Marmaray’daki saldırı sosyal medyanın manipülatif yüzünü ortaya çıkardı! Uzmanlardan uyarı: Oyuna gelmeyin!

Marmaray’da hafta sonu çekilen görüntüler Türkiye’nin gündeminde ilk sırada yer aldı. Marmaray’da baba Deniz E.’nin iki çocuğunun yanında saldırıya uğradığı anlara dair görüntüler sosyal medyada hızla yayıldı. Bunun üzerine sosyal medyada babaya şiddet uygulayanlara yönelik linç kültürü başladı. Ancak olayın perde arkası başkaydı... Deniz E.’nin olay öncesinde tartıştığı Zehra A.’ya ve başörtüsüne hakaret ettiği ortaya çıktı. Yaşanan bu olay bir kez daha sosyal medya ile konvansiyonel medya arasındaki farkı gün yüzüne çıkardı. Hiçbir teyit sisteminin olmadığı, video ve fotoğraflar üzerinden algı ve linç operasyonlarının yürütüldüğü sosyal medyanın neden olduğu tehdit bir kez daha kanıtlandı. Marmara Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ali Murat Kırık, konvansiyonel medyadaki denetim ile haberlerin çok daha güvenilir olduğunu vurguladı. “Sosyal medyada hızla yayılan görüntüler ile toplumun sinir uçları ile oynanabiliyor. Konvansiyonel medyada denetim çok fazla” diyerek uyardı.

Marmara'yda geçtiğimiz hafta sonu yaşanan olay Türkiye'nin gündeminde ilk sırada yer aldı. Öyle ki baba Deniz E.'nin iki evladının yanında yumruklu saldırıya uğradığı anlara tepki yağdı. Sosyal medyada hızla yayılan ve birkaç saniyeden oluşan o görüntü üzerine adeta bir linç kültürü başladı. Sosyal medya kullanıcıları baba ile tartışan iki kişiye tehdit ve hakaretler yağdırdı.

Ancak Türkiye'nin konuştuğu olayın perde arkası gün yüzüne çıktı. Bugün emniyete giderek ifade veren Zehra A. olay tek tek anlattı. Baba Deniz E.'nin olay öncesinde tartıştığı Zehra A. "Başörtümü kastederek, 'Sizden her yerde var, sürekli ayak altındasınız' diyerek aşağılayıcı kelimeler kullandı' dedi, olayın devamında diğer iki kişiyi tahrik ettiğini, mavi gömlekli şahsa saldırıp gömleğini yırttı" ifadelerini kullandı.

Bu ifade sonrası bir kez daha sosyal medyanın güvenilirliği tartışılmaya başlandı. Çünkü kavgaya ait görüntülerde yalnızca yanında iki çocuğu olan babanın şiddet gördüğü anlar paylaşılmıştı. Ancak başörtülü genç kadının uğradığı sözlü saldırı yer almadı. Yaşanan son olay ile sosyal medyada yaratılan algı operasyonu bir kez daha anlaşıldı. Kendi kontrollerindeki dijital medyada toplum mühendisliğine soyunan bir grubun yarattığı algı ile doğru bilgiye ulaşmanın mümkün olmadığını belirten Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Murat Kırık, önemli uyarılarda bulunarak şu ifadeleri kullandı:

Marmaray'daki saldırı sosyal medyanın manipülatif yüzünü ortaya çıkardı! Uzmanlardan uyarı: "Tuzağa düşmeyin!" | Video

ALGI YÖNETİMİ, ETKİ AJANLIĞI VE DEZENFORMASYON...

Sosyal medyanın manipülasyon merkezi olduğunu algı yönetimi ve etki ajanlığı merkezi haline geldiğini daha önce de ifade etmiştik. Çağın en büyük problemi dezenformasyon. Bu olayı sözlü ve fizikli şiddet olarak değerlendirmek gerek. Sosyal medyada ilk gördüğümüz görüntüye bakıp aldanıp sosyal medya mahkemesi üzerinden insanları yargılama sürecine girerseniz ülkemiz adına ciddi sorunlarla da karşı karşıya kalırız. Birkaç saniyelik görüntü üzerinden bu değerlendirmeleri yaparsak bugün bu olayı, yarın başka bir olayı konuşmuş olacağız. Ses ve görüntü manipülasyonları çok hızlı ilerlemeye başladı. Biz her türlü görüntüye inanır ve değerlendirirsek bizim nerede medya okuryazarlığımız? Resmi kaynakları irdelemeden değerlendirme yapmak doğru değil. Bizim dezenformasyonla mücadele yasamız söz konusu ancak görüntüler virüs gibi yayılıyor. İnsanlar etkileşim veriyor. Toplum kutuplara ayrılıyor ve kutuplaşmış oluyor.

