Yerleşik hayata geçen ilk Türk devleti hangisidir? Yerleşik hayata geçip tarımla uğraşan Türk devletleri
Tarımın keşfedilmesi üzerine başlayan yerleşik hayat, insan topluluklarının ilk defa tarım yapmalarını ve mevcut toplumun sosyo-ekonomik yapılarında devrimsel dönüşümün başladığı önemli bir süreçtir. Özetle bu süreç toplulukların toplayıcılık ve avcılıktan tarıma ve bir daha geri dönüşü olmayan yerleşik düzene geçtikleri bir süreç olarak tanımlanmaktadır. Türkler yerleşik hayata geçmelerinin ardından tarımla uğraşan ilk Türk devleti unvanını almıştır. Kültürlerindeki bu değişim yaşam tarzında da farklılıklara yol açmıştır. Peki, yerleşik hayata geçen ilk Türk devleti hangisidir? İşte yerleşik hayata geçip tarımla uğraşan Türk devletleri…
Türkler Orta Asya'daki dini inançlarına ve kültürlerine son derece bağlı göçebe yaşamı benimsemiş olmaları ile ön plandaydılar. Ancak zamanla yaşam tarzı ve dini inançlarında bir takım değişiklikler meydana gelmiştir. Uygurlar da zaman içinde dini değişiklere uğrayan Türkistan bölgesinde yaşayan bir kabile olarak bilinmektedir. Uygur Türkleri mani dinini benimsiyordu. Zamanla savaşçılık özelliklerini kaybetmeleri ile birlikte konargöçer yaşama son vererek yeni bir yaşamın kapılarını aralamışlardır.
YERLEŞİK HAYATA GEÇEN İLK TÜRK DEVLETİ
Yerleşik hayata geçen ilk Türk Devleti Uygurlardır. Doğu Türkistan coğrafyasında hüküm süren Uygur devleti Kutuk Bilge Kül Kağan tarafından kurulmuştur. Özellikle yaşam stillerinde meydana gelen değişimler kendilerini bu yaşamın içinde bulmalarına sebep olmuştur.
Yerleşik hayata geçen Uygurların dinlerini Maniheizm olarak değiştirdiği bilinmektedir. Zamanla tarım ve ticarete yönelmiş ve bu nokta da üretici bir toplum sıfatını kazanmışlardır. Mimariye verdikleri önem kurdukları şehir ve kasabalarla tarihte tanınmışlardır. İlk Türk Şehrini başlatan Uygurlar, Türk tarihinde son derece önemli bir dönüşümü başlatan devlet olarak bilinmektedir.
TÜRKLER NE ZAMAN YERLEŞİK HAYATA GEÇTİ?
Orta Asya'da 745-840 yıllarında hakimiyet süren Uygurlar, yerleşik hayata geçilmesi ve ticaretle uğraşılması açısından Türk tarihinde önemli bir yere sahiptirler. Budizm ve mani dininin etkisi ile savaşçı bir topluluktan savaşa karşı bir topluluk oluşturmuş 840 yılında ise Uygur hakimiyetinde son noktaya gelinmiştir.
YERLEŞİK HAYAT NE DEMEK?
Göçebe yaşamın tam tersi yani sosyal, toplumsal, ticari ve ekonomik ve benzeri bakımdan oturmuş yaşam düzenidir. Uzun süre boyunca tek bir yerde yaşama eylemi olarak da ifade edilebilen yerleşik hayat, göçebe bir toplumun kalıcı olarak tek bir yerde kalmasını içeren yaşam stilinin yerleşik hayata geçmesi olarak bilinmektedir.
TARIMLA UĞRAŞAN TÜRK DEVLETLERİ
Tarımın tarihi günümüzden 10.000 yıl öncesine dayanmaktadır. Tarım faaliyetlerinin ardından ilerleyen dönemlerde toplumlar arasındaki etkileşim doğdu ve tüm dünyaya yayılmaya başladı. Tarımın en büyük etkisi olarak ise insanlık toplu yaşama geçti ve günümüz devletlerinin kurulmasının ilk adımları atıldı.
Türkler de tarım dendiğinde Uygurlar akla gelmektedir. Hayvancılığın yanı sıra tarımla da uğraşan Türkler bunun için genellikle akarsu boylarındaki ovaları tercih etmişlerdir. Uygurlar karpuz, kavun ve üzüm yetiştirerek şarap imal etmişlerdir.
Öte yandan özellikle Köktürk Hükümdarı, Kapkan Kağan'ın Çin'den vergi olarak 1250 ton tohumluk buğday ile üç bin adet tarım aleti alması Türk Devletleri'nde tarıma bakış açısını göstermesi açısından oldukça önem teşkil etmektedir.
