Virüslerin Özellikleri Nelerdir? Virüslerin Yapıları ve Genel Özellikleri
Virüslerin özellikleri canlılar dünyasının parçası olan mikroskobik canlılar için önemlidir. Virüslerin genel özellikleri nelerdir, sorusu bu bağlamda önemlidir. Diğer mikroskobik canlılar gibi virüsler ATP üretir mi ve virüslerin sitoplazması var mıdır, bu özellikler arasında merak edilirken canlılar için önemli olan DNA ve RNA virüsler için merak edilmektedir. Bu nedenle virüsler DNA ve RNA bulundurur mu, sorusu önem taşımaktadır.
Virüslerin özellikleri veya virüslerin genel özellikleri nelerdir, bakacak olduğumuzda diğer mikroskobik canlılardan ayrıştığını görürüz. Bu durumun nedeni her canlının kendine özgü bir yapısı olmasıdır. "Virüs" terimi, Latince "zehir" anlamına gelir. Bu tanımla zararlı canlı olan virüsler ATP üretir mi, önemli bir soru iken virüslerin sitoplazması var mıdır sorusu da merak edilmektedir. Ayrıca canlılar için önemli olan DNA ve RNA virüslerde her zaman bulunmaz. Bu, virüsler DNA ve RNA bulundurur mu sorusuna cevaptır.
Virüslerin Özellikleri Nelerdir?
"Virüs" sözcüğü terim anlam olarak Latince' de "zehir" anlamına gelmektedir. İlk kez kuduz olayını tanımlamak için bilim insanı olan Pasteur tarafından kullanılmıştır. Daha sonra 1890'da, ilk kez keşfedilen virüs tütün mozaik virüsü olarak adlandırılan TMV idi. Gelişen teknoloji ile 1900 'lü yılların başında mikroskobik canlıları "filtre" edilebilmeleri ile virüsler bakterilerden ayırt edildi. Gelişen bilimle birlikte 1930'da ise TMV, izole ve pürifiye edildi. Virüsleri ve diğer mikroskobik canlıları gözlemek ve bilgi sahibi olmak amacıyla elektron mikroskopu icat edildi.
Virüslerin genel özelliklerine baktığımızda:
• Asellüler infeksiyöz ajanlardır.
• Zorunlu intrasellüler parazitlerdir.
• Hücre dışında inert'dirler.
• DNA ya da RNA ' dan birine sahiptir. Hiçbir zaman ikisini de birden İçermez.
• Yaşamak için enerji üretmeye gerekli enzim ve genleri yoktur.
• Yaşamaları için gerekli olan protein üretimi: konak hücresindeki ribozomlara, enzimler ve besinlere bağımlıdır.
• Kendileri ışık mikroskobuyla görülemeyecek kadar küçüktürler. Bu yüzden sadece elektron mikroskobuyla görülebilirler.
• Çekirdek, organel ve sitoplazma gibi hücresel organelleri yoktur.
• Bir diğer tanım olarak zorunlu hücre içi parazitlerdir. Yani yalnızca canlı bir hücre içinde çoğalabilirler ve yaşayabilirler. Canlı dışında bir yerde yaşayamaz.
• Virüsler genel yapısı ve yaşam durumlarından ötürü canlılar ve cansızlar arasında sınırda değerlendirilir.
• DNA ya da RNA'ya sahiptirler. İkisini aynı anda asla bulunmaz.
• Virüslerin genel sınıflandırmasında cins ve tür isimlendirilmesi kullanılmaz.
• Virüsler organizmada hastalık yapabilen en küçük canlı enfeksiyon etkenidir.
• Morfolojik yapıları ve genel özellikleri yönünden diğer mikroorganizmalardan büyük farklılıklar gösterirler.
• Bakteri, protozoa ve mantarlarda olduğu gibi tam bir hücre yapısı göstermezler.
• Yalnız başlarına yaşamak için gerekli olan enerjiyi ve makromolekülleri sentezleyemezler.
• Bu nedenle virüsler tamamen enfekte ettikleri hücrelerin metabolik sistemlerinden yararlanırlar.
• Yani zorunlu hücre içi paraziti olarak yaşamlarını devam ettirirler.
• Canlı hücrelerin dışında yaşamlarını sürdürmeleri mümkün değildir.
Virüslerin Yapıları ve Genel Özellikleri?
Virüslerin tanımına kısaca: zorunlu hücre içi parazitleridir diyebiliriz. Yani canlı dışında bir vücutta yaşam sürdüremezler. Virüslere dair varsayılan düşünceler her ne kadar tartışmalı olsa da yaygın olan bilimsel düşünceye göre "canlı olmayan ancak canlılığın eşiğinde olan varlıklar" olarak da tanımlanmaktadır. Aynı zamanda virüs sözcüğü terim anlamıyla Latince'de zehir anlamına gelmektedir. Virüslerin bu tartışmalı tanım ve özelliklerine paralel olarak dünyada kabul gören genel geçer özellikleri vardır. Bunlara bakacak olduğumuzda şöyle sıralayabiliriz:
• Bölünerek çoğalmazlar ve çoğalmak için de konak hücresini ve enzimlerini kullanırlar.
• Canlı hücreye girme becerisi taşıyan ergin(olgun) virüse de virion adı verilir.
• Virüsler, diğer bakterilerde olduğu gibi bakteriyolojik boyalarla boyanmazlar.
• Virüsler, ışık mikroskobunda görülemeyecek kadar küçüktürler.
• Hücresel organlar içermezler ve ayrıca antibiyotiklerden etkilenmezler. Bu durumda sadece interferon (vücut hücrelerinde sentezlenen, virüsün konak aracılığıyla protein yapımını inhibe eden proteinler) ve antiviral yöntemlerle durdurulabilirler.
• Bazı özel replikasyon enzimleri (RNA bağımlı RNA polimeraz, Ters Transkriptaz) gibi çok az sayıda enzim içerebilirler.
