NEBİ MİŞ

Terörsüz Türkiye sürecinde "teyit ve tespit" aşamasıyla ilgili "Milli Güvenlik Kurulunun kararının ne zaman somutlaşacağı" meselesi bu konudaki farklı beklentiler, sahadaki ve bölgedeki gelişmeler üzerinden tartışılıyor.

Seçim sathımailine girmeden sürecin belli bir olgunluğa getirilmesine yönelik görüşler bu soruya verilen cevaplarda öne çıkıyor.

Konu ile ilgili Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'a Azerbaycan dönüşünde gazeteciler tarafından şu soru yöneltildi: "Bugün itibariyle hangi aşamadayız? Milli Güvenlik Kurulu kararının olgunlaşabileceği, kamuoyuyla paylaşbileceği aşamaya ne zaman gelebileceğini düşünüyorsunuz?"

Bu soruya Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Biz hem Cumhur İttifakı olarak hem de devlet olarak Terörsüz Türkiye sürecine sadece elimizi değil, aynı zamanda vücudumuzu da koyduk" hatırlatmasının ardından teyit ve tespit aşaması ile ilgili şu değerlendirmeyi yaptı:

"Kesin bir tarih vermekten ziyade, sürecin sağlıklı, eksiksiz ve geri dönüşü olmayacak şekilde tamamlanmasına odaklanmış durumdayız. Latincede 'Yavaşça acele et' anlamına gelen 'Festina lente' diye bir söz vardır. Biz de dikkatli ama seri hareket ediyor, Allah korusun, bir yol kazasına mahal vermeyecek vermek istemiyoruz."

Terörsüz Türkiye sürecinde bu noktaya başarıyla gelinmesi, siyasi iradenin kararlılığı, sürecin devlet politikası olarak yürütülmesi ve kurumlar arasındaki koordinasyonun iyi planlanmasıyla mümkün oldu. Özellikle sahadaki gelişmeler belirli bir olgunluğa ulaştıktan sonra bir sonraki aşamanın kamuoyuna duyurulması önemliydi.

Geçmiş çözüm süreçlerinden edinilen tecrübe, yol haritasının belirginleşmesinde temel belirleyicilerden biriydi. Bir yol kazası yaşanmaması için çok dikkatli ve temkinli hareket edildi. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "Yavaşça acele et" sözünü de bu dikkat ve temkinin sürdüğünün ifadesi olarak yorumlamak mümkün.

Devletin Terörsüz Türkiye'yi kalıcılaştırmak amacıyla içeride silahsızlanmanın hukuki ve toplumsal zeminini, dışarıda ise silahlı yapılanmaların farklı örgütlenmeler altında yeniden ortaya çıkmasını önleyecek güvenlik ortamını oluşturmak için yoğun bir çaba gösterdiği biliniyor.

Sürecin yürütülmesi kapsamında, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığındaki Takip, Koordinasyon ve Uygulama Kurulu ile oluşturulan alt komisyonlar çalışmalarına devam ediyor.

Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş, Mecliste kurulacak izleme komisyonuyla ilgili, partileri ziyaret ediyor. Yapılan açıklamalardan, bu komisyonun da kısa bir süre içinde çalışmalarına başlayacağı anlaşılıyor.

İletişim Başkanı Burhanettin Duran, sürecin sadece güvenlik boyutunun yanı sıra, ekonomik boyutunu ve toplumsal mutabakatı da merkeze alan "Ortak Gelecekte Biriz" temalı bir iletişim kampanyası başlattı. Türkiye'nin farklı illerinde toplumun süreçle ilgili beklenti, kaygı ve önerilerinin dinleneceği, kamuoyunun bilgilendirileceği çalıştayların başlatıldığını duyurdu.

Yani devlet ve iktidar, sürecin başarıya ulaşması için tüm alanlarda yoğun bir mesai harcıyor.

Bunun yanında Terörsüz Türkiye sürecini olumlu ya da olumsuz etkileyebilecek veya yeni belirsizliklere yol açabilecek gelişmeler de var. ABD'de seçimler yapıldı. Cumhuriyetçiler, Kongrenin her iki kanadında da seçimi kaybetti. İran-ABD-İsrail Savaşı'nın yeniden yıkıcı bir evreye girmesi, PKK terör örgütünün yeni hesaplara yönelerek silah bırakmayı yavaşlatmasına yol açabilir. İsrail'de seçimlerin ardından Netanyahu, iktidarı bırakmamak ve koalisyon görüşmelerini sabote etmek için bölgesel savaşı tırmandıracak saldırılar başlatabilir. Özellikle Irak'ı da içine alacak yeni bir istikrarsızlık sarmalı, sahadaki ilerlemeye etki edebilir.

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nde geçtiğimiz hafta yeni bir kriz ortaya çıktı. 20 Ekim 2024 seçimlerinin ardından KDP ile KYB arasında hükümetteki görev paylaşımına ilişkin anlaşmazlık nedeniyle parlamento toplanamıyordu. KDP'nin parlamentoyu toplantıya çağırması, iki yıldır devam eden krizi derinleştirdi. KYB'nin hükümetten çekilmesi ve alternatif bir yönetim ihtimalini gündeme getirmesi, bölgede yeni bir güç boşluğu oluşturabilir. Ayrıca Irak merkezi hükümeti ile bölgesel yönetim arasında yeni sorunlar ortaya çıkabilir.

Bu bağlamda Türkiye ve Irak'ın 8 Kasım'da Sincar'da devlet otoritesinin kurulması, PKK varlığının sonlandırılmasın ve Başika yerleşkesinin kademeli devrine ilişkin yaptıkları ortak açıklama önemlidir. Ortak Güvenlik Koordinasyon Komitesinin işletilmesi, süreç açısından olumlu bir adımdır. Ancak bölgesel yönetimdeki hükümet krizi bu ilerlemeyi yavaşlatabilir.

Son olarak MİT Başkanı İbrahim Kalın'ın bir önceki gün süreçle ilgili "Size karşı dürüst olmam gerekirse PKK'nın lider kadrosundan gelen bir miktar direnç var. Görmek istediğiniz hızda ilerlemiyoruz. Dolayısıyla 'Bize ne olacak?' sorusu ve sürecin nasıl sonuçlanacağı konusunda bazı meseleler, kaygılar var" açıklamasını da bu çerçeveye eklemek gerekir.

Sonuç olarak, "Yavaşça acele et" yaklaşımının, süreci gereksiz yere uzatmadan, kalıcı sonucu riske atacak acelecilikten de kaçınarak ilerlemeyi ifade ettiği söylenebilir. Takvim bölgedeki gelişmeler dikkate alındığında kuşkusuz önemlidir. Ancak teyit ve tespit aşamasının tamamlanmasında belirleyici olan silahsızlanmanın eksiksiz ve doğrulanabilir biçimde gerçekleşmesidir.