Bakan Fidan: “Sorun İsrail’in barış istememesi”

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, BAE ziyaretinin ardından basın mensuplarına yazılı açıklamalarda bulundu. ABD/İsrail’in İran’a yaptığı saldırıları değerlendiren Bakan Fidan, “İsrail, ABD üzerinde etkili olmaya çalışacak ve ateşkes veya kısa sürede bir barışa ulaşılmasını engellemek isteyecektir.” İfadelerine yer verirken, “Sorun, savaşı bitirmeye yönelik planlar olmaması değil. Sorun İsrail'in barış istememesi.” dedi. ABD ve İsrail'in başlangıç pozisyonlarının birbirinden uzaklaştığı yönündeki değerlendirmelerin arttığının altını çizen Fidan, “Bu da savaşın daha uzaması sonucunu doğurabilir" değerlendirmesinde bulundu.

Bakan Fidan, Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'ne yaptığı ziyaretin ardından basın mensuplarına yazılı değerlendirmede bulundu. Fidan, Körfez ülkelerinde savaşın 2-3 hafta daha süreceği değerlendirmesi yapıldığını belirterek, "Burada belirleyici olan ABD'nin tutumu olacak. İsrail, ABD üzerinde etkili olmaya çalışacak ve ateşkes veya kısa sürede bir barışa ulaşılmasını engellemek isteyecektir. ABD ve İsrail'in başlangıç pozisyonlarının birbirinden uzaklaştığı yönündeki değerlendirmeler arttı. Bu da savaşın daha uzaması sonucunu doğurabilir. Savaş varken müzakere edilmesi seçeneği pek olası görünmüyor. Ama kısa süreli ateşkes ilan edip, bu süre zarfında müzakereye başlayıp, 'müzakereden sonuç alamazsam tekrar savaşa başlarım' denilmesi ihtimalini de göz önünde bulundurmalıyız.

İsrail, 'Savaş mümkün olduğunca uzasın, İran'a daha fazla zarar verelim' gibi bir politika da izleyebilir. Bu yaklaşım karşısında ABD'nin alacağı tutum önem kazanacak. İsrail kendileri için önemli olan askeri ve sanayi hedeflerini ortadan kaldırmadan durdurmayacağı izlenimini veriyor. Suikastler devam ediyor. Bu savaşı İsrail başlattı. Sorun, savaşı bitirmeye yönelik planlar olmaması değil. Sorun İsrail'in barış istememesi. Bu gerçeği her yerde, her fırsatta vurguluyoruz" dedi.

'TÜM DİPLOMATİK ZEMİNLERİ KULLANMAYA DEVAM EDECEĞİZ'

Körfez'de savaştan sonra pek çok şeyin değişebileceğine dikkat çeken Bakan Fidan, "Savunma sanayii alanında yeni arayışlara girebilirler. Savaşın sona ermesinin ardından Körfez ülkeleri İran'dan beklentilerini açıkça ortaya koyup, bazı şartlar yerine getirildiği takdirde ekonomik iş birliği üzerine yoğunlaşılabilir. İran da Körfez'deki ABD üsleri konusunda bazı taleplerle ortaya çıkabilir. Şu da önemli bir nokta; Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol ve LNG Çin'e, AB ülkelerine, Güney Kore, Japonya, Hindistan'a gidiyor. Bu ülkelerin beklentileri neler olacak? Bu savaşın ardından Türkiye'ye olan güvenin arttığını görüyoruz. Başından beri ikircikli bir tavır takınmadık. Yapılan yanlışları tüm taraflara açıkça söylediğimizi herkes görüyor. İran'a yapılanın da Körfez ülkelerine yapılanın da yanlış olduğunu en güçlü ve net şekilde gündeme getiriyoruz" ifadelerini kullandı.

Bakan Fidan, devamında şunları aktardı:

"Körfez ülkeleri yoğun saldırı altında bulunuyor. Bu savaşta İran'ın kendilerini neden hedef aldığını sorguluyorlar. 'Bizim bu savaşın çıkışıyla bir ilgimiz yok, o başka bir konu' diyorlar. 'Bize yapılan saldırı haksız bir saldırı ve bu saldırıya karşı cevap vermemiz gerekiyor' diyorlar. Körfez ülkeleri hava sahalarını ve ülkelerindeki üsleri İran'a karşı kullandırmayacaklarını en başta deklare ettiler. 'Biz bu savaşın parçası değiliz' diyorlar. Ayrıca İran'ın askeri üsler dışında sivil altyapıya da ekonomik hedeflere de saldırı yaptığını, bunun kasıtlı olduğunu söylüyorlar. Biz başından beri uyarıyoruz. Körfez ülkeleri mevcut durumun devam etmesi halinde karşı önlem almak zorunda kalacaklarını söylüyorlar.

Bu toplantıda biraz da bu konudaki son uyarılarını yaptılar. Son yoğun saldırılar da bunu tetikledi, risk arttı. Bu durumun tüm bölgeyi içine çekecek uzun süreli bir savaşa doğru gitmesini biz hiçbir şekilde arzu etmiyoruz. Savaşın bir an önce sona ermesi için dün Riyad'da yapılan toplantı gibi başta bölgesel girişimler olmak üzere tüm diplomatik zeminleri kullanmaya devam edeceğiz. Maalesef başından beri yaptığımız bütün analizlerin doğru çıkması bizi üzüyor. Bir taraftan da geleceğe yönelik daha sağlıklı adım atmak için Türkiye'nin sesine ve görüşüne ne kadar ihtiyaç duyulduğunu görüyoruz."

"TEŞHİSLERİMİZ DE TEKLİFLERİMİZ DE KIYMETLİ"

Riyad'daki toplantının Körfez ülkeleri tarafından tek bir gündemle organize edildiğine işaret eden Bakan Fidan, "İran'ın bu ülkelere gerçekleştirdiği saldırılar konusunda bölge ülkelerinin değerlendirmelerini almak için toplantı yapıldı. Savaştan doğrudan veya dolaylı olarak etkilenen bütün bölge ülkeleri masa etrafındaydı. Ortak bir akıl araması amaçlıydı. Herkes durumun aciliyetini ortaya koydu. Tek gündem maddeli bir toplantıydı. Ortak açıklama da bunu yansıtıyor. Biz ilkesel tutumumuzu sürdürüyoruz. Hem İsrail'in saldırganlığına ve yayılmacılığına hem de İran'ın savaşı bölgeye yaymaya yönelik eylemlerine karşı çıkıyoruz. Nitekim yalnızca İran gündemiyle organize edilmiş olsa da Riyad'daki toplantıda, İsrail'in bu savaşın ortaya çıkmasındaki rolünü vurguladık. Dahası İsrail'in bölgedeki yayılmacılığının yarattığı tehdide ortak açıklamada değinilmesini sağladık.

Zaten her platformda bu eleştirilerimizi en üst düzeyde dile getiriyor, adımlarımızı atıyoruz. İsrail'i en başından beri en güçlü şekilde eleştiren ülke Türkiye olmuştur. Şimdi burada bizim durduğumuz yerden getirdiğimiz teklifler aslında bir istikrar arayışı, herkesin menfaatine olan. Ama tarafların arasında istikrardan ziyade bir kazancı, bir zaferi, bir dominasyonu önceleyen bakış açıları olduğu zaman bu başka bir noktaya gidiyor. Bu sefer konuşma, konuşmuş olmak için yapılıyor. Ana gündemi daha da farklı şekilde ilerletmek için yapılıyor. Biz o konuda yorumlar alıyoruz. Bizim vurguladığımız iki husus var. Birincisi gerçekten konuya odaklanarak sahici, doğru, profesyonel tespiti yapmak. İkincisi de çizgimizi hiç değiştirmeden hani güçlü bir ülke olmaya devam ederek yapıcı bir etki kullanmak. Çünkü bizim şimdi teşhislerimiz de kıymetli, tekliflerimiz de kıymetli" değerlendirmesinde bulundu.

'İLİŞKİLERDE BELLİ BİR İSTİKRARI KORUYORUZ'

Fidan, Türkiye'nin Avrupa Birliği (AB) üyeliği konusunda hedefin değişmediğine vurgu yaparak, "Ancak Avrupa'da bizimle üyelik sürecini yürütecek siyasi bir iradenin ortaya çıkmasını da bekliyoruz. Her halükarda AB ile iyi ilişkiler yürütmemiz her bakımdan çok önemli. Gümrük Birliği'nin güncellenmesi ve vize serbestisi meseleleri önemli. Bunlarla ilgili görüşmeye devam ediyoruz. İlişkilerde belli bir istikrarı koruyoruz, kötüye gitmiyor, daha iyiye de gidebilir. Yasa dışı göç, terörle mücadele gibi bize ihtiyaç duydukları çeşitli alanlar var. Gerek vatandaşlarının İran'dan, Orta Doğu'dan vesaire tahliye olması gibi konularda da sürekli kapımızı çalıyorlar. Bu konularda da gerekli desteği veriyoruz. Zaten askeri imkanlarımız da ortada. Vize serbestisi konusunda geriye kalan 6 madde üzerinde de ilgili kurumların çalışmaları sürüyor" dedi.