya dayandığı düşünülen Frigler, ilk olarak M.Ö. 11. yüzyılda Anadolu coğrafyasında, Sakarya Nehri ile Porsuk Çayı'nın kesiştiği noktanın kuzeyinde yer alan Gordion çevresine yerleşmişlerdir. Bu coğrafyada ilk olarak ilkel köy düzeni içinde bir yerleşik hayatı benimsemişlerdir. Burada yerleşen Frigler, M.Ö. 8. yüzyıl başlarından itibaren Frigyalılar Uygarlığı'nı kurarak güçlenmişler ve zaman içinde Orta Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerine de hakim olmuşlardır.. M.Ö. 7. yüzyılın ilk çeyreğinde de hüküm süren Frigyalılar, savaşçı bir uygarlıktır. Ancak savaşçı niteliklerinin yanında, kültür ve medeniyete de önemli katkılarda bulunmuşlardır. Tapates adı verilen halı ve kilimler de Frigyalılar'ın dünya kültürel birikimine yaptığı önemli katkılardan biridir.
TAPATES NE DEMEK?
Tapates, Friglerin dünya kültürel mirasına katkısı sayılan halı ve kilimlere verilen addır. Bir Anadolu uygarlığı olan Frigler, aynı zamanda Avrupa kökenli oldukları için Doğu ve Batı kültürlerinden oluşan zengin bir kültürel sentez oluşturmuşlardır. Heykel, mimari, marangozluk ve madencilik gibi birçok kültürel etkinlikte oldukça ilerlemiş olan Frigler, Tapates adı verilen halı ve kilimlerin dokumacılığında da çok ustalıklı eserler ortaya koymuştur. Friglerin hüküm sürdüğü antik dönemlerde Tapates adı verilen bu halı ve kilimler, birçok farklı uygarlığın gözünde ustalıklı ve meşhur ürünler olmuştur. Tapates kilimleri, aynı zamanda Anadolu'daki Türk dokumacılığının da temelinde yatan eserler olmuştur.
TAPATES NEYDEN YAPILIR?
Friglerin dünyaca bilinen dokuma halı ve kilimleri, yoğun olarak keçi ve koyun yününden yapılmıştır. Yumuşak dokusu ve yüksek dayanıklılığıyla bilinen Tapates halı ve kilimleri üretildikleri yüzyıllarda bilinen en kaliteli dokuma halı ve kilimler olmuştur. Orta Anadolu'da yetiştirilen küçükbaş hayvanların kaliteli yünlerinin bitkilerden elde edilen kök boyalarla birlikte kullanımıyla üretilen Tapates halıları, yerde kullanımın yanı sıra duvar süsü olarak da kullanılmıştır.