ESRA TÜZÜN

Acıbadem Bakırköy ve International Hospital Çocuk Hastalıkları Uzmanı Dr. Murat Palabıyık çocuklarda vitamin kullanımına yönelik sorularımızı yanıtladı:

* <ı>Çocukların iştahını düzenleyici şuruplar verilmesi doğru mu? Şuruplar kilo yapar mı?
İştahsızlık çok göreceli bir değerlendirmedir. Çoğunlukla anneler istedikleri kadar veya uygun gördükleri besinlerden yemeyen çocukları için iştahsız diye düşünürler. Çocuğun boy ve kilosu normal sınırlarda sürekli ve düzenli olarak artıyorsa bu ilaçların kullanılmasına gerek yoktur. Ancak çocukta iştahsızlık olarak belirlenen sorun 'yemek yemeği reddetmek' ise, çocuk yemek yemeğe tepki geliştirmiş ise kısa bir süre direncini kırmada yardımcı olması amacıyla kullanılması söz konusu olabilir. Buna hekim karar vermelidir. Zaten tüm tıp literatüründe iştahı artırdığı bilinen ilaçlar çok az sayıdadır. Genellikle alerji ilaçları da iştahı artırır. Ancak rutin ve yaygın bir uygulama olarak her çocukta kullanılmaları söz konusu değildir. Ayrıca beslenme sorununun düzelmesinde tek başına yeterli de olmayacaktır. Bu süre içinde anne-çocuk, beslenme- yemek yeme ilişkisi de düzenlenmelidir. Anne-babanın da ilacın etkisini, uygun davranış modelleri ile desteklemesi gerekir.

VİTAMİN İŞTAH AÇMAZ
* <ı>Çocukların iştahlarını düzenlemede vitaminlerin verilmesi doğru bir yaklaşım mı? Bu vitaminler neye göre, ne kadar süre verilmeli?
Yaygın olarak sanıldığının aksine vitaminler iştah açmaz. Bu nedenle de kilo aldırmaz. Amerikan Pediatri Akademisi başta olmak üzere pek çok uluslararası beslenme komisyonları bir yaşından sonra rutin vitamin takviyesini önermemektedir. Çocuğun beslenme hikayesi detaylı olarak değerlendirilmeli ve ihtiyaç duyulursa vitamin desteği yapılmalıdır. Ancak genel olarak vitaminler çok yaygın kullanılır.

* <ı>Alınan vitaminler vücuttan nasıl atılıyor?
Suda eriyen vitaminler idrarla atılır. Yağda eriyen vitaminler ise diyetteki yağ ve vücudun depolarının ihtiyaçları doğrultusunda emilir. Ağızdan kullanılan vitaminlerde bu nedenle toksisite görülmez. İşte bu nedenlerle sıklıkla ve yaygın olarak kullanılmaktadır.

DEPRESYON İLACI MI?
* <ı>Balık yağının depresyona iyi geldiği iddiası doğru mu?
Bazı çalışmalarda balık yağının çocuklardaki anksiyete ve depresyonu hafiflettiği iddia edilmektedir. Bu durum çocuğun iştahsızlık olarak algılanan ve yaşanan 'yemek yeme konusundaki tepkisi'ni de olumlu etkileyebilir. Bir süre çocuk daha iyi yiyebilir. Ancak bu değişim, balık yağının iştahı açtığını ispatlamaz. Ayrıca bu etki her çocukta da fark edilir düzeyde gelişmez. İspatlanmış ve her çocuk için söz konusu olabilecek bir güvenilirliği yoktur. Bütün bu nedenlerle 'balık yağı, çocukları şişmanlatır' diye genelleme yapılması imkansızdır.

* <ı>Balık yağı verilmesi konusu hekimlerce rutin olarak öneriliyor mu?
Uluslararası komisyonların önerileri arasında 'rutin balık yağı' takviyesine yer yok. Onun yerine Omega-3 ihtiyacının doğal beslenme ile karşılanması öneriliyor. Omega-3 başta balık olmak üzere doğal besinlerle kolaylıkla alınabilir.