Yerel Rüzgarlar Nelerdir? Yerel Rüzgarların Temel Özellikleri Neler, Kaça Ayrılır ve Nasıl Oluşur?
Yerel rüzgarlar hangileri konusunu genellikle öğrenciler araştırmaktadır. Ülkemiz rüzgarlar açısından çok çeşitlilik gösteren bir ülke olduğu için Türkiye’de etkili olan yerel rüzgarlar karıştırılabilmektedir. Ayrıca güneyden ve kuzeyden esen rüzgarların sıcaklık derecesi farklı olduğundan dolayı soğuk ve sıcak yerel rüzgarların özellikleri hakkında daha fazla bilgi edinmek isteyebilirsiniz. Bunun için haberimizin devamında inerek yerel rüzgarlar hangileri bulabilirsiniz.
Yerel rüzgarlar hangileri bilmek isteyen kişiler genellikle ders çalışanlar ya da sınava hazırlananlardır. Böyle bir araştırma içine girdiyseniz eğer bu rüzgarların etki alanları dar olup soğuk ve sıcak yerel rüzgarların özellikleri de farklıdır. Türkiye'de etkili olan yerel rüzgarlar ise dünyada görülen bütün yerel rüzgarları kapsamamaktadır. Bunu öğrenmek için okumaya devam edebilir ve yerel rüzgarlar hangileri öğrenebilirsiniz
Yerel Rüzgarlar Nelerdir?
Dünya üzerindeki rüzgarların oluşum ve etki alanlarına göre 3 gruba ayrıldığı bilinmektedir. Bunlardan bir tanesi de yerel rüzgarlardır. Bu rüzgarlar yerel basınç farkından oluşmakla birlikte genellikle sıcaklığın gün içerisindeki değişimi sonrasında oluşur. Yerel rüzgarların etki alanları kısıtlı olup bu alan ortalama 3-5 kilometredir. Yerel rüzgarlar, esme süresi olarak en fazla bir günün yarısı kadar sürdüğü için esme süresi kısa olarak kabul edilir. Bu rüzgarlar gündüz estiği yönden farklı olarak gece başka bir yönden eser. Yani kısa süre içinde yön değiştirirler. Yerel rüzgarlar kendi içerisinde sıcak ve soğuk yerel rüzgarlar olarak ikiye ayrılır:
1. Sıcak Yerel Rüzgarlar
- Hamsin
- Sirokko
Türkiye'de Etkili Olanlar
- Samyeli
- Lodos
- Kıble
- Fön
2. Soğuk Yerel Rüzgarlar
- Mistral
- Bora
- Krivetz
Türkiye'de Etkili Olanlar:
- Etezyen
- Poyraz
- Karayel
- Yıldız
Soğuk Yerel Rüzgarların Özellikleri
Soğuk yerel rüzgarlar genellikle dağlık alanlardan kıyılara doğru esip sıcaklığı düşüren rüzgarlardır. Bu rüzgarlar şunlardır:
Etezyen
Mayıstan Eylüle kadar etkili olan bu rüzgar, Akdeniz ve Ege denizlerine kuzeybatıdan esen bir rüzgar olup estiği yerlerin sıcaklığını düşürmektedir. Bazı zamanlarda ise fırtına şeklinde olabilmektedir.
Karayel
Çoğunlukla fırtına şeklinde esen bu rüzgar kuzeybatıdan esen soğuk bir rüzgardır.
Yıldız
Daha çok Karadeniz ve Marmara'da etkili olan bu rüzgar soğuk ve şiddetlidir.
Poyraz
Her ne kadar yaz döneminde serinletici etkisi olsa da genellikle fırtına şeklinde esen soğuk bir rüzgardır. Kuzeydoğudan esip Marmara ve Karadeniz'i daha çok etkiler.
Mistral
Fransa`nın iç kısımlarından başlayıp, Ron vadisini izleyerek Akdeniz kıyılarına ulaşan soğuk rüzgarlardır.
Bora
Balkanlardan, Adriyatik kıyılarına doğru esen soğuk rüzgarlardır.
Krivetz
Romanya'nın iç kısımlarından, Karadeniz kıyılarına doğru esen soğuk rüzgarlardır.
Sıcak Yerel Rüzgarların Özellikleri
Ekvator ve çevresinden kaynaklı olan rüzgarlara sıcak yerel rüzgarlar denilmektedir. Bu rüzgarlar geçtiği ve etkiledikleri alanların sıcaklık değerini yükseltirler. Kuzey yarım kürede güneyden, güney yarım kürede ise kuzeyden esmekte olup etkiledikleri alan geniştir. Sıcak yerel rüzgarlar şunlardır:
Samyeli
Genellikle Güneydoğu Anadolu'yu etkisi altına alan bu rüzgar, sıcak ve kuru esmesinden dolayı kurutucu bir etki bıraktığından dolayı bitkilere zarar verir.
Lodos
Daha çok Batı Anadolu ve Marmara denizinde etkili olan bu rüzgar, güneybatıdan esip estiği yerlerde sıcaklığı yükseltir.
Kıble
Akdeniz üzerinden gelen bir rüzgar olduğu için bünyesinde bol miktarda nem barındır. Güney tarafından geldiğinden dolayı da sıcak bir rüzgardır.
Fön
Dağın bir yamacı boyunca hava kütlesinin yükselip, dağın öbür yamacından aşağı doğru inerek alçalmasından kaynaklı meydana gelen sıcak rüzgarlara denmektedir. Hava kütlesi, dağın yamacına tırmanırken 100 metrede 0,5 derece soğurken, alçalma esnasında sürtünme nedeniyle her 100 metrede bir derece ısınır.
Hamsin
Büyük Sahra'dan Mısır ve Libya kıyılarına doğru esen sıcak, kuru, toz yüklü çöl rüzgarlarıdır.
Sirokko
Büyük Sahra tarafından, Kuzey Afrika ve İtalya kıyılarına doğru eserek geçtiği yerlere sıcaklık bırakır ve bunaltıcı, kurutucu bir etki yapar. Ancak estiği süre boyunca içine nem aldığı için, Akdeniz üzerinden geçerken İtalya kıyılarını yağış bırakma ihtimali vardır.