Acıları 82 yıldır dinmedi

Sovyetler Birliği lideri Josef Stalin'in imzaladığı sürgün kararnamesiyle 14 Kasım 1944'te Gürcistan'ın Türkiye sınırına yakın Ahıska Bölgesi'ndeki yurtlarından zorla koparılan Ahıska Türkleri, sürgünün 82. yılında hüzünle anılıyor. Erkeklerin İkinci Dünya Savaşı cephelerinde savaştığı bir dönemde, geride kalan kadın, yaşlı ve çocuklara hazırlanmaları için yalnızca iki saat süre tanınarak hayvan vagonlarına doldurulan halk, Kazakistan, Özbekistan ve Kırgızistan başta olmak üzere Orta Asya'nın zorlu bozkırlarına sürüldü. Yaklaşık bir ay süren çileli yolculukta açlık, sefalet ve soğuk nedeniyle donarak hayatını kaybeden 17 bine yakın insan, hafızalardan silinmeyen büyük bir insanlık trajedisi olaraktarihe geçti. Ahıska Türkleri, İkinci Dünya Savaşı'nın son aylarında, Stalin'in emriyle Gürcistan'ın Ahıska Bölgesi'nden Orta Asya'ya sürgün edilmeye başlandı.

220 KÖY KUŞATILDI
Ahıska'daki 220 köyün yer aldığı Adıgön, Ahıska, Aspinza, Ahılkelek ve Bagdonovka ilçeleri askeri birlikler tarafından kuşatıldı. Dönemin Moskova yönetimi, Sovyetler Birliği ile Türkiye Cumhuriyeti sınırında yer alan Ahıska bölgesindeki Müslümanları yerinden etmek için yaklaşık 6 bin asker görevlendirdi. Bu arada, erkeklerden askere alınan Ahıskalılar, İkinci Dünya Savaşı'nda cephede savaşırken geride kalan kadınlar ve yaşlılar da Ahıska-Borjomi demir yolu hattının yapımında çalıştırıldı. Askerler, 14 Kasım'da Ahıska Bölgesi'nde yaşayan Türkler, Kürtler ve Hemşinlilerin yanı sıra Batum'da yaşayan Lazların kapılarına dayandı. Kamyonların eşliğinde gelen askerler, çocuk ve yaşlı ayrımı gözetmeksizin bölge sakinlerinden iki saat içinde hazırlanmalarını istedi.

12 YIL SIKI YÖNETİM
Ahıska Türkleri, tren vagonlarının bekletildiği noktalara askeri kamyonlarla taşındı ve üç gün istasyonlarda bekletildikten sonra vagonlara bindirildi. Yük taşınan vagonlara bindirilen ailelerin, bir bohça eşya dışında yanlarına hiçbir şey almalarına izin verilmedi. Bazı aileler evlerine geri dönme umuduyla yanlarına hiçbir eşya almazken, bazıları da sadece un ve mısır aldı. Sürgünün, açlığın, zorluğun ve hasretin acısını çeken Ahıskalılara yönelik zulüm getirildikleri Orta Asya'da da devam etti. Ahıska Türkleri, 1944-1956 yılları arasında 12 yıl boyunca sıkıyönetime tabi tutuldu ve yerleştirildikleri bölgelerin dışına çıkmaları yasaklandı.

ÇALIŞMA KAMPLARI...
Sovyet yönetimi, oluşturduğu çalışma kamplarında çocuk, yaşlı ve kadınları ayırmaksızın Ahıskalılar'ı en ağır işlerde çalıştırdı. Gürcü asıllı Stalin'in 5 Mart 1953'te ölümünün ardından, Ahıska Türklerinin sürgününü organize eden Sovyetler Birliği Mareşali ve Stalin döneminin üst düzey güvenlik yetkilisi Lavrenti Beriya da yeni yönetim tarafından 23 Aralık 1953'te idam edildi. Ahıska Türkleri için sıkıyönetim uygulaması 1956'da kaldırıldı ve Gürcistan dışında Kafkaslara dönmelerine izin verildi. Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan topraklarında yaşayan Ahıskalıların bir kısmı Ahıska'ya yakın olan Azerbaycan topraklarına göç etti, halkın büyük bölümü ise Orta Asya'da kalmayı tercih etti. Özbekistan'ın Fergana Vadisi'nde yaşayan yaklaşık 20 bin Ahıska Türkü ise 5-10 Haziran 1989'da yaşanan trajik olayların ardından Rusya'nın Krasnodar bölgesine Sovyet ordusu tarafından götürüldü. Bu kişilerin bir kısmının otobüslerle Kırgızistan ve Kazakistan'a taşınarak yerleşmelerine izin verildi. Rusya'nın Krasnodar bölgesine yerleştirilen Ahıskalılara tüm vaatlere rağmen ikamet ve oturum izni verilmedi, eğitim ve sağlık hizmetlerinden yararlanmalarının önü açılmadı. Uluslararası platformlarda Ahıska Türklerinin haklı davası ve ana vatanlarına dönüş hakları dile getirilmeye devam ediliyor. Aradan geçen 82 yıla rağmen Ahıska Türklerinin kalbindeki toprak sevgisi ve Ahıska'ya kavuşma umudu, nesilden nesile aktarılarak yaşamaya devam ediyor. AA

