AİHM’den TMMOB’’ye ikinci ret

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Mimarlar Odası Ankara Şubesi ve Şube Başkanı Tezcan Karakuş Candan adına, 2015 yılında Atatürk Orman Çiftliği (AOÇ) arazilerinde yürütülen projelerle ilgili açtığı davalarda verilen mahkeme kararlarının 'uygulanmadığı' gerekçesiyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) başvuruda bulundu. AİHM'de 46514/15 numarasıyla dosya açıldı ve ilgili bütün ulusal mahkeme karalarını istedi. Mimarlar Odası Ankara Şubesi, AOÇ alanlarıyla ilgili 60'ın üzerinde dava açtı.

AİHM'den Mimarlar Odası Ankara Şubesi'ne gönderilen yazıda, başvurunun ilk değerlendirmeyi geçtiği ve kabul edildiği belirtildi. Yazıda, başvurunun, iletilen bilgi ve belgeler ışığında Mahkeme'ye sunulacağı vurgulandı. Mahkeme'nin gerekli görmesi halinde başvurucuların da Mahkeme önüne çağrılabileceği belirtildi. Yazıda, "Ayrıca başvurunuzla ilgili önemli gelişmeleri en kısa süre içinde bildirmeniz ve gerekli tüm ulusal mahkeme kararlarını göndermeniz gerekmektedir" denildi.

"ANAYASA MAHKEMESİ AİHM'DEN DERS ALSIN"

AİHM'den gelen yazı üzerine Mimarlar Odası Ankara Şube Başkanı Tezcan Karakuş Candan, "Anayasa Mahkemesi ders alsın. Onların reddettiği başvuruyu AİHM kabul etti, dosyayı görüşecek. AİHM, bu kararıyla Anayasa Mahkemesi'ne ders vermiştir" şeklindeki açıklamalarıyla zafer kazandıklarını ilan etti.

AİHM'DEN TMMOB DERS NİTELİĞİNDE CEVAP

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Mimarlar Odası'nın başvurusuna AİHM'den ders niteliğinde cevap geldi. Mimarlar Odası Ankara Şubesi'nin "Cumhurbaşkanlığı Külliyesinin bir kısmının yapımında kullanılan malzemelerin maliyet ve birim fiyatlarına ilişkin talebini reddetmesinden" dolayı şikâyette bulunduğu AİHM, 2021 yılında yaptığı inceleme sonucunda şunlara yer verdi:

"TMMOB'nin kuruluşuna ilişkin kanunun, TMMOB ve başvuran Oda da dâhil olmak üzere şubelerinin amaç ve yetkilerini açıkça ve sınırlı bir şekilde sıraladığını gözlemlemektedir: Söz konusu amaçlar, mimarlık veya mühendislik mesleğinin örgütlenmesi veya mesleğin devlet organları önünde temsil edilmesi ile sınırlıdır. TMMOB'nin kendisinin üstlendiği ve başvuran oda tarafından ileri sürülen ek amaçlara değinmez.

Mahkeme ayrıca, kuruluşa ilişkin kanunda yer alan bu gerekliliğin, aynı zamanda, başvuran odanın Ticaret Odası tarafından verilen ret kararına karşı açtığı başvuruyu değerlendirmeye çağrılan idare mahkemeleri tarafından onaylandığını gözlemlemektedir. Söz konusu mahkemeler, talep edilen bilgilerin, başvuran Odanın kanunda belirtilen amaçları ile pek ilgili olmadığı kanaatine varmışlardır.

KAMU MENFAATİNİN KORUNMASI SAĞLANIYOR

Oda tarafından talep edilen bilgilerin, özellikle, inşaat firmalarının Cumhurbaşkanlığı Külliyesinin yapımı için düzenledikleri kamu ihaleleri çerçevesinde belirledikleri inşaat kalem ürün ve malzemelerinin birim fiyatları gibi ihalelerin detayları kapsamına girdiklerini gözlemlemektedir. Söz konusu bilgiler, doğrudan bu firmaların ticari ve teknolojik stratejisi ile ilgilidir. Mahkeme, Türk hukukunun, rakipler ve üçüncü taraflar karşısında, kamu ihaleleri kapsamında firmalar tarafından yapılan tekliflerde belirtilen kalem ve hizmetlerin birim fiyatlarının gizliliğini tanıdığını ve bunun amacının, kamu ihalelerine ilişkin tekliflerde adil rekabeti ve dolayısıyla kamu menfaatinin korunmasını sağlamak olduğunu kaydetmektedir. Bu tespitin, ihtilaf durumunda bu tür bilgilerin adli veya idari soruşturma organlarına açıklanmasını sınırlayan Türk hukuku hükümleriyle tutarlı olduğu belirtilmelidir.

TMMOB GÖREVİ DIŞINDA HAREKET EDİYOR

Cumhurbaşkanlığı Külliyesinin yapım maliyetine ilişkin bilgi edinme hakkının, TMMOB'nin kuruluşuna ilişkin kanununda sınırlı olarak tanımlanan Ankara Mimarlar Odası görevlerinin dışında kaldığı kanaatindedir. Sonuç olarak, başvuran odanın şikâyetleri bu bağlamda Sözleşme hükümleri ile konu bakımından (rationemateriae) bağdaşmamaktadır. Bu nedenle Mahkeme, başvurunun, Sözleşme'nin 35. maddesinin 3. fıkrasının a) bendi ve 4. fıkrası uyarınca kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerektiği kanaatindedir. Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle, Başvurunun kabul edilemez olduğuna karar vermiştir. İşbu karar tanzim edilmiş olup 4 Kasım 2021 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir."

AİHM'DEN DERS VERMEYE DEVAM ETTİ

Mimarlar Odası Ankara Şubesi'nin, "Atatürk Orman Çiftliği alanına sistematik olarak zarar verdiğini ileri sürdüğü" şeklindeki şikayetine ise AİHM, talebi oy birliği ile kabul etmedi. "Başvuranların 'kamu yararını savunma görevini üstlendikleri yolundaki açıklamalarının 'kamu makamlarının Atatürk Orman Çiftliği arazisinde bulunan bir alana bir Cumhurbaşkanlığı kompleksi inşa etme planının, kendi menfaatlerini nasıl bir tehlikeye düşürdüğü konusunda tatmin edici olmadığını, bu bağlamda söz konusu açıklamaların idare mahkemeleri önündeki yargılamaların Sözleşme'nin 6. maddesi anlamında "medeni hak ve yükümlülükleri" için doğrudan belirleyici olduğunu göstermek için yeterli olmadığını belirtmiştir.Bu gerekçelerle, Mahkeme, başvuranların başvurusunun Sözleşme hükümleriyle konu bakımından uyumsuzluk nedeniyle kabul edilemez olduğu ve Sözleşme'nin 35'in 3 ve 4. maddesi uyarınca başvurunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varmıştır. Bu nedenlerle, talebin oy birliğiyle kabul edilemez olduğuna karar vermiştir. 4 Temmuz 2024'te yazılı olarak tebliğ edilmiştir" denildi.

Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin

Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!