10 soruda Haşdi Şabi milisleri

Irak'ta Sünnilerin kabusu haline gelen Haşdi Şabi militanları kaç

gruptan oluşuyor, kaç kişiler, bu örgütü kim ne zaman hangi amaçla

kurdu, daha önce Irak'ta neler yaptılar, şu an Musul operasyonundaki

konumları ne? Irak'taki sünni aşiretlerin ısrarla Musul'a gelmesinler

uyarısı yaptığı Haşdi Şabi ile ilgili en çok merak edilen soruları

Taha Dağlı yanıtladı.

IRAK'TA HAŞDİ ŞABİ GİBİ BİR ÖRGÜTE NEDEN İHTİYAÇ DUYULDU?

11 Haziran 2014'te Musul kenti, Bağdat hükümetine bağlı askerlerin

şehri terk etmesi sonucu DAEŞ teröristlerinin eline geçti. Aynı

süreçte Musul gibi sünni şehirler olan Bağdat'ın kuzeyindeki Tikrit ve

Felluce'ye yönelik de DAEŞ işgali vardı. DAEŞ, Musul'u işgal ettikten

sonra Şii dünyası için kutsal şehirlere yönelik işgal çağrısı yaptı,

işte bu çağrıyla birlikte hem Irak'taki Şii dini liderler hem de İran

harekete geçti.

İRAN'IN HAŞDİ ŞABİ'NİN KURULMASINDAKİ ROLÜ NEDİR?

DAEŞ'in, Bağdat, Basra, Kerbela, Necef, Kufe gibi şehirlerdeki Şii

türbelerine yönelik saldırı tehdidine ilk tepki Irak'taki Şii dini

liderlerden biri olan Sistani'den geldi. Iraklı gençlerin silahlanıp,

DAEŞ saldırılarına karşı kutsal mekanları koruması istendi.

Sistani'nin İran'la olan yakın ilişkisi bu çağrının İran tarafından da

hemen karşılık bulmasıyla sonuçlandı.

HAŞDİ ŞABİ TAM OLARAK NE ZAMAN KURULDU?

11 Haziran 2014'te Musul'un DAEŞ'e teslim edilmesinin ardından 13

Haziran'da Sistani'nin cihat çağrısı geldi ve bir gün sonra da Şii

militanlar Haşdi Şabi çatısında bir araya getirildi.

KAÇ GRUPTAN OLUŞUYORLAR, TOPLAM KAÇ KİŞİLER?

Haşdi Şabi yaklaşık 40 ayrı grubun bir araya gelmesiyle oluşturuldu

sayılarının ise 100 bin civarında olduğu biliniyor. Bazı kaynaklarda

60 bin olarak da veriliyor.

HAŞDİ ŞABİ'LER KİMLERDEN OLUŞUYOR?

Şii dini liderlerin çağrısı sonrası Irak'ta, İran'da, Pakistan,

Afganistan, Yemen, Lübnan gibi ülkelerden de gelen gençlerden

oluşturuldu. Yani bu gruptakilerin özelliği Arap kökenli olmaları

değil mezhepsel olarak Şiilik çatısında buluşmaları.

HAŞDİ ŞABİ IRAK'TA NELER YAPTI?

DAEŞ Musul'dan önce bir diğer sünni bölge olan Anbar vilayeti ve Anbar

içerisindeki Felluce ve Tikrit gibi Sünnilerin çoğunlukta olduğu

şehirleri işgal etti. Irak Ordusu 2015'in başlarında tıpkı bugün

Musul'da olduğu gibi Tikrit'te de kurtarma operasyonu başlattı ve

Haşdi Şabiler o operasyonlara katıldı.

TİKRİT'TE NELER OLDU?

Haşdi Şabi militanlarının Tikrit'e girmeleri bölgedeki Sünni

aşiretlerin tepkisine neden oldu. Zira endişeler haklı çıktı, Haşdi

Şabi militanları Tikrit'te DAEŞ'le savaşırken, bölgenin Sünni halkına

işkence etti, etnik temizlik uyguladı.

TİKRİT İLE MUSUL OPERASYONU KARŞILAŞTIRABİLİR MİYİZ?

2015 Mart'ta Tikrit'te Sünnilerin başına gelenler uluslararası insan

hakları izleme örgütü tarafından 60 sayfalık belgelerle raporlandı. O

raporlarda binlerce kişinin katledilmesi, yüzün üzerinde kişinin

işkence görmesi, Sünnilere ait evlerin yakılıp, yıkılması gibi çok

sayıda savaş suçu ortaya döküldü.

YANİ BUGÜN MUSUL OPERASYONUNDAKİ HAŞDİ ŞABİ ENDİŞESİNİN KAYNAĞI TİKRİT Mİ?

Tikrit'te Sünnilere yapılanlar başlı başına bir etnik temizlik

uygulamasıydı, bölgenin demografik yapısının değiştirilmesine yönelik

bir projeydi. Musul'da sünni aşiretlerin vurguladığı, Türkiye'nin her

gün resmi açıklamalarla dikkat çektiği mesele tam da 1,5 yıl önce

Tikrit'te yaşananların Musul'da yaşanabileceği endişesi.

HAŞDİ ŞABİ'NİN MUSUL'DAKİ KONUMLANMASI NE?

Haşdi Şabi Musul operasyonuna dışardan destek veriyor yani şehir

merkezine girildiğinde onlar girmeyecek böyle denildi. Ancak bölge

halkı bunu inandırıcı bulmuyor. Zira Haşdi Şabi militanları

operasyonun başından bu yana Musul dışında mevzilenmiş ve Musul'a

yönelik füzelerle yapılan harekata katılıyorlar.

OPERASYON SONRASI NE OLUR?

Operasyon bitip Musul'un şehir merkezine girildiğinde Haşdi Şabi

militanlarının da operasyonun ikinci kademesinde kayıtsız kalmaları

beklenmiyor. PKK-PYD'nin bile o bölgede tasarrufu varken, Haşdi Şabi

militanları Musul'a girmek için her yolu deneyecektir.

NE GİBİ YOLLAR MESELA?

Irak'tan aldığımız haberlere göre Irak Ordusunun içerisindeki terörle

mücadele birliklerine Haşdi Şabilerin sızdığı biliniyor. Yani Irak

ordusuna bağlı terörle mücadele timi adı altında resmi bir oluşum

kılıfıyla Musul operasyonuna kendilerini bir şekilde dahil ediyorlar.