Teşvik-i Sanayi Kanunu Maddeleri ve Özellikleri - Teşvik-i Sanayi Kanunu Ne Zaman ve Neden Çıkarıldı, Hangi İlke İle Alakalı?
Teşvik-i Sanayi Kanunu adından da belli olmak üzere sanayi alanında düzenlenen kanunlardan biridir. Mustafa Kemal Atatürk tarafından yapılan bir yenilik olan teşvik-i sanayi kanunu maddeleri ve özellikleri nelerdir, teşvik-i sanayi kanunu ne zaman ve neden çıkarıldı, hangi ilke ile alakalıdır gibi soruları da beraberinde getirmiştir. Bu kanun ile birlikte sağlanan avantajları merak eden insanlar bu sorulara yanıt aramakta ve kapsamlı araştırmalar yapmaktadır. Peki Teşvik-i Sanayi Kanunu nedir?
Sanayi alanında yatırım yaparak ülke ekonomisini güçlendirecek işletmeler için sağlanan muafiyetler kapsamı olarak bilinen Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun maddeleri ve özellikleri birçok insan tarafından araştırılmaktadır. Buna ek olarak Teşvik-i Sanayi Kanunu ne zaman ve neden çıkarıldı, hangi ilke ile alakalı gibi sorular da merak edilmekte ve araştırılmaktadır. Biz de bu yazımızda sizler için bu kanunla alakalı merak edilen tüm soruları cevapladık ve derledik. Buyurun okumaya!
Teşvik-i Sanayi Kanunu Ne Zaman ve Neden Çıkarıldı?
Sanayi Teşvik kanunu 28 Haziran 1927 tarihinde kabul edilen ve çıkarılan, 1055 sayılı bir destek yasasıdır. Millî Mücadele için maddi, manevi bütün güçlerini seferber etmiş halkın, sermaye birikimini sağlayamamasıyla birlikte bir kanuna ihtiyaç duyulmuştur. Ülke ekonomisini yükseltebilmek, ülkenin geleceği açısından çok önemli olduğundan bu yükseltmenin en doğru yolunun sanayileşme olduğu düşünülmüştür. Bununla birlikte çıkarılan Sanayi Teşvik Kanunu, Osmanlı Döneminde geçerli olan 1913 tarihli Teşvik-i Sanayi Kanununa göre sanayi alanındaki gelişmeler de eklenerek genişletilmiştir. Günün koşullarına göre göre düzenlenen ve genişletilen bu kanunla ülke ekonomisini düzeltmek hedeflenmiştir. Bu kanun kapsamında 1916 yılında yapılan anlaşma gereğince Gümrük tarifelerinin, 1929' a kadar da aynı şekilde uygulanmasını içermektedir. Ancak bu nedenle Türkiye dış ticaretlerde açık vermekte ve kendi bünyesinde üretebileceği ürünleri dahi dışarıdan olma zorunluluğu kalmaktaydı ve ülke ekonomisi büyük açıklar vermekteydi. Devlet bu konuda adımlar atmıştır ve Sanayi Teşvik Kanunu ekonomi alanında yapılan ilk teşebbüs olarak çıkarılmıştır.
Teşvik-i Sanayi Kanunu Maddeleri ve Özellikleri Nelerdir?
Sanayi Teşvik Kanunu ile devlet hem özel şirketleri desteklenmiş hem de ülke insanının zorunlu ihtiyaçlarının millî sermayeli devlet kuruluşları eliyle karşılanması yoluna gidilmiştir. Büyük şirketlerin devlet eliyle kurulmasını imkân dâhiline sokmak için Hükûmet Birinci Sanayi Programını yürürlüğe koymuştur. Sanayi Teşvik Kanunu kapsamında ülke ekonomisinin kalkınması ve dış ülkelere bağımlılığın azaltılması amaçlanmıştır. Sanayi Teşvik (Teşvik-i Sanayi) Kanunu'nun getirdiği bazı tedbirler olmuştur. Bunlardan biri sanayi alanında kullanılması gereken bütün araç ve teçhizatların Gümrük vergisinden muaf tutulacak olmasıdır. Ayrıca hazine arazilerinin, Belediye Hudutları dışında kalan 10 Hektarlık alanları, Sanayi Tesislerine ayrılacak ve tesisler kurulacaktır ve belediye sınırları içinde bulunan hazine arazilerini on yıl vadeli olarak Sanayi kuruluşlarına satılmasını gerekmektedir.
Sanayi yatırımı yapan kuruluşlara da Bakanlar Kurulu kararıyla üretimlerinden ne kadar pirim verilmesine karar verilmiştir. Bunlara ek olarak özel teşebbüsler telefon ve telgraf gibi hatlar kurmalarına izin verilerek döşeme yapanlara ücretsiz tahsis edileceğine de bu kanun sayesinde karar verilmiştir. Sanayi alanında yapılacak tüm malzeme nakillerinin TCDD yollarında %30 indirim uygulanması Bakanlar Kurulu Kararıyla kabul edilmiştir. Sanayileşme; toplumun bütün kesimlerini kucaklayan, ileri teknolojiyi kullanarak halkın sağlık, eğitim, barınma ve kültür gibi temel ihtiyaçlarını karşılamak, işsizliği önlemek ve toplumun refah seviyesini yükseltmek için bir vasıta olarak görülmektedir. Refah seviyesinin yükseltilebilmesi için, gelir dağılımında adaletsizliğin ve bölgesel eşitsizliğin düzeltilmesi gereklidir. Bunun için 1135 delegenin katılımıyla Türk tarihi bakımından, iktisadi, siyasi ve sosyal boyutlarıyla çok önemli bir kongre gerçekleştirilmiştir. Kongrede tartışılan hususlar ve alınan kararlarda çok önemlidir ve çıkan sonuç Mustafa Kemal Atatürk'ün vurguladığı hususlar üzerinde olmuştur. "Misak-ı İktisadi" kararları adı altında alınan 12 maddelik kararlar oluşurken sanayi ve işçi grubunun istekleri, Sanayi Teşvik Kanununun çıkmasında önemli bir rol oynamıştır.
Teşvik-i Sanayi Kanunu Hangi İlke ile Alakalıdır?
Atatürk ilke ve inkılapları toplam altı tanedir ve bunlar cumhuriyetçilik, milliyetçilik, laiklik, devletçilik, halkçılık ve inkılapçılıktır. Sanayi Teşvik Kanunu da bu ilkeler dahilinde sanayicilerin desteklenerek onları üretim yapmaya teşvik etmek amacıyla çıkarılmıştır ve Teşvik-i Sanayi Kanunu sanayiyi teşvik ettiği için devletçilik ilkesine girmektedir.