KONU İDEOLOJİK BİR TARTIŞMA HALİNE GELDİ

Bu konu bile bir ideolojik tartışma haline gelmeye başladı. İşte sosyal medyanın ciddi bir silah haline geldiğini görüyorsunuz. Burada adli süreçler devreye girmesi gerekirken insanlar buna göre değerlendirme yapıyorlar. Olayın öncesi anlatılmamış olsaydı kimse bilmeyecekti. Biz sadece o görüntü üzerinden değerlendirme yaptık. Yani o görüntü cımbızla alındı ve önümüze getirildi. Bu ileride milli bir güvenlik sorunu halini alacaktır. İnsanlar burada gördükleri görüntülere inanıp toplum mühendisliği baskılarına maruz kalacağız. Eğer insanlar bilinçlenmezse konvansiyonel medyada denetim çok daha fazla. Sosyal medyada denetim bizim elimizde değil. Yurt dışından bu görüntüler sızdırılıp toplumun sinir uçları ile oynanabiliyor. Bir görüntü mü gördünüz lütfen sakin olun ve bekleyin. Eğer siz de yargısız infaz yaparsanız virüs etkisi hızla yayılmaya başlar suçlu olan suçsuz duruma gelebilir. Bunu Marmaray özelinde değerlendirmemek gerekiyor. Paylaşılan görüntüler TSK'ya da ait olabilirdi.

"TOPLUMSAL İNFİALLERE SEBEP OLABİLİR"

Sosyolog İsmail Öz ise sosyal medyadaki dezenformasyonla ilgili şu açıklamaları yaptı: Çok önemli bir mimar vardır. Diyor ki tek bir kareyle tek bir fotoğrafla olaylar değerlendirilemez. Yani bir perspektifi tarihsel perspektife oturtmadığınız zaman onun karanlık bıraktığı kör bıraktığı yerleri görme şansına sahip olamazsınız. O fotoğrafı tarih akşının içerisinde koyarsak onun öncesini ve sonrasını görme fırsatı elde ederiz. Tek bir fotoğrafla tek bir görüntüyle hareket ettiğimizde bütünü kaçırırız. Kör bıraktığı noktaları kaçırırız. Ondan sonra da hakikatten çok büyük bir iletişim krizlerine hatta toplumsal infiallere, toplumsal hareketlere, çok büyük çapta adeta önüne bir sel gibi neyi katarsa onu alıp getirdiği bir zeminde çok büyük bir toplumsal infiale de dönüşebilecek durumlara da sebebiyet verebiliriz.

"ANLADIK Kİ BİZE SUNULAN FOTOĞRAF ÖYLE DEĞİLMİŞ"

Şunu hiç unutmayalım ki kötü niyetli insanlar zaten mümkün mertebe bize hep bir tane fotoğrafı sunmaya çalışırlar. O fotoğrafa bizim inanmamızı beklerler. İnandırabilirse yani önü arkası kapatılmış, gerçekte ne oldu ne bitti kapatılmış bir fotoğrafa bizi inandırabilirlerse o zaman bizi kaotik bir şeye de inandırmış olacakları için ve toplumlar da bu anlamda onların kutsal atfettikleri şeyler üzerinden de bu fotoğrafları bize sundukları zaman orada o toplumun duygularına çok net bir şekilde vuruş yaptıkları zaman onun karşılığını da Allah korusun çok büyük şeylerle alabilirler. Bu olaya baktığınızda açıkçası öncesini ve sonrasını gördükten sonra biz anladık ki aslında hiç de bize sunulan fotoğraf öyle değilmiş. Öğreniyoruz ki o kızıma başörtüsü üzerinden yapılmış bir hamle de söz konusu. Ne olursa olsun hiçbir şey o yumruğu meşrulaştırmaz. Oradaki dayağı meşrulaştırmaz ayrı bir şey ama oraya insanları sürükleyen o duyguları tahrik eden bir durumu da hiç kimsenin sebebiyet vermemesi lazım.

UZMANLARDAN "OYUNA GELMEYİN" ÇAĞRISI

O yüzden akıllı, mantıklı, sükunetli insanların mutlaka bir olaya bakarken değerlendirirken bunu ortaya koymaları lazım. Mantıklı insanların oyunlara gelmemesi gerekiyor. Bu hassasiyeti ortaya koyması lazım. Her kareyi mutlaka önünü ve sonrasını görerek kör nokta bırakmadan aydınlatacak bir zeminde bir ilim, irfan tarafından bir Ariflik tarafından da konuya yaklaşmak gerektiği kanaatindeyim.

#MARMARA ÜNİVERSİTESİ #MARMARAY