HAKAN UÇ

Biletinizi aldınız, konser alanına geldiniz.
Kapıda telefonunuzu kilitli bir kılıfa koymanız isteniyor. Jack White'ın konserlerinde kullanılan uygulamanın gerekçesi, seyircinin dikkatini yeniden sahneye toplamak. Peki birkaç saatliğine ekranlardan uzak kalmaya hazır mıyız?
2 Ekim'de Las Vegas'taki Fontainebleau'da Jack White konserinin kuralları arasında dikkat çekici bir madde vardı: Telefonlar, akıllı saatler ve akıllı gözlükler, girişten önce kilitli kılıflara konulacaktı. Konser açıkça "telefonsuz gösteri" olarak duyurulmuştu.
Bir düşünün... Biletinizi telefonunuzdan almışsınız, konser alanına navigasyonla gelmişsiniz, arkadaşınıza konum göndermişsiniz.
Tam gece başlayacak, elinizden düşürmediğiniz cihazı kullanmaya ara vermeniz isteniyor.
Üstelik sahneden yapılan "Lütfen çekim yapmayalım" uyarısıyla yetinilmiyor. Telefonunuz fiziksel olarak kilitleniyor.
Yondr adlı sistemde cihazınız gece boyunca sizde kalıyor. Kilitli kılıfı yanınızda taşıyorsunuz.
Telefonu kullanmanız gerektiğinde belirlenmiş kullanım alanına gidip kılıfı açtırabiliyorsunuz.
Gösteri alanına dönerken yeniden kilitleniyor. Çıkışta da kilit açılıyor. Peki neden böyle bir uygulamaya ihtiyaç duyuyorlar?

HEDEF, DİKKATİ SAHNEYE ÇEKMEK
Jack White cephesinin açıklaması, seyircinin dikkatini yeniden sahneye toplamak üzerine.
Telefonlar kaldırıldığında insanların gösteriye daha güçlü katıldığını, dikkatlerinin ve duyularının keskinleştiğini, bunun herkes için daha iyi bir konser deneyimi yarattığını savunuyorlar.
Yondr'ın anlattığı mesele de benzer:
Sanatçılar karşılarında ekranların yerine yüzler görmek istiyor.
Bu isteği anlamak zor değil. En duygusal şarkınızı söylüyorsunuz. Karşınızda binlerce insan var ama göz göze gelebildiklerinizin sayısı sınırlı. Bir kısmı sizi kadraja sığdırmaya çalışıyor, bir kısmı görüntüyü yakınlaştırıyor, diğeri kaydın sesini kontrol ediyor. Seyirci tarafında ise başka bir mücadele yaşanıyor.
Sevdiğiniz şarkının ilk notaları duyuluyor.
Tam sahneye bakıyorsunuz, önünüzde bir telefon yükseliyor. Yanında bir tane daha... Birkaç saniye içinde sanatçıyı görebilmek için ekranların arasından boşluk aramaya başlıyorsunuz.
Sonra sizin de eliniz cebinize gidiyor. Çünkü bu şarkı kaydedilmez mi?
Konserlerde yaşadığımız çelişki tam burada.

Kendi çektiğimiz video gecenin hatırası, önümüzdekinin çektiği görüntü ise görüşümüzü kapatan bir engel oluyor. Herkes kendince haklı.
Sonunda aynı bileti alan insanlar, birbirlerinin kolları arasından sahneyi izliyor.
Ben birkaç saniyelik hatıra videosuna itiraz edemem. Sevdiğiniz şarkıyı saklamak, uzaktaki arkadaşınıza göndermek, yıllar sonra o geceyi hatırlamak istemeniz çok doğal. Fakat bütün konser boyunca havada tutulan telefon, arkasındaki seyircinin gecesinden de bir şeyler götürüyor.
Kayıt yapan kişinin tercihi, çevresindekilerin nasıl konser izleyeceğini belirlemeye başlıyor. Jack White'ın uygulamasında bu tartışmaya cevap veren bir ayrıntı da var. Sanatçının resmî sitesinde 2026 turnesindeki konserlerden videolara erişim sunuluyor. Kendi telefonuyla çekim yapamayan seyirci, geceden paylaşabileceği görüntülere ulaşabiliyor. Yine de insanın kendi bulunduğu yerden çektiği birkaç saniyenin başka bir anlamı olduğunu kabul etmek gerekiyor. O görüntüde ses bazen patlar, kamera sallanır, sahne uzakta kalır.
Ama arkadaşınızın söylediği şarkı, yanınızdaki kahkaha, o ana ait küçük bir ayrıntı kayda girer.
Profesyonel çekimin yerine geçemeyeceği kişisel bir tarafı vardır bunun.
Öte yandan telefonunu kilitlemek istemeyen herkesi de aynı kefeye koyamayız. Evde çocuğu olan var, yakınından haber bekleyen var, sağlık nedeniyle cihazına ihtiyaç duyan var. Bu yüzden telefon kullanım alanlarının bulunması önemli. Jack White'ın konser bilgilendirmesinde, tedavisi için telefonuna ihtiyaç duyanlara tıbbi istisna tanındığı da belirtiliyor.
Böyle bir kural uygulanacaksa seyirci bilet alırken haberdar edilmeli. Kapıda sürpriz yaşamamalı. Acil durumda telefonuna nasıl erişeceğini bilmeli. Organizatör, cihazı kilitlemek kadar bu sorulara açık cevap vermeyi de görev saymalı.

ÇEKTİĞİNİZ VİDEOLARI İZLİYOR MUSUNUZ?
Sektörün kendi alışkanlıklarını da konuşması gerekiyor. Seyircinin çektiği görüntüler sosyal medyada dolaşıyor, sanatçının görünürlüğünü artırıyor. Bir gece telefonlardan şikâyet edip ertesi gün aynı seyirci videolarını paylaşınca, verilen mesaj da karışıyor. Ben sahneyi görmek için ekranların arasından boşluk aramadığım bir konseri tercih ederim. Sevdiğim şarkı başladığında görüntünün netliğini, kameranın açısını, telefonun şarjını düşünmeden dinlemek isterim. Ama bunu yapabilmek için telefonuma kilit takılması gerekmesi de düşündürücü. Bir de kendimize dürüstçe cevap verelim: Telefonumuzda biriken o konser videolarının kaçını başından sonuna tekrar izliyoruz?