Yakutiye Medresesi Nerede? Yakutiye Medresesi Hangi Devlete Ait, Özellikleri Neler ve Ne Amaçla Yapıldı?
Yakutiye Medresesi nerede sorusu Türkiye’deki tarihi eserleri merak eden ve araştıran kişilerin ilk sorduğu konulardan biridir. Türkiye, kültürel ve tarihi olarak çok büyük bir mirasa ev sahipliği yapmaktadır ve Yakutiye Medresesi de bu mirasın en özel parçalarından biridir. Peki ya Yakutiye Medresesi özellikleri neler? Bilindiği gibi Yakutiye Medresesi yapıldığı zaman henüz takvimler Orta Çağ’ı gösteriyordu. Peki Yakutiye Medresesi hangi devlete ait, ne zaman ve ne amaçla yapıldı? İşte detaylar!
Yakutiye Medresesi nerede ve ne amaçla yapıldı sorusuna yanıt verirken eski zamanlara gidip Yakutiye Medresesi'nin yapılmış olduğu coğrafyadaki hayat şartlarını tarihe göre öğrenmekte fayda vardır. Peki Yakutiye Medresesi hangi devlete ait? Türkiye'nin ve özellikle Doğu bölgesinin önemli bir tarihi eseri olan Yakutiye Medresesi'nin özellikleri neler? Bu ve daha pek çok merak edilen sorunun yanıtını içerikte detaylı bir şekilde yanıtladık. İşte Yakutiye Medresesi özellikleri…
Yakutiye Medresesi Nerede?
Döneminin en önemli ve gösterişli yapılarından biri olan Yakutiye Medresesi, resmen bu medreseyi inşa ettiren devletin gücünü ve görkemini gösteriyor, bunu destekliyordu. Eski zamanlar için son derece gelişkin bir teknolojiyle yapılmış olan Yakutiye Medresesi bugün Türkiye'de, Erzurum şehrinde yer almaktadır. Burası her yıl çok fazla misafiri ağırlar ve Erzurum'un simgelerinden biri haline gelmiştir.
Erzurum Yakutiye Medresesi Kime Ait?
Erzurum Yakutiye Medresesi zamanında Erzurum'da Gazan Han ve Bolugan hatun adına Hoca Yakut Gazani'nin direktifleriyle inşa edilmiştir. Yakutiye Medresesi Hangi devlete ait? Şeklinde bir soru sorulacak olursa da bu Medresenin yapıldığı dönem bu bölgede hüküm süren hanlık İlhanlı olduğu için bu soruya "İlhanlılar" yanıtı verilebilir.
Yakutiye Medresesi Özellikleri ve Tarihi
Yakutiye Medresesi, Yukarıda da belirtildiği gibi 1310 senesinde İlhanlılar döneminde Hoca Yakut Gazani tarafından inşa ettirilmiştir. Peki ya bu güzide yapının özellikleri nelerdir?
Yakutiye medresesi hem planı ile hem de dengeli şekilde tasarlanmış olan iri motiflere sahip süslemeleriyle kendini sanatsal değer olarak diğer medreselerden bir adım öne taşımaktadır.
Taç kapısı cephe yönünden dışa doğru taşan yağının iç mekânında dört eyvan bulunur ve dikdörtgen bir avlu vardır. Bu avlunun orta kısmında mukarnaslı bir kubbe vardır, diğer bölümleri ise sivri kemerli beşik tonozlarla kaplıdır. Bahsini ettiğimiz taç kapının yan yüzlerinde silme kemerle kaplanmış nişler içerisinde pars ve kartal motifleri bulunur. Bu motifler oldukça dikkat çekicidir.
Aynı zamanda bu taç kapıda Orta Asya Türkleri'nin çok önemli bir simgesi de bulunur. İki adet pars ve kartal figürlerinden meydana gelen hayat ağacı… Hayat ağacı eski Türklerde son derece önemli bir semboldü.
Bu yapının aynı zamanda doğu duvarına birleşik şekilde inşa edilmiş olan bir kümbet de bulunmaktadır. Bu kümbet tuğladan meydana gelir. Üstünde üç adet pencere taşıyan yapı aynı zamanda külah ile örtülü biçimdedir. Az önce sözünü edilen avlunun hem sağ hem de solunda karşılıklı beşik tonozlu odalar sıralanmıştır. Bu odalardan toplam 6 tane bulunur.
Bu odaların en sağ köşesinde bulunan oda ise aynı zamanda minareye çıkmak için kullanılır. Güney tonozun üstündeyse bu medreseye verilmiş altı köyün de adını bulunduran bir vakfiye vardır. Bu vakfiye mermerin üstüne sülüs yazı tipi ile yazılmış ve asılmıştır.
Minare iç içe geçmiş olan çeşitli geometrik motiflere sahiptir ve çok çeşitli ve güzel çinileri kendinde barındırır. Minarenin üzerinde bulunan kabartma aynı zamanda kordonlara güzel ve hareketli bir görüntü vermektedir. Köşelerde bulunan ve kalın gövdelere sahip olan minarelerden bir tanesi ise daha önceden yıkılmış, daha sonra da hiç tamir edilmeden bırakılmıştır.
Hoca ve öğrencilerin sınıfları medrese içerisinde dereceler göz önüne alınarak sıralanmıştır. Bu sebepten dolayı her odanın girişinde farklı bir işlem bulunur. Medrese, 1995 senesinde restore edilmiştir. Günümüzde ise Türk İslam Eserleri ve Etnografya Müzesi olarak hizmet vermektedir.
Yakutiye Medresesi Önemi
Yakutiye Medresesi, hem yapıldığı dönemin ilerisinde bir teknolojinin ürünü olduğu için hem de Türk kültüründen ve tarihinden büyük esintiler barındırdığı için tarihte son derece önemli bir yer edinmiştir. Yakutiye Medresesi de diğer birçok medrese gibi Anadolu'da bulunan muhteşem tarihi eserlerden biridir.
Bu medrese hala sanat tarihçileri ve tarihçiler tarafından incelenmektedir. Üzerine en çok tartışılan medreselerden biri olan Yakutiye Medresesi içinde barındırdığı süslemelerde geleneksel Orta Asya Türk kültüründen esintiler taşır.