Doğurganlık hızı gelecek meselesi
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, “Türkiye, doğurganlık hızında kritik bir eşiğin altına düşmüş durumda. Bu düşüş sadece demografik bir veri değil; ekonomiden sosyal yapıya, çalışma hayatından milli güvenliğe kadar pek çok alanı doğrudan etkileyen bir gelecek meselesi” dedi
KENAN KIRAN
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Arnavutköy Darülaceze Sosyal Yaşam Şehri'nde gazete ve televizyonların temsilcileriyle bir araya gelerek Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ilan ettiği 2025 Aile Yılı'nda yapılan çalışmalara ilişkin açıklamalarda bulundu. Göktaş şunları söyledi:
KRİTİK EŞİĞİN ALTINDA
Araştırma sonuçları gösteriyor ki; Türkiye, doğurganlık hızında kritik bir eşiğin altına düşmüş durumda. Bu düşüş sadece demografik bir veri değil; ekonomiden sosyal yapıya, çalışma hayatından milli güvenliğe kadar pek çok alanı doğrudan etkileyen bir gelecek meselesi. Bu nedenle uzun vadeli ve kararlı bir devlet politikası olarak ele alıyoruz.
AİLE VE GENÇLİK FONU DESTEĞİ
Toplumun en güçlü dayanağı aile. Biz sosyal politikalarımızı; aileyi güçlendiren bir anlayışla inşa ediyoruz. Aile ve Gençlik Fonu'nu 81 ilde yaygınlaştırdık. Bugüne kadar 68 bin 763 çiftimiz bu fondan yararlanmaya hak kazandı. 8 milyar 466 milyon lira ödeme gerçekleştirdik. Fondan faydalanan 4 bin 715 gencimizin 4 bin 765 çocuğu dünyaya geldi. Bu gençlerde ilk anne olma yaşı ortalaması 23, ilk baba olma ortalama yaşı 26. Bu veri Aile ve Gençlik Fonu'nun işlevselliği açısından da son derece umut verici.
BÖYLE GİDERSE NÜFUS 25 MİLYONA GERİLEYECEK
Birleşmiş Milletler'in (BM) çok düşük senaryosuna göre, mevcut eğilimler devam ederse Türkiye nüfusu 2100'de 25 milyona kadar gerileyecek. TÜİK'in düşük senaryosuna göre ise 54 milyona gerileyecek. Bugün baktığımızda ise 2001'de 2.38 olan doğurganlık hızımız, bugün itibarıyla 1.48'e gerilemiş durumda. Bu oran, nüfusun kendini yenileme eşiği olan 2.1'in altındadır ve bu Türkiye'yi Avrupa'nın en düşük doğurganlık oranlarına sahip ülkeleriyle aynı seviyeye getirmiştir. Bu yüzden nüfus meselesini milli güvenlik ve beka sorunu olarak ele alıyor, çok boyutlu stratejilerle nüfus artışını teşvik eden politikalar yürütüyoruz.
EVLENME VE ANNE OLMA YAŞI YÜKSELDİ
Ortalama ilk evlenme yaşı artıyor, ilk anne olma yaşımızda artış var. Kadınlarda ilk anne olma yaşı 2001'de 25.8 iken, 2024'te ilk anne olma yaşı 29.3'e çıktı. İlk baba olma yaşı 26 iken 28'e yükseldi. Bu durum, doğurganlığı doğrudan etkilemektedir. Bugün hanelerimizin yüzde 57'sinde çocuk sesi duyulmuyor. Nüfus gibi beka meselesi yaptığımız bir konuyu çok ciddiye alıyoruz. İnanıyorum ki attığımız adımlarla, hayata geçirdiğimiz projelerimizle, teşvik programlarımızla nüfus hızımızı istediğimiz seviyeye çıkaracak ve Türkiye'nin genç ve dinamik yapısını muhafaza edeceğiz.
DOĞUM YARDIMI
2025 itibarıyla doğan her çocuk için hiçbir kriter aramaksızın teşvikler getirdik. İlk çocuk için sağlanan tek seferlik doğum desteğini 5 bin liraya çıkardık. 2'nci çocuk için 1.500 lira, 3'üncü ve sonraki çocuklar için 5.000 liralık desteklerimizi her ay çocuklar 5 yaşını doldurana kadar düzenli olarak annelerin hesaplarına yatıracağız. Bu kapsamda Aile Yılı'nda, 721 bin çocuk için toplam 8.7 milyar lira ödeme gerçekleştirdik.
AİLE VE NÜFUS ON YILI
Cumhurbaşkanımızın liderliğinde 2026– 2035 dönemi 'Aile ve Nüfus On Yılı' olarak ilan edildi. Bu dönemi kalıcı ve yapısal adımlar atacağımız bir yol haritasıyla sürdüreceğiz. Çalışmalarımızı bir genelgeyle yapısal çerçeveye oturtacağız. Önümüzdeki ay Cumhurbaşkanımızın teşrifleriyle bu genelgeyi tanıtacak ve adımları atacağız.
'GENÇ YAPIYI KORURKEN YAŞLILARIMIZI DA İHMAL ETMİYORUZ'
Darülaceze Sosyal Yaşam Şehri'ndeki yaşlıları da ziyaret eden Bakan Göktaş açıklamasında yaşlılarla ilgili şunları söyledi: "Nüfusumuzun genç yapısını korumak için çalışırken tabii ki değerimiz, başımızın tacı yaşlılarımızı da ihmal etmiyoruz. Yaşlılarımız bizim için bir yük değil, tecrübenin, hafızanın ve toplumsal değerlerin taşıyıcısıdır. Bakanlığa bağlı 173 huzurevinde 14 bin 885 yaşlı vatandaş, 282 özel huzurevinde de 13 bin 740 yaşlı hizmet alıyor. Geçen yıl 8 huzurevinin açılışını gerçekleştirdik. Bu yıl 8 huzurevini daha hizmete sokacağız. Huzurevlerindeki yaşlılarımızın yüzde 30'una ücretsiz hizmet veriyoruz. YADES (Yaşlı Destek Programı) kapsamında da sadece 2025 yılında 42 milyon TL kaynak aktarımı yaptık. 108 bin hanedeki 162 bin yaşlımız için bu kaynak kullanıldı."