55 milyar dolarlık stratejik üçgen
BARIŞ ERGİN
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan savunma alanında bir işbirliğine imza attı. Bu anlaşmalardan önce ekonomik işbirliğini karşılıklı olarak artırmak için anlaşmalar imzalayan üç ülke aynı zamanda yeni jeoekonomik bir eksen oluşturuyor. Türkiye-Suudi Arabistan hattında 30 milyar dolar, Türkiye-Pakistan hattında 5 milyar dolar hedefi bulunurken, Pakistan ve Suudi Arabistan tarafında da 20 milyar dolara kadar çıkabilecek bir ticaret potansiyeli gündemde. Bugünkü rakamlar toplandığında Türkiye-Suudi Arabistan hattındaki yaklaşık 8.6 milyar dolar, Türkiye-Pakistan arasındaki 1.3 milyar dolar ve Suudi Arabistan-Pakistan arasındaki 2025 itibarıyla yaklaşık 17.1 milyar dolarlık dış ticaret hacmi, üç ülke arasındaki toplam ikili ticareti 27 milyar dolar seviyesine taşıyor. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın imzaladığı ortak savunma anlaşmasının ilk etkileri güvenlik ve savunma politikaları üzerinden tartışılırken, anlaşmanın arka planındaki ekonomik tablo çok daha geniş bir potansiyele işaret ediyor. Yaklaşık 350 milyonluk toplam nüfusa, 2.5 trilyon doların üzerinde ekonomik büyüklüğe ve birbirini tamamlayan üretim, sermaye ve enerji kaynaklarına sahip üç ülkenin ekonomik ilişkileri hızla gelişiyor. Türkiye üretim sanayisi, savunma teknolojileri ve müteahhitlik kapasitesiyle; Suudi Arabistan enerji kaynakları ve sermaye gücüyle; Pakistan ise 250 milyona yaklaşan nüfusu, tarım kapasitesi, tekstil üretimi ve Güney Asya'ya açılan coğrafi konumuyla üçlü yapının farklı ayaklarını oluşturuyor.
HEDEF 30 MİLYAR DOLAR
Üç ülke arasındaki ekonomik ilişkiler içinde en yüksek hacimli hat Türkiye ile Suudi Arabistan arasında. Ticaret hacmi 2025 sonunda 8.6 milyar doları geçti. İki ülkenin kısa vadeli hedefi 10 milyar dolar, uzun vadeli hedefi ise 30 milyar dolar olarak belirlendi. 2026'nın bu açıdan kritik eşik olması bekleniyor.
SUUDİLERİN YATIRIM İLGİSİ
Suudi Arabistan'ın Türkiye'deki yatırımlarının değeri yaklaşık 2 milyar dolara ulaşmış durumda. Türk şirketlerinin Suudi Arabistan'daki doğrudan yatırımları ise yaklaşık 117 milyon dolar seviyesinde. Türkiye-Suudi Arabistan ilişkisinin en önemli ayaklarından birini müteahhitlik oluşturuyor. Türk şirketleri bugüne kadar Suudi Arabistan'da 434 proje üstlenirken, bu projelerin toplam değeri 32.5 milyar doları buldu.
ENERJİ VE SERMAYE BİRLİKTELİĞİ
Üçgenin üçüncü hattını oluşturan Suudi Arabistan- Pakistan ekonomik ilişkileri son yıllarda belirgin şekilde büyüdü. Tablodaki verilere göre 2025 yılında Suudi Arabistan'ın Pakistan'a ihracatı 15.19 milyar dolar, Pakistan'dan ithalatı ise 2.75 milyar dolar olarak gerçekleşti. Böylece iki ülke arasındaki toplam dış ticaret hacmi yaklaşık 17.9 milyar dolara ulaştı.
74 PROJE ÜSTLENİLDİ
Türkiye-Pakistan ekonomik ilişkisinde ise dikkat çekici bir tablo ortaya çıkıyor. İki ülke arasındaki yıllık ticaret hacmi henüz 1.2-1.3 milyar dolar düzeyinde olmasına rağmen Türkiye'nin Pakistan'daki doğrudan yatırımları 2 milyar doları aşmış durumda. Türkiye ve Pakistan'ın resmi hedefi ikili ticareti yakın gelecekte 5 milyar dolara çıkarmak. Türk müteahhitlik şirketleri de Pakistan'da bugüne kadar toplam değeri yaklaşık 3.5 milyar dolar olan 74 proje üstlendi.
