Başkan Erdoğan: Dünya keskin bir dönüşümden geçiyor

Başkan Recep Tayyip Erdoğan, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından Haliç Kongre Merkezi'nde düzenlenen 6. OECD Beceriler Zirvesi'ne (OECD 2026 Skills Summit) katıldı.

İSTİHDAMDA EZBERLER BOZULUYOR

Erdoğan, burada yaptığı konuşmada şunları söyledi:

Sayın genel sekreter, sayın bakanlar, uluslararası kuruluşların kıymetli temsilcileri, değerli misafirler; sizleri en kalbi duygularımla, hürmetle ve muhabbetle selamlıyorum. OECD 2026 Beceriler Zirvesi münasebetiyle sizleri kıtaların buluşma noktası İstanbul'umuzda ağırlamaktan büyük bir memnuniyet duyuyorum. Ülkemizin dünyaya açılan cümle kapısı olan İstanbul'da sizleri misafir etmek, böyle önemli bir zirveye ev sahipliği yapmak gurur vesilesidir. Yurt içinden ve yurt dışından zirveye iştirak eden tüm misafirlere şahsım, ülkem ve milletim adına şükranlarımı sunuyorum. Bu önemli toplantıdan fırsat buldukça İstanbul'umuzun güzelliklerini, tarihi ve kültür zenginliklerini görme imkânı elde edeceğinize inanıyorum. Konuşmamın hemen başında bir hususun altını çizmek istiyorum. Sizlerin de takip ettiği üzere dünyamız, teknolojinin ve yapay zekânın öncülüğünü yaptığı keskin bir dönüşüm sürecinden geçiyor. Bu değişimin insanlığa neler kazandırdığı, neler kaybettirdiği hesabını elbette akademisyenlerimiz çok boyutlu bir şekilde yapmaktadır. Ama şunu hepimiz çok net biçimde görebiliyoruz: Önüne çıkanı sürükleyen bu değişim dalgasını durdurmak, değişime set çekmek mümkün değil. Fakat değişimi doğru okumak, doğru yönlendirmek ve sağlıklı bir şekilde yönetmek bizim elimizdedir. Dahası bu, biz karar alıcıların asli vazifelerinden biridir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığımız ile OECD arasındaki yakın iş birliğinin tezahürü olan bu zirvenin, beceriler alanında küresel diyalog için güçlü bir zemin oluşturacağını düşünüyorum. İnsanlığın ortak sınamalarına karşı ortak çözüm yolları geliştirmenin, daha önce hiç olmadığı kadar kritik olduğu bir dönemin içindeyiz. Özellikle istihdam alanında ezberlerin bozulduğuna şahit oluyoruz. Teknolojide yaşanan gelişime paralel olarak üretim biçimleri değişiyor, meslekler dönüşüyor; bazı işler hükmünü yitirirken yeni iş alanları ortaya çıkıyor. İçinde bulunduğumuz dönemde ülkelerin başarısını belirleyecek unsurun beşerî sermayenin niteliği olacağı anlaşılıyor. Zirvenin ana temasının nesiller arası yeteneğin ortaya çıkarılması olarak belirlenmesini bu bakımdan çok isabetli buluyorum. Beceriler Zirvesi'nin başarılı geçmesini diliyor, farklı oturumlarda yapılacak değerlendirmelerin şimdiden hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum.

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Dünya keskin bir dönüşümden geçiyor

"KARANLIK FABRİKA" DÖNEMİ BAŞLIYOR

Değerli misafirler, uluslararası araştırmalar ülkelerin büyük bölümünde çalışma çağındaki nüfusun daraldığını gösteriyor. Nüfusumuz yaşlanırken iş gücü piyasalarımız yeni baskılara, yeni meydan okumalara maruz kalıyor. Dijital ve yeşil dönüşüm, beceri talebinin niteliğini de kökten değiştiriyor. Bazı sektörlerde kaçınılmaz olarak iş gücü talebi azalırken, yeni istihdam alanlarında çalışacak personel bulmakta zorluk çekiliyor. Bunu ülkemiz dâhil tüm ekonomiler farklı düzeylerde tecrübe etmektedir. Bilhassa robotik teknolojilerin ve yapay zekâ kullanımının yaygınlaşması, yeni imkânlarla beraber çeşitli endişeleri de beraberinde getirmektedir. Bakınız, şurası son derece dikkat çekicidir: Küresel robot piyasasının şu anki 100 milyar dolar seviyesinden 2050 yılına kadar 25 trilyon dolarlık bir pazara dönüşeceği öngörülüyor. Kimi ülkelerde adına "karanlık fabrika" denilen, tamamen otomasyona dayalı üretim tesisleri hızla yaygınlaşıyor. Yapay zekânın talimat verdiği robotların uyguladığı, dolayısıyla üretim süreçlerinin hemen hiçbir aşamasında insan unsurunun olmadığı bu yeni düzenin nasıl yönetileceği büyük bir muamma olarak önümüzde duruyor. Endüstri 4.0 süreci bir taraftan daha ucuz, daha hızlı ve hatasız üretim imkânı sunarken, diğer taraftan da ciddi sıkıntılara yol açıyor. Sadece karanlık fabrika gerçeğine bakmak bile iş gücü piyasalarının sanayi devrimine benzer bir değişim dalgasıyla karşı karşıya olduğunu görmek için fazlasıyla yeterlidir. Beceriler Zirvesi'nde ele alınacak üç konu başlığının, başta iş çevrelerimiz olmak üzere hepimize farklı ufuklar kazandıracağına inanıyorum.

YAŞLANAN DÜNYA YENİ RİSKLER DOĞURUYOR

Şüphesiz eğitim, her alanda olduğu gibi bu süreçte de öncelikli meseledir. Bilginin bir ülke, bir şirket veya bir şahıs için en büyük güç kaynaklarından biri olduğunun hepimiz farkındayız. Ancak güncelliğini kaybetmiş ya da pratiğe dönüşmeyen bilgi, sahibi için yüktür. Bilgiye sahip olmak kadar onu işlemek, kullanmak, dönüştürmek ve yeni durumlara uyarlamak da büyük önem arz ediyor. Yani içeriği, araçları, uygulayıcısı ve alıcısıyla eğitimin tüm paydaşlarının çağımızın değişim hızına ayak uydurması gerekiyor. Burada şu çarpıcı gerçeğe dikkat çekmek istiyorum: OECD'nin yaptığı değerlendirmelere göre birçok ülkede öğrencilerin temel becerilerinde gerileme yaşanmakta, öğretmen iş gücü yaşlanmakta, eğitim sistemlerinin yeniden şekillendirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Bizler artık öğrenmenin okul sıralarında başlayıp diploma ile tamamlandığı bir dönemde yaşamıyoruz. Tam tersine günümüzde öğrenme, hayatın tamamına yayılmış dinamik bir süreci ifade ediyor.

Dikkate alınması gereken bir diğer husus şudur: 2030'da dünya nüfusunun beşte birini 60 yaş ve üstü kişiler oluşturacak. 2050'de ise bu oranın dörtte bire ulaşacağı tahmin ediliyor. Dolayısıyla insanlar iş hayatında her geçen yıl geçmişe göre daha uzun süre kalacak demektir. Bir de buna aşırı bireyselleşmeyi, geleneksel aile yapısının çözülmesini, "her koyun kendi bacağından asılır" sözünde vücut bulan bencilliğin giderek daha fazla kabul görmesini eklediğimizde karşımıza ciddi bir sorun çıkıyor. Hamdolsun, ülkemiz bu konuda dünyanın pek çok ülkesine kıyasla çok iyi bir yerdedir. Aile bağlarımızın hâlen diri olması, yardımlaşma ve dayanışma kültürünün hâlen güçlü olması bize önemli bir avantaj sağlamaktadır. Buna rağmen bir taraftan toplumun temeli olan aile müessesesini çeşitli projelerle güçlendirirken, diğer taraftan da dünyanın en kapsamlı sosyal güvenlik sistemiyle kimseyi dışarıda bırakmamaya özen gösteriyoruz.