ERDOĞAN BİZE SAHİP ÇIKTI
Vatanlarından 82 yıl önce sürgün edilen, Başkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın talimatıyla 10 yıl önce başta Ukrayna olmak üzere farklı ülkelerden Türkiye'ye getirilerek Ahlat'ta yapılan konutlara yerleştirilen Ahıska Türkleri, yaşamlarını huzur içinde sürdürüyor. Dünya Ahıska Türkleri Birliği Ahlat Temsilcisi Murat Resuloğlu, "Ukrayna-Rusya Savaşı başlayınca buraya geldik. Cumhurbaşkanı Erdoğan bize sahip çıktı, bizi ateşin içinden çıkarıp buraya yerleştirdi" dedi. Sürgün edildiğinde 2,5 yaşında olan Dağgül Ziya da "Türkiye'den Allah razı olsun, bize çok güzel evler verdi" diye konuştu.

SOYDAŞLARIMIZIN YANINDA OLACAĞIZ
Dışişleri Bakanlığı, ana vatanları Ahıska'dan sürgüne gönderilmelerinin 82. yıl dönümü dolayısıyla Ahıska Türkleri'ni andı: Sürgün sırasında binlerce Ahıska Türkü hayatını kaybetmiş, hayatta kalanlar ise çetin şartlara rağmen kimliklerini, dillerini, örf ve adetlerini koruyarak gelecek nesillere aktarmayı başarmışlardır. Ahıska Türklerinin yaşadığı acıyı, sürgünün 82. yıl dönümünde bir kez daha yürekten paylaşıyor, hayatını kaybeden kardeşlerimizi rahmetle yad ediyoruz. Türkiye, Ahıska Türklerinin ana vatanlarına geri dönüş sürecini yakından takip etmeye ve soydaşların yanında olmaya devam edecek.

DİNMEYEN HASRETİ UNUTMAYACAĞIZ
MHP: Ahıska Türkleri, 14Kasım1944'te Sovyetler Birliği Diktatörü Stalin Tarafından Tren Vagonlarına Doldurularak İnsanlık Dışı Bir Şekilde Sürgün Edildi,Unutmadık.

CUMHURBAŞKANLIĞI İLETİŞİM BAŞKANI BURHANETTİN DURAN: Sürgünde kaybedilen canları, parçalanan aileleri ve nesiller boyunca dinmeyen vatan hasretini unutmayacağız.

BBP GENEL BAŞKANI MUSTAFA DESTİCİ: Büyük Birlik Partisi olarak, Türk dünyasının ortak tarihi hafızasını korumayı, haksızlığa uğrayan soydaşlarımızın haklarını savunmayı ve yaşadıkları acıları gelecek nesillere aktarmayı milli ve insani bir sorumluluk kabul ediyoruz.

SOĞUK VAGONLARDA 17 BİN KİŞİ ÖLDÜ
Vagonlara üst üste bindirilen Ahıskalılar'ın zorunlu yolculuğu 30 gün sürdü. Böylece, Ahıska'da sürgüne gönderilen halklardan geriye evler, kıymetli eşyalar, kış için hazırlanan yiyecekler, küçük ve büyükbaş hayvanlar kaldı. Derme çatma vagonlarda, mevsimin en soğuk ve karlı döneminde gerçekleştirilen sürgünde, yaklaşık 17 bin Ahıskalı açlık, soğuk ve hastalık nedeniyle hayatını kaybetti. Hayatta kalan Ahıskalılar'ın 40 bini bugünkü Kazakistan'a, 16 bini Kırgızistan'a ve 30 bini de Özbekistan'a sürgüne gönderildi.

YÜZYILIN SÜRGÜNÜ
Sovyet diktatörü Josef Stalin Yüzyılın sürgünü olarak anılan insanlık tarihinin en büyük kitlesel etnik göç hareketi sırasında başta Türk ve Müslüman topluluklar olmak üzere milyonlarca insanı ana yurtların kopardı. Kırım Tatarları, Ahıska Türkleri, Çeçenler ve İnguşlar ile Karaçaylar ve Balkarlar Sovyet rejimi tarafından sürgün edildi.

KIRGIZİSTAN'DA DUALARLA ANILDI
Kırgızistan'da yaşayan Ahıska Türkleri, Gürcistan'ın Türkiye sınırına yakın Ahıska bölgesinden 14 Kasım 1944'teki sürgünde hayatını kaybedenleri andı. Kırgızistan Ahıska Türkleri Derneği, başkent Bişkek'e 65 kilometre uzaklıktaki Kara-Balta şehrinde Ahıska Türklerinin sürgün edilişlerinin 82. yıl dönümünde "14 Kasım 1944 Ahıska Türkleri Sürgünü Anma Programı" düzenledi. Programa, Türkiye'nin Bişkek Büyükelçisi Mekin Mustafa Kemal Ökem de katıldı. Kur'an-ı Kerim'in okunduğu ve duaların edildiği programda "Kırgızistan'da yaşayan Ahıska Türkleri" adlı belgesel filmi gösterildi.