EMRE AKÖZ

Engin Ardıç, dün Atatürk'ün 1927 yılında geçirdiği ikinci kalp krizinden söz ediyordu. ( <ı>Akşam ) Peki ilki ne zaman, nasıl olmuştu? Benim bildiğim kadarıyla evlilik döneminde meydana geldi.
İpek Çalışlar, ' <ı>Latife <ı>Hanım' adlı kitabında olayı şöyle anlatıyor:
Cumhuriyetin ilanını izleyen günlerde Ankara çok gergindi. Mustafa Kemal kasımın ikinci haftasında ciddi bir kalp krizi geçirdi. Kılıç Ali anılarında Mustafa Kemal'in bahçede yürürken fenalaştığını yazıyor: '... Atatürk bir gün Başyaver Rusuhi Bey'in Kapon Caddesi'ndeki köşkünün arka tarafında yaya gezinti yapıyordu. (...) Atatürk çok sağlıklı ve neşeli görünüyordu. Hatta ara sıra uzun koşu ve atlamalar yapıyor, kayaların üstünde sekiyordu. Bir ara rengi birdenbire sarardı ve terlemeye başladı. ' <ı>Çocuklar <ı>bana <ı>bir <ı>fenalık <ı>geldi' dedi. Bizim telaşlandığımızı görünce ayağa kalktı ve yürümeye başladı."
'Özel Kalem'den Hasan Rıza Soyak ise iki krizden söz ediyor: İlki 1923 kasımının birinci haftasında, öğle sofrasında geliyor. Latife Hanım zatürree olduğu için, doktor Refik Saydam kalp güçlendirici ilaçlar getirmiştir. Atatürk krize girince derhal müdahale ediyor ve ' morfin şırıngası' yaparak krizin geçmesini sağlıyor. Ancak iki gün sonra, Kılıç Ali'nin sözünü ettiği ikinci kriz geliyor.
Eğer bunların tamamını kalp krizi olarak görürsek, böylece ikisi 1923'ün kasım ayında, üçüncüsü 1927'nin mayıs ayında olmak üzere Atatürk'ün üç kere kalp krizi geçirdiğini düşünebiliriz.
Buna karşılık Vamık Volkan ile Norman Itzkowitz, Mustafa Kemal'in psikolojik yapısını tarihsel süreç içinde inceledikleri ' <ı>Ölümsüz <ı>Atatürk'te, bahçede meydana gelen ikinci daralmayı, 'kalp krizi' değil ' kalp spazmı' olarak nitelemenin daha doğru olacağını belirtiyor.