NATO, Türkiye etkisiyle devam dedi
Ankara’da gerçekleştirilen NATO Zirvesi, İttifak’ın geleceği için kritik rol oynadı. Zirveden önce ülkesini NATO’dan çekmeyi düşünen ABD Başkanı Trump’ın zirve sonrası, “NATO büyük ilerleme kaydetti” mesajı bunun en net göstergesi oldu
BETÜL USTA
NATO'nun etkin, caydırıcı ve aynı zamanda "barış" eksenli dış politika anlayışı dünyanın kaderine etki etti. NATO tarihinin en kritik zirvesi olarak görülen 36'ncı NATO devlet ve hükümet başkanları zirvesi "Tamam mı devam mı?" sorusuna cevap arandığı yer oldu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'la yakın dostluğu ve zirvenin Türkiye'de gerçekleştirilmesi sebebiyle zirveye katılan ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz Nisan ayında müttefiklerin İran gibi bölgesel çatışmalara yeterince destek vermemesini eleştirerek ABD'yi NATO'dan çekmeyi ciddi şekilde değerlendirdiğini açıkladı. Trump, Ankara zirvesi sonrasında ise NATO'nun mali yük paylaşımı konusunda büyük bir ilerleme kaydettiğini belirterek, zirvenin ardından bölgesel krizlerin çözümü ve yeni ticaret anlaşmaları konusunda iyimser bir tablo çizdi. Nihayetinde NATO Zirvesi Ankara'da olduğu için müttefiklerin dayanışma ruhu açık biçimde tezahür etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan da İttifak içinde Avrupalı müttefiklerin daha fazla sorumluluk üstleneceği, adil bir külfet paylaşımı suretiyle askerî kapasitelerin tahkim edileceği daha güçlü bir NATO'nun temellerinin Ankara'da atıldığını ifade etti.
YANIT BİLDİRİDE
Zirve bildirisinde yer alan "Bir müttefike yönelik saldırı, tüm müttefiklere yönelik saldırıdır. Birliğimiz, dayanışmamız ve kolektif gücümüz, özgür ve demokratik uluslardan oluşan İttifakımızdaki 1 milyar vatandaş için barış, güvenlik ve refahın temeli olmaya devam etmektedir. Caydırıcılık ve savunmaya yönelik 360 derece yaklaşımımıza bağlılığımızı sürdürüyoruz" ifadeleri, müttefiklerin Ankara'da "Tamam mı devam mı" sorusuna "Devam" yanıtı verdiklerinin ispatı oldu.
ANKARA'YA İŞARET
Ankara'da, 50 milyar doları aşan yeni tedarik anlaşmasını duyurulması da İttifakın geleceğine yönelik kritik bir adım oldu. İttifakın kolektif üretim kapasitesini artırmak için birlikte çalışma taahhüdü ve müttefikler arasındaki savunma ticareti engellerini ortadan kaldırma çalışmaları Ankara etkisiyle bildiriye eklendi. Türkiye, "Savunma sanayisindeki derinliği ve iş birliğini en üst düzeye çıkarmak için NATO ortaklıklarından yararlanacağız" ifadesinde de işaret edilen lokasyon oldu.
AB'NİN GİRİŞİMLERİ TAMAMLAYICI OLMALI
AVRUPA ülkeleri ikili olarak Türk savunma sanayii ile ilişkilerini üst seviyede tutmak için yoğun çaba harcarken, bazı ülkelerin engelleme girişimleriyle Avrupa Birliği'nin (AB) oluşturduğu SAFE gibi girişimlere dahil edilmesine rezerv kondu. Bu durum birlik üyesi birçok ülkede de rahatsızlık yarattı. Ankara, zirvede ev sahibi olmasının da ağırlığını koyarak Avrupa Birliği'nin savunma alanındaki girişimleri, NATO'yu tamamlayıcı olması ve gereksiz tekrarlara yol açmaması gerektiğinin altını çizdi. Erdoğan da zirve sonrası yaptığı açıklamada "Türkiye gibi Avrupa Birliği üyesi olmayan müttefikler, Birliğin savunma alanındaki teşebbüslerine tam olarak dâhil edilmediğinde, bu girişimlerin etkileri çok sınırlı olacaktır" ifadeleriyle rasyonel politika izlenmesi gerekliliğine işaret etti.
