HAKAN UÇ

Bir şarkı hazırlıyorsunuz. Yapay zekâya rock, pop ya da rap demek yerine sevdiğiniz sanatçının adını yazıyorsunuz. Çünkü o isim, aradığınız müziğin tarzını, atmosferini ve vokal karakterini anlatıyor. Yapay zeka platformu Suno etrafında büyüyen tartışma tam da burada başlıyor: Bir sanatçının adı, müzik üretmenin tarifine dönüşebilir mi?
Yıllardır stüdyolarda "Biraz Tarkan havasında olsun" denir. Esinlenmekle birinin sesini veya eserini kopyalamak aynı şey değil. Ancak yapay zekâ, birkaç kelimeyle bir sanatçının yıllarca oluşturduğu müzikal kimliği çağrıştıran şarkılar üretebiliyor.
ABD'de Jason Isbell, David Lowery, Guy Forsyth ve Eduardo Calle, isimlerinin izinsiz kullanıldığı iddiasıyla Suno'ya karşı dava açtı. Eminem'in eserlerinin yayıncısı Eight Mile Style da telif gerekçesiyle mahkemeye başvurdu. Büyük müzik şirketleri de Suno ile hukuki mücadelede.
Peki, Türkiye'de ne oluyor? Sanatçılara, yapımcılara ve meslek birliklerine sesleniyorum: Siz bütün bunları film gibi izliyorsunuz! Oysa sorun sadece Amerika'nın değil.

SİZ KAYBEDERSİNİZ
Bugün yapay zekâya Tarkan, Sezen Aksu veya başka bir Türk sanatçının adını yazıp onun tarzını çağrıştıran şarkılar üretmek mümkünse bunun hukuki ve ekonomik sonuçlarını da konuşmamız gerekiyor. Bir tarzdan esinlenmek suç değil; fakat birinin sesini, eserini veya kimliğini izinsiz ticari kazanca dönüştürmek hukuki sorumluluk doğurabilir. Bu mesele giderek büyüyecek. Türkiye'nin de ortak bir yol haritasına ihtiyacı var.
Çünkü yapay zekâ bir sanatçının yıllar boyunca oluşturduğu müzikal kimliği birkaç kelimelik komuta dönüştürebiliyorsa, o kimliğin ekonomik değerinden kim yararlanacak? Bugün dünya müzik endüstrisi bu sorunun cevabını mahkemelerde ararken Türkiye hâlâ seyirci koltuğunda oturuyor. Unutmayın, bu filmin sonunda kaybeden siz olabilirsiniz!

BLOK3 BAKÜ'YÜ ALTÜST ETTİ!
7 Kasım'da BLOK3'ün konserini izlemek için Bakü'deydim. Daha konser alanına ulaşmadan nasıl bir gece yaşanacağını anlamıştım. Şehir merkezinde trafik kilitlenmiş, yollar konsere gidenlerle dolmuştu. Ben bile salona ulaşmakta zorlandım.
Baku Crystal Hall'daki konsere 35 binin üzerinde müzikseverin katıldığı belirtildi. BLOK3 sahneye çıkar çıkmaz çığlıklar yükseldi. Telefon ışıklarıyla dolu alanda binlerce genç şarkılara tek ağızdan eşlik ediyordu. Bazı parçaların ardından tezahüratlar dinmedi; rapçi şarkılarını ikinci kez söylemek zorunda kaldı.

Orada gördüğüm yalnızca bir konser başarısı değildi. Türkçe rapin sınırları nasıl aştığının da kanıtıydı. Milyonlarca dinlenme almak başka, o dinleyicileri bilet alıp aynı yerde buluşturmak başka. BLOK3 dijitaldeki ilgiyi sahnede gerçek bir kalabalığa dönüştürüyor.
Konser bitince dışarıda yeniden yoğunluk yaşandı. Bakü'de önce trafik durdu, ardından sahnede yer yerinden oynadı. BLOK3 artık yalnızca listelerde değil, konser alanlarında da gücünü gösteriyor.