Silivri’de kaptan uyudu gözcü ve dümenci yoktu
Mustafa KAYA
Ali ALTUNTAŞ
Batuhan ALTINBAŞ
Ali Rıza AKBULUT
Marmara Denizi'ndeki çarpışma sonrası batan "Tuğberk İmamoğlu" gemisinin mürettebatını arama çalışmaları sürerken, kazaya ilişkin hazırlanan Bilirkişi Ön Tespit Raporu, M/T ALSU gemisindeki akıl almaz ihmaller zincirini gözler önüne serdi. Yoğun trafik bölgesinde tecrübesiz bir zabitin köprü üstünde yapayalnız bırakıldığı, gemi kaptanının ise kamarasında uyuduğu ortaya çıktı. Silivri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü soruşturma dosyasına giren ve denizcilik kurallarının nasıl hiçe sayıldığını belgeleyen raporun detaylarına ulaşıldı. Rapora göre, ALSU'nun köprü üstünde yalnızca gemiye bir gün önce katılan, ilk vardiyasındaki tecrübesiz 2. zabit vardı. Gözcü ve dümenci yoktu, kaptan kamarasında uyuyordu. Rapordaki en çarpıcı bulgulardan biri, geminin emniyetinden birinci derecede sorumlu olan M/T ALSU Kaptanı Ahmet Erarslan'ın kazanın şiddetli sarsıntısıyla uyanabildi ve çatışmadan tam 7 ila 10 dakika sonra (saat 03:20 sularında) köprüüstüne çıkması oldu.
SEYİR VARDİYASI TEK BİR ZABİTTE!
Facianın yaşandığı saat 03:13 sularında dev tankerin rotası, gemiye kazadan sadece bir gün önce (31 Ağustos 2026'da) katılan ve bu gemideki ilk seyir vardiyasını tutan 2. Zabit Murat Evciman'a emanetti. Geminin manevra kabiliyetini, personelini ve köprüüstü cihazlarını henüz hiç tanımayan bu tecrübesiz zabit, Marmara Denizi Trafik Ayrım Şeridi gibi dünyanın en yoğun deniz yollarından birinde kaderiyle baş başa bırakıldı.
MAKİNELERİ DURDURMAK YERİNE DÜMENİ İSKELEYE KIRDI
M/T ALSU gemisinde sadece tecrübesiz bir zabitin görevlendirilmesiyle kalınmadı; Denizde Çatışmayı Önleme Tüzüğü'nün (COLREG) en temel kuralı olan "Gözcülük" (Kural 5) kuralı da ağır şekilde ihlal edildi. Kaza anında köprü üstünde zabitin yanında bulunması gereken dümenci, gözcü veya stajyerlerin tamamının kamara ve güvertede istirahat ettiği, köprü üstünde tek bir gözcünün dahi bulunmadığı kesinleşti. Bu durum, yaklaşan tehlikenin zamanında fark edilmesini engelleyerek durumsal farkındalığı sıfıra indirdi. Bilirkişi heyetinin teknik incelemelerine göre, vardiya zabiti Murat Evciman, karşı geminin üzerlerine doğru geldiğini ancak 0.5 mil (yaklaşık 900 metre) gibi son derece kritik ve çok yakın bir mesafede fark edebildi. Bu aşamada telsiz mutabakatına uymayan karşı gemiye karşı COLREG Kural 8 uyarınca ivedilikle makineleri durdurmak (stop) veya tam geri (tornistan) çalıştırmak yerine, sadece dümeni iskeleye kırmaya devam etti. Erken hız azaltma aksiyonunun alınmamasının, çatışmanın fiziki darbe şiddetini katbekat artırdığı değerlendirildi. Öte yandan soruşturmada geminin kaptanı Ahmet Erarslan ve 3. kaptan Murat Evciman tutuklanırken geminin 4 personeli ise adli kontrol kararı ile serbest bırakıldı
'KURALLARA UYULSAYDI FACİA ÖNLENEBİLİRDİ'
Raporda yer alan nihai değerlendirme, ihmalin boyutunu açıkça ortaya koydu: "Eğer M/T ALSU emniyet kılavuzundaki kurallara uysaydı, köprü üstünde tecrübeli kaptan ve ek bir gözcü bulundursaydı; karşı geminin hatalı manevrası 0.5 mil yerine 1.5 - 1.8 mil mesafede saptanabilirdi". Uzmanlar, bu durumda acil tornistan verilerek çatışmanın tamamen önlenebileceğini veya en azından darbe şiddeti düşürülerek Tuğberk İmamoğlu gemisinin batmasının ve can kaybının engellenebileceğini belirtti.