EŞİTSİZLİK KALKINMANIN ÖNÜNDE ENGEL

Kıymetli dostlar, üzerine titrediğimiz hususlardan biri de yetişkinlerin eğitimidir. Yetişkinlerin becerilerini güncellemesi, yeni alanlarda yetkinlik kazanması ve değişime uyum sağlayabilmesi hepimiz için kritik önemdedir. Esnek eğitim modelleri, kariyer rehberliği mekanizmaları ve işverenlerle etkin ortaklıklar iş gücü piyasalarında belirleyici olacaktır. Daha açık bir ifadeyle hayat boyu öğrenme, sadece bireylerin kariyerlerini değil, ülkelerin rekabet gücünü de belirleyecektir.

Gizli kalan yeteneklerin ortaya çıkarılması ise günümüzde ekonomik bir ihtiyaç olduğu ölçüde aynı zamanda ahlaki bir sorumluluktur. Bugün pek çok ülkede kadınlar, göçmenler ve dezavantajlı öğrenciler gibi kesimler potansiyellerini maalesef tam olarak kullanamıyor. Bu durumun sonuçlarını yalnızca ekonomik bir kayıp olarak göremeyiz. Beşerî sermayesinin önemli bir kısmını atıl bırakan hiçbir ülke, gerçek anlamda güçlü bir kalkınma hamlesine girişemez. Ayrımcılık ve eşitsizlik başta olmak üzere farklı nedenlerle kendi potansiyellerini gerçekleştirme fırsatı sunamayan ülkelerde adil bir düzenin varlığından bahsedilemez. Türkiye olarak özellikle kadınlara yönelik özgün projeleri devreye alarak bu alanda 20-25 sene önce hayal dahi edilemeyen başarılara imza attık. Göreve geldiğimizde yüzde 27,9 olan kadınların iş gücüne katılım oranını yüzde 34,7'ye çıkardık. Yine aynı dönemde ülkemizde kadın istihdamı yüzde 25,3'ten yüzde 31,7'ye yükseldi. Kadınları sosyal hayattan, ekonomik hayattan ve özellikle eğitimden uzaklaştıran her türlü bariyeri ortadan kaldırdık. Bunun neticesinde kadın kamu çalışanlarının oranı sadece son 12 yılda yüzde 34,2'den yüzde 43,38'e çıktı.

GENÇLER İÇİN YENİ DESTEK PROGRAMI

Geçtiğimiz hafta meclisimizde kabul edilen bir kanunla çok önemli bir kolaylığı daha kadınların istifadesine sunduk. Yeni düzenlemelerle birlikte çalışan tüm annelerimizin doğum izni sürelerini 24 haftaya yükselttik. Aynı şekilde gençlerimizin eğitimi ve istihdamı için tüm imkânlarımızı seferber etmiş durumdayız. Göreve geldiğimizden bu yana her yıl bütçede aslan payını eğitime ayırdık. Demokrasinin askıya alındığı günlerde plana itilen mesleki eğitimi tekrar cazibe merkezi hâline getirdik. Yine bu süreçte çeşitli programlarla gençlerimizi geleceğin mesleklerine hazırlıyor, eğitim kurumlarımızın iş dünyasıyla irtibatını artırıyoruz. 6 Ocak'ta kamuoyumuzla paylaştığımız "Gençliğin Üretim Çağı Güç Programı" bunlardan biridir. Bu program ile staj imkânlarından beceri kazandırmaya, mesleki yönlendirmeden ücret desteklerine kadar pek çok alanda gençlerimize ve işverenlerimize yeni destekler sunacağız. Hedefimiz, gelecek üç yılda 3 milyon gencimizi istihdama kazandırmaktır. Çalışma hayatımıza yüzyıllardır yön veren usta-çırak ilişkisini de günümüz şartlarına adapte etmiş olacağız. Kıymetli konuklar, hükümetimiz zirvede tartışılacak başlıklara güçlü bir siyasi irade ve uzun vadeli bir bakış açısıyla yaklaşmaktadır. İnsan merkezli kalkınma anlayışımız doğrultusunda eğitimden istihdama, iş gücü politikalarından sosyal korumaya kadar her alanda reformlarımıza hız kesmeden devam ediyoruz. Giderek daha fazla dijitalleşen dünyada bilinen çalışma modelleri köklü bir değişime uğramaktadır. Bu süreç bir yandan yeni iş imkânları ortaya çıkarırken, diğer yandan istihdamın kayıt dışı alanlara kayma riskini artırmaktadır. Ama biz aldığımız tedbirler sayesinde son 23 yılda kayıt dışı istihdamla mücadelede kayda değer başarılar elde ettik. 2000'li yılların başında yüzde 52'nin üzerinde olan kayıt dışı istihdam oranını 2025 yılı itibarıyla yüzde 24'e kadar düşürmeyi başardık. Üstelik bu başarıyı, küresel düzeyde kayıt dışılığın arttığı bir konjonktürde; işsizlik ve istihdam oranları bakımından son 23 yılın en iyi sonuçlarını aldığımız bir dönemde imza attık.

KAYIT DIŞI İSTİHDAMDA TARİHİ DÜŞÜŞ

Şunu bir kere daha açık açık ifade etmek isterim: Türkiye Yüzyılı vizyonumuzun merkezinde nitelikli insan kaynağı, güçlü aile yapısı, üretken ekonomi ve kapsayıcı sosyal kalkınma vardır. Ancak beceri politikaları, devlet kurumlarının tek başına yürütebileceği bir alan değildir. Bu mesele; kamu, özel sektör, üniversiteler, sendikalar, yerel yönetimler ve sivil toplum arasında güçlü bir iş birliğini gerektirir. Dolayısıyla zirvede yapılacak değerlendirmelerin yalnızca sorunların tespitiyle sınırlı kalmamasını, aynı zamanda cesur, uygulanabilir ve insanı merkeze alan çözümler geliştirilmesine vesile olmasını diliyorum. OECD'nin analitik kapasitesinin ve ülkeler arasında kurduğu diyalog zemininin bu noktada çok önemli bir imkân olduğuna inanıyorum. Küresel jeopolitik ve ekonomik dinamiklerin dönüştüğü mevcut ortamda OECD İstanbul Merkezinin de önemli bir rol oynadığını görüyor, bundan ayrıca memnuniyet duyuyoruz. Bu düşüncelerle OECD 2026 Beceriler Zirvesi'nin ülkelerimiz ve tüm insanlık için hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum. Zirvenin düzenlenmesinde emeği geçen Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığımızı, sayın Bakan ve ekibini, Genel Sekreter Cormann nezdinde OECD'nin tüm çalışanlarını gönülden tebrik ediyorum. Katılımlarınız dolayısıyla sizlere teşekkür ediyor, hepinizi bir kez daha saygıyla selamlıyorum. Kalın sağlıcakla.

40 ÜLKE BAKAN DÜZEYİNDE KATILDI

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü tarafından İstanbul'daki Haliç Kongre Merkezi'nde düzenlenen zirveye 64 ülke ve uluslararası kuruluş davet edilirken, yaklaşık 40 ülke bakan ve bakan yardımcısı düzeyinde temsil edildi. Zirvede, bilişim ve yapay zeka başta olmak üzere teknolojik dönüşümün iş gücü piyasalarına etkileri, geleceğin becerileri ve eğitim sistemlerinin bu değişime uyumu ele alındı. Programda, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, OECD Genel Sekreteri Mathias Cormann da birer konuşma yaptı. Konuşmaların ardından, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Işıkhan tarafından Cumhurbaşkanı Erdoğan'a, Osmanlı motifleriyle işlenmiş "Damla Kehribar" koleksiyonuna ait özel bir tespih takdim edildi. Aile fotoğrafıyla program sona erdi.

Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin

Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!