Sıfırdan yazılan destan

Emine Erdoğan’ın öncülüğünde 2017’de başlatılan ‘Sıfır Atık Projesi’ dünyanın en büyük çevre hareketine dönüştü. Hareket, kısa sürede 7 uluslararası ödüle layık görüldü

27 Eylül 2017'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın himayesinde başlayan Sıfır Atık Hareketi, kısa sürede dünyanın en büyük çevre hareketine dönüştü. 14 Aralık 2022'de BM Genel Kurulu'nda Türkiye'nin ana sunucu, 105 ülkenin de ortak sunucu olduğu oylamada 30 Mart tarihi, 'Uluslararası Sıfır Atık Günü' olarak ilan edildi. Proje başlangıcından 2025 yılı sonuna kadar geçen süreçte; toplamda 90 milyon ton atık çöp olmak yerine hammaddeye dönüştü. 2017'de yüzde 13 olan geri kazanım oranını 2025'te yüzde 37.53'e yükseltildi. Ülke ekonomisine 365 milyar lira katkı sağlandı. Türkiye 2035'te geri kazanım oranını yüzde 60'a, 2053'te ise yüzde 70'e çıkarmayı hedefliyor. Toplanan atıklar sayesinde 54 milyon hanenin 1 yıllık elektrik ihtiyacına eşdeğer 270 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu sağlandı. Türkiye'deki tüm araçların 1 yıllık yakıt tüketiminden daha fazlasını kapsayan 60 milyar litre petrol tasarrufu elde edildi.

DENİZLER NEFES ALDI

Yaklaşık 55 bin futbol sahası büyüklüğüne denk olan atık depolama yeri tasarrufu da öne çıkan bir diğer kazanım oldu. Proje sayesinde Türkiye'deki ormanların yüzde 7'sine denk gelen 613 milyon ağacın kesilmesi önlendi. Proje kapsamındaki temizlik çalışmaları için 64 lisanslı atık alım gemisi, 183 atık kabul tesisi aracılığıyla toplam 348 kıyı tesisinde atık alım hizmeti veriliyor. 2026 yılı itibarıyla yaklaşık 325 bin tondan fazla deniz çöpü toplanarak bertaraf edildi. Denizler, 23 bin kamyon dolusu çöpten kurtarıldı. Sıfır Atık Hareketi'nin en kritik aşamalarından olan Depozito Yönetim Sistemi, Ocak 2025'te Sakarya'da hayata geçirilen pilot uygulamanın ardından bugün itibarıyla 53 ilde kullanıma sunuldu. Sisteme kayıtlı kullanıcı sayısı 117 bine yükseldi. Bugüne kadar iade edilen ambalaj sayısı 12.5 milyonu aşarken yaklaşık 3 milyon liralık hammadde geliri elde edildi.

İLK İMZA ERDOĞAN'DAN

Proje kapsamında tarihe geçen 'ilkler' de yaşandı. Emine Erdoğan, BM 77. Genel Kurulu marjında düzenlenen 'Sıfır Atık' konulu özel oturumda konuşma yaparak kurula hitap eden ilk Türk lider eşi oldu. 12 Nisan 2023'te 'BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu' resmen kuruldu. Başkanlığını Emine Erdoğan'ın yaptığı danışma kurulunda, BM Genel Sekreter Yardımcısı Guy Bernard Ryder'in yanı sıra 13 ülkeden üye yer aldı. BM 78. Genel Kurulu kapsamında Emine Erdoğan'ın öncülüğünde New York'taki Türkevi'nde "Küresel Sıfır Atık Hareketine Doğru" etkinliği düzenlendi. Etkinlikte Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 'Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı'na ilk imzayı attı. Sıfır Atık Projesi; 2018 yılında BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), 2021 yılında BM Kalkınma Programı (UNDP) ve BM İnsan Yerleşimleri Programı (UN-Habitat), 2022 yılında Akdeniz Parlamenterler Meclisi ve Dünya Bankası, 2024 yılında ikinci kez Akdeniz Parlamenterler Meclisi ve 2026 yılında Green Organization tarafından toplamda yedi uluslararası ödüle layık görüldü.

BU GİDİŞATA HEP BİRLİKTE 'DUR' DİYELİM

Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan, "Dünyada her yıl 5.8 trilyon tabak yemeğe eşdeğer 2.3 milyar ton gıda tüketilmeden kaybediliyor" ifadesini kullandı. Emine Erdoğan, 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü dolayısıyla NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda şunları kaydetti: "Bu sene 'Gıda İsrafı' temasıyla 4'üncü yılını kutladığımız 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü, görünmeyen bir kaybı gözler önüne seriyor. Dünyada her yıl, 5.8 trilyon tabak yemeğe eşdeğer 2.3 milyar ton gıda tüketilmeden kaybediliyor. Ziyan olan her lokma yalnızca bir nimetin değil, toprağın bereketinin, suyun kıymetinin ve emeğin karşılığının eksilmesidir. Bu gidişata hep birlikte 'dur!' diyelim."